BETA nonprofit public democratic european moderated

Search

#animáció

Re:Zero S4 has ended, Re:Zero has ended once again. This season has meant a lot to me, there have been somewhat negative things, but I don't think that matters at the moment. This whole journey has been crazy, it has allowed me to meet people, share emotions, and be happy week after week for a passion that united us all for 19 weeks. This means a lot to me, both outside of stream and inside; I’m glad that my work has reached so many people and brightened the day for many others. This is not the absolute end, see you in the fifth season with more crazy experiences and big moments. But ah, may I say something? Thank you for being there. Thank you for trusting me even when I wasn't great. Thank you for so many messages and support. Thank you for watching my work. Thank you for making me so happy. Thank you Lena, thank you Denri for supporting the subs when I could do no more. Thank you Darkrai, for always waiting for me. Thank you GioSama, thank you Misfin, thank you Zoarial, thank you Ania, thank you Chef, thank you Marmota, thank you to everyone I can't name, I appreciate that there are so many names, I will reward you when I can, thank you for sharing my work and effort. Thank you everyone for lifting me up when I needed it most. Thank you for loving me, I love you too, very much. A lot. My name is Maki Furuki! My only quality is being a poor person who gets up again and again. A pleasure for everyone! And haha, I won’t say anything else because it makes me so mad and I cringe so much that you shouldn't see... It's okay to let it out from time to time. (translated)

First look at the animated series of TED: Set 12 years after TED 2, it follows Ted and John with their families. (translated)

"It's easy to say that 'AI is inevitable', that 'it will take my job', and here I am making my animated series in Venezuela relaxed, without light, without water, and without money." (translated)

Un opening descartado de GRAVITY FALLS ha sido descubierto en el nuevo sitio web: https://t.co/efFC5LBx7o #GravityFalls #Descubrimiento #Animación

Me levanté temprano para ver 22 tipos dando vueltas como si estuvieran yendo a comprar el pan, hagan algo por favor. https://t.co/Oh2OSlcVmO #Cómics #CulturaPop #Animación

Un dato animado hasta Beyond the Spider-Verse. Día 425: ​La silla con cohetes de KUNG FU PANDA es un homenaje a la leyenda de Wan Hu: Un hombre chino del siglo XV que desapareció tras atar 47 cohetes en una silla para intentar llegar a las estrellas. https://t.co/rv9BZy0l4t #KungFuPanda #WanHu #Animación

QUÉ!? Locura Le he pedido a Opus 5.5 que me haga una animación en pixel art de una red neuronal entrenándose. El resultado está por encima de cualquier expectativa! Fuah chavales https://t.co/nRL3kxFTNz #PixelArt #RedesNeuronales #Animación

Me está gustando tantísimo todo lo que estoy viendo de Opus 5.5 en cuanto a animaciones, 3D, calidad visual en general, que me lo voy a gozar muy fuerte este modelo! Qué locura #Opus55 #Animación #3D

El director de COYOTE VS. ACME reveló su inspiración para el oscuro discurso del Gallo Claudio (su momento favorito de la película): 💬 «Solo veía el canal del congreso de USA». https://t.co/JBafK9nRaC #Cine #Animación #GalloClaudio

#0181 — Occitan Arquimèdes èra amb sa tauleta quand un soldat roman lo tuèt. Sona natural? Pas gaire. E pasmens, se “actualizam” pro lo passat, podèm arribar exactament aquí. Gaireben cada cultura a d’edicions modernizadas d’autors mai ancians, amb de debats sus l’ortografia, lo vocabulari, las nòtas editorialas e l’adaptacion pel lector contemporanèu. Un antiquari me diguèt un còp que “la patina del temps dona de valor” e que pòt marcar la diferéncia entre un original e una còpia bon mercat. Dobri los “Ensages de dimenge” de Constantin Noica, arribi a la prefàcia de l’editor dins l’edicion Humanitas de 1992 e descobrissi que “l’ortografia es estada actualizada”. Legir Noica poiriá èsser estat coma una passejada pels ans 1930–1940. Al luòc d’aquò, fasèm aquela passejada amb d’ulhièras modèrnas, confortablament assetats dins un Uber, sens paur de nos pèrdre — es a dire, sens lo risc de pas comprene los mots de l’epòca, que se poirián simplament “traduire” dins de nòtas en bas de pagina. E se prenguèssem tanben los jornals de l’epòca e que los “actualizèssem”? E benlèu poiriam tanben far un rebranding de las publicitats d’aquel temps, per que nòstres neurònas ajan pas de trabalhar tròp, coma se foguèssem dins un escape room. Perqué s’arrestar aquí? Poiriam tanben actualizar los libres d’istòria e escriure qu’Arquimèdes de Siracusa foguèt tuat per un soldat roman mentre fasiá de matematicas sus sa tauleta. L’idèa de basa demòra la meteissa, non? Sonque l’epòca desapareis. E encara una causa: perqué los matematicians “actualizan” pas Pitagòras? Pòdon cambiar la notacion. Pòdon explicar la demonstracion d’un autre biais. Pòdon quitament bastir lo dessenh online amb una animacion que se forma davant los uèlhs dels escolans. Mas lo teorèma de Pitagòras demòra lo teorèma de Pitagòras. Alara, quand legissèm un autor ancian, perqué gardar pas tanben la lenga de son epòca — e metre las explicacions modèrnas dins las nòtas? E una darrièra question per Humanitas e per aqueles que trabalhan dins las facultats de literatura e filologia: se, d’aquí qualques decennis, los escolans d’uèi vos “actualizan” amb # e emoji, vos agradariá? #0181 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsagesDeDimenge #Arquimèdes #Pitagòras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualizada #IstòriaDeLaLenga #20260921 #Occitan #Occitanie #France #Literatura #Istòria

Arquímedes estaba coa súa tableta cando un soldado romano o matou. Soa natural? Non moito. E, con todo, se “actualizamos” o pasado o suficiente, podemos acabar exactamente aí. Case todas as culturas teñen edicións modernizadas de autores antigos e debates sobre ortografía, vocabulario, notas editoriais e adaptación ao lector contemporáneo. Un anticuario díxome unha vez que “a pátina do tempo dá valor” e pode marcar a diferenza entre un orixinal e unha copia barata. Abro os “Ensaios de domingo” de Constantin Noica, chego ao prólogo do editor na edición Humanitas de 1992 e descubro que “a ortografía foi actualizada”. Ler a Noica podería ser un paseo polos anos 1930–1940. En cambio, facemos ese paseo con lentes modernas, comodamente sentados nun Uber, sen medo a perdernos — é dicir, sen o risco de non entender as palabras da época, que poderían simplemente ser “traducidas” en notas ao pé de páxina. E se collemos tamén os xornais da época e os “actualizamos”? E quizais tamén poderiamos facer un rebranding dos anuncios daquela época, para que as nosas neuronas non teñan que traballar demasiado, coma se estivésemos nun escape room. Por que parar aquí? Tamén poderiamos actualizar os libros de historia e escribir que Arquímedes de Siracusa foi asasinado por un soldado romano mentres facía matemáticas na súa tableta. A idea básica segue sendo a mesma, non? Só desaparece a época. E outra cousa: por que os matemáticos non “actualizan” a Pitágoras? Poden cambiar a notación. Poden explicar a demostración doutro xeito. Mesmo poden construír o debuxo online cunha animación que aparece diante dos ollos dos alumnos. Pero o teorema de Pitágoras segue sendo o teorema de Pitágoras. Entón, cando lemos un autor antigo, por que non conservar tamén a lingua da súa época — e poñer as explicacións modernas en notas? E unha última pregunta para Humanitas e para os que traballan nas facultades de literatura e filoloxía: se dentro dunhas décadas os escolares de hoxe vos “actualizan” con # e emoji, gustaríavos? #0200 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsaiosDeDomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDaLingua #20260921 #Galego #Galician #Galicia #Spain #Literatura #Historia

Arquimedes era amb la seva tauleta quan un soldat romà el va matar. Sona natural? No gaire. I, tanmateix, si “actualitzem” prou el passat, podem acabar exactament aquí. Gairebé totes les cultures tenen edicions modernitzades d’autors antics i debats sobre ortografia, vocabulari, notes editorials i adaptació al lector contemporani. Un antiquari em va dir una vegada que “la pàtina del temps dona valor” i pot marcar la diferència entre un original i una còpia barata. Obro els “Assaigs de diumenge” de Constantin Noica, arribo al pròleg de l’editor de l’edició Humanitas de 1992 i descobreixo que “l’ortografia ha estat actualitzada”. Llegir Noica podria haver estat un passeig pels anys 1930–1940. En canvi, fem aquest passeig amb ulleres modernes, còmodament asseguts en un Uber, sense por de perdre’ns — és a dir, sense el risc de no entendre les paraules de l’època, que simplement es podrien haver “traduït” en notes a peu de pàgina. I si agaféssim també els diaris de l’època i els “actualitzéssim”? I potser també podríem fer un rebranding dels anuncis d’aquell temps, perquè les nostres neurones no hagin de treballar massa, com si fóssim en un escape room. Per què aturar-nos aquí? També podríem actualitzar els llibres d’història i escriure que Arquimedes de Siracusa va ser assassinat per un soldat romà mentre feia matemàtiques a la seva tauleta. La idea bàsica continua sent la mateixa, oi? Només desapareix l’època. I una altra cosa: per què els matemàtics no “actualitzen” Pitàgores? Poden canviar la notació. Poden explicar la demostració d’una altra manera. Fins i tot poden construir el dibuix online amb una animació que apareix davant dels ulls dels alumnes. Però el teorema de Pitàgores continua sent el teorema de Pitàgores. Aleshores, quan llegim un autor antic, per què no conservar també la llengua de la seva època — i posar les explicacions modernes en notes? I una última pregunta per a Humanitas i per als qui treballen a les facultats de literatura i filologia: si d’aquí a unes dècades els escolars d’avui us “actualitzen” amb # i emoji, us agradarà? #0197 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #AssaigsDeDiumenge #Arquimedes #Pitàgores #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualitzada #HistòriaDeLaLlengua #20260921_1849 #Català #Catalan #Catalunya #Spain #Literatura #Història

Arkimedi ishte me tabletin e tij kur një ushtar romak e vrau. Tingëllon natyrshëm? Jo fort. E megjithatë, pikërisht aty mund të arrijmë nëse e “përditësojmë” mjaftueshëm të kaluarën. Pothuajse çdo kulturë ka botime të modernizuara të autorëve më të vjetër, bashkë me debate për drejtshkrimin, fjalorin, shënimet redaktoriale dhe përshtatjen për lexuesin bashkëkohor. Një antikuar më tha një herë se “patina e kohës i jep vlerë” dhe mund të bëjë dallimin mes një origjinali dhe një kopjeje të lirë. Hap “Ese të së Dielës” të Constantin Noica-s, arrij te parathënia e botuesit në botimin Humanitas të vitit 1992 dhe lexoj se “drejtshkrimi është përditësuar”. Të lexosh Noica-n mund të ishte si një shëtitje në vitet 1930–1940. Në vend të kësaj, e bëjmë këtë shëtitje me syze moderne, ulur rehat në një Uber, pa frikë se mos humbasim rrugën — domethënë, pa rrezikun që të mos kuptojmë fjalët e kohës, të cilat mund të ishin “përkthyer” thjesht në shënime poshtë faqes. Po sikur të merrnim edhe gazetat e kohës dhe t’i “përditësonim”? Dhe ndoshta edhe reklamat e asaj kohe t’i kalonim përmes një rebranding-u, që neuronet tona të mos lodhen shumë, si në një escape room. Pse të ndalemi këtu? Mund të përditësojmë edhe tekstet e historisë dhe të shkruajmë se Arkimedi i Sirakuzës u vra nga një ushtar romak ndërsa bënte matematikë në tabletin e tij. Ideja bazë mbetet e njëjta, apo jo? Vetëm epoka zhduket. Dhe edhe diçka: pse matematikanët nuk e “përditësojnë” Pitagorën? Mund të ndryshojnë shënimet. Mund ta shpjegojnë ndryshe provën. Mund edhe ta ndërtojnë figurën online me një animacion që shfaqet para syve të nxënësve. Por teorema e Pitagorës mbetet teorema e Pitagorës. Atëherë, kur lexojmë një autor të vjetër, pse të mos ruajmë edhe gjuhën e epokës së tij — ndërsa shpjegimet moderne t’i vendosim në shënime? Dhe një pyetje e fundit për Humanitas dhe për ata që punojnë në fakultetet e letërsisë dhe filologjisë: nëse pas disa dekadash nxënësit e sotëm ju “përditësojnë” me # dhe emoji, a do t’ju pëlqente? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseTëSëDielës #Arkimedi #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #DrejtshkrimIPërditësuar #HistoriaEGjuhës #20260920_1926 #Shqip #Albanian #Shqipëri #Albania #Letërsi #Histori

Arquímedes taba cola so tableta cuando un soldáu romanu lu mató. ¿Suena natural? Non muncho. Y, sicasí, xusto equí podemos acabar si “actualizamos” abondo'l pasáu. Casi toles cultures tienen ediciones modernizaes d'autores antiguos, acompañaes de debates sobre ortografía, vocabulariu, notes editoriales y adaptación al llector contemporaneu. Un anticuaríu díxome una vegada que “la pátina del tiempu da valor” y pue marcar la diferencia ente un orixinal y una copia barata. Abro “Ensayos del domingu” de Constantin Noica, llego al prólogu del editor na edición Humanitas de 1992 y descubro que “la ortografía foi actualizada”. Lleer a Noica podría ser un paséu pelos años 1930–1940. En cuenta d'eso, facemos esi paséu con gafes modernes, cómodamente sentaos nun Uber, ensin mieu a perdemos — esto ye, ensin el riesgu de nun entender les pallabres de la dómina, que podríen simplemente ser “traducíes” nes notes al pie de páxina. ¿Y si coyéramos tamién los periódicos de la dómina y los “actualizáramos”? Y quiciabes podríemos facer tamién un rebranding de los anuncios d'aquel tiempu, pa nun facer trabayar demasiado a les nueses neurones, como si tuviéramos nun escape room. ¿Por qué parar equí? Podríemos actualizar tamién los llibros d'historia y escribir qu'Arquímedes de Siracusa foi asesináu por un soldáu romanu mientres facía matemátiques na so tableta. La idea básica sigue siendo la mesma, ¿non? Namái desaparez la dómina. Y otra cosa: ¿por qué los matemáticos nun “actualicen” a Pitágoras? Pueden cambiar la notación. Pueden esplicar la demostración d'otra manera. Inclusive pueden construyir la figura online con una animación que se va formando delantre de los güeyos de los escolares. Pero'l teorema de Pitágoras sigue siendo'l teorema de Pitágoras. Entós, cuando lleemos a un autor antiguu, ¿por qué nun conservar tamién la llingua de la so dómina — y poner les esplicaciones modernes nes notes? Y una última entruga pa Humanitas y pa los que trabayen nes facultaes de lletres y filoloxía: si dientro d'unes décades los escolares d'anguaño vos “actualicen” con # y emoji, ¿prestaríavos? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDelDomingu #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDeLaLlingua #20260920_1926 #Asturianu #Asturian #Asturies #España #Spain #Lliteratura #Historia

Arquímedo èro sus sa tauleto quand un soudat rouman l’a tua. Acò sono naturau? Pas gaire. E pamens, es exactamen aquí que poudèn arriba se “actualizèn” prou lou passat. Quàsi tóuti li culturo an d’edicioun modernisado d’autour ancian, emé de debat sus l’ourtougràfi, lou voucabulàri, li noto editoriau e l’adaptacioun pèr lou legèire d’uei. Un antiquàri me diguè un jour que “la patino dóu tèms douno de valour” e pòu faire la diferènci entre un óuriginau e uno còpi à bon marcat. Durbissi “Assai dóu Dimenge” de Constantin Noica, arribi au proulogue de l’editour dins l’edicioun Humanitas de 1992 e legissi que “l’ourtougràfi es estado actualisado”. Legi Noica aurié pouscu èstre uno passejado dins lis annado 1930–1940. Au contro, fasèn aquelo passejado emé d’uelhiero moderno, ben asseta dins un Uber, sènso pòu de se perdre — valent-à-dire sènso lou risc de pas coumprene li mot dóu tèms, que se poudien simplamen “traduire” dins de noto en bas de pajo. E se prenguian tanben li journau de l’epoco e que li “actualizessian”? E perqué pas faire tambèn un rebranding di reclamo d’aquéu tèms, pèr pas trop faire travaia nòsti neurone, coume se fuguessian dins un escape room? Perqué s’arresta aquí? Pourrian tambèn actualiza li libre d’istòri e escriéure qu’Arquímedo de Siracuso es esta tua pèr un soudat rouman mentre fasie de matematica sus sa tauleto. L’idèio de basa resto la memo, noun? Es soulamen l’epoco que disparèis. E encaro uno causo: perqué li matematician “actualizon” pas Pitagoro? Poudon cambia la noutacioun. Poudon explica autramen la demonstracioun. Poudon meme basti lou dessin online emé uno animacioun que se fai davans lis uei di escolan. Mai lou teourèmo de Pitagoro resto lou teourèmo de Pitagoro. Alor, quand legissèn un autour ancian, perqué pas garda tambèn la lengo de soun tèms — e metre lis esplicacioun moderno dins li noto? E uno darriero questioun à Humanitas e à tóuti aquéli que travaion dins li facultà de letro e de filoulougi: se d’aquí quauqui desenau d’an li escolan d’uei vous “actualizon” emé de # e d’emoji, vous agradarié? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #AssaiDóuDimenge #Arquímedo #Pitagoro #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OurtougràfiActualisado #IstòriDeLaLengo #20260920_1926 #Provençau #Provencal #France #Literaturo #Istòri

Arquímedes ère damb era sua tauleta quan siguec aucit per un soldat roman. Sòne naturau? Pas guaire. E, totun, ei exactament açò çò que pòt passar se “actualizam” pro eth passat. Gaireben totes es cultures an edicions modernizades d’autors antics, acompanhades de debats sus era ortografia, eth vocabulari, es nòtes editoriaus e era adaptacion ath lector contemporanèu. Un antiquari me didec un còp qu’“era patina deth temps da valor” e pòt marcar era diferéncia entre un originau e ua còpia barata. Dubrisqui “Assagi deth dimenge” de Constantin Noica, arribi ath prològ der editor ena edicion Humanitas de 1992 e descorbísqui qu’“era ortografia a estat actualizada”. Lieger Noica aurie podut èster un passeig pes ans 1930 e 1940. En cambi, hèm aqueth passeig damb lunetes modernes, confortablament seiguts en un Uber, sense pòur de pèrder-mos — ei a díder, sense eth risc de non compréner es paraules dera epòca, que s’aurien pogut “traduïr” simplament en nòtes a pè de pagina. E se prenéssem tanben es diaris dera epòca e les “actualizéssem”? E benlèu poderíem hèr tanben un rebranding des anuncis d’aqueth temps, entà non hèr trabalhar massa es nòsti neurònes, coma s’èrem laguens d’un escape room. Per qué arturar-mos ací? Poderíem actualizar tanben es libres d’istòria e escríuer qu’Arquímedes de Siracusa siguec aucit per un soldat roman mentre hège matematiques ena sua tauleta. Era idèa de basa demore era madeisha, non? Sonque desapareish era epòca. E ua causa mès: per qué es matematics non “actualizen” Pitagòres? Pòden cambiar era notacion. Pòden explicar era demostracion d’ua auta manèra. Pòden, quitament, bastir era figura en linha damb ua animacion que se desvolòpe deuant des uelhs des escolans. Mès eth teorèma de Pitagòres demore eth teorèma de Pitagòres. Alavetz, quan liegem un autor antic, per qué non conservar tanben era lengua dera sua epòca — e méter es explicacions modernes en nòtes? E ua darrèra qüestion entà Humanitas e entà qui trabalhen enes facultats de letres: se es escolans d’aué vos “actualizen” d’ací a quauqui decennis damb # e emoji, vos agradarie? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #AssagiDethDimenge #Arquímedes #Pitagòres #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualizada #IstòriaDeraLengua #20260920_1926 #Aranés #Aranese #Espanha #Spain #Literatura #Istòria

Arquímedes estaba con su tableta cuando fue asesinado por un soldado romano. ¿Suena natural? No mucho. Y, sin embargo, eso es exactamente lo que puede ocurrir si «actualizamos» suficientemente el pasado. Casi todas las culturas tienen ediciones modernizadas de autores antiguos, acompañadas de debates sobre ortografía, vocabulario, notas editoriales o adaptación al lector contemporáneo. Un anticuario me dijo una vez que «la pátina del tiempo da valor» y puede marcar la diferencia entre un original y una copia barata. Abro «Ensayos del domingo», de Constantin Noica, llego al prólogo de la editorial en la edición de Humanitas de 1992 y descubro que «la ortografía ha sido actualizada». Leer a Noica habría podido ser un paseo por los años 1930–1940. En cambio, hacemos ese paseo con gafas modernas, cómodamente sentados en un Uber, sin miedo a perdernos — es decir, sin el riesgo de no entender las palabras de la época, que podrían haberse «traducido» simplemente en notas a pie de página. ¿Qué pasaría si tomáramos también los periódicos de la época y los «actualizáramos»? ¿Y si sometiéramos también los anuncios de entonces a un rebranding, para no hacer trabajar demasiado a nuestras neuronas, como si estuviéramos en un escape room? ¿Por qué detenernos ahí? También podríamos actualizar los manuales de historia y escribir que Arquímedes de Siracusa fue asesinado por un soldado romano mientras hacía matemáticas en su tableta. La idea básica sigue siendo la misma, ¿no? Solo desaparece la época. Y una cosa más: ¿por qué los matemáticos no «actualizan» a Pitágoras? Pueden cambiar la notación. Pueden explicar la demostración de otra manera. Incluso pueden construir la figura online mediante una animación que se desarrolla ante los ojos de los alumnos. Pero el teorema de Pitágoras sigue siendo el teorema de Pitágoras. Entonces, cuando leemos a un autor antiguo, ¿por qué no conservar también la lengua de su época y poner las explicaciones modernas en las notas? Y una última pregunta para Humanitas y para quienes trabajan en las facultades de Letras: si dentro de unas décadas los escolares de hoy os «actualizan» con # y emojis, ¿os parecería bien? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDelDomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDeLaLengua #20260920_1926 #Español #Literatura #Historia

Pothuajse çdo kulturë ka botime të modernizuara të autorëve të vjetër, të shoqëruara me debate për drejtshkrimin, fjalorin, shënimet editoriale dhe përshtatjen për lexuesin bashkëkohor. Një antikuar më tha dikur se “patina e kohës i shton vlerë” dhe mund të bëjë dallimin mes një origjinali dhe një kopjeje të lirë. Hap “Esetë e së dielës” të Constantin Noica-s, arrij te parathënia e botuesit në botimin Humanitas të vitit 1992 dhe mësoj se “drejtshkrimi është përditësuar”. Të lexoje Noica-n mund të ishte një shëtitje në vitet 1930–1940. Në vend të kësaj, po e bëjmë atë shëtitje me syze moderne, të ulur rehat në një Uber, pa frikën se do të humbasim rrugën — domethënë, se nuk do t’i kuptojmë fjalët e kohës, të cilat fare mirë mund të ishin “përkthyer” në shënime në fund të faqes. Po sikur të merrnim edhe gazetat e asaj kohe dhe t’i “përditësonim”? Dhe ndoshta mund t’u bënim edhe një rebranding reklamave të asaj kohe, që të mos i lodhim shumë neuronet tona, sikur të ishim në një escape room. Pse të ndalemi këtu? Mund të përditësojmë edhe tekstet e historisë dhe të shkruajmë se Arkimedi i Sirakuzës u vra nga një ushtar romak ndërsa po bënte matematikë në tabletin e tij. Ideja bazë mbetet e njëjtë, apo jo? Vetëm epoka zhduket. Dhe edhe diçka: pse matematikanët nuk e “përditësojnë” Pitagorën? Mund të ndryshojnë shënimin. Mund ta shpjegojnë provën ndryshe. Madje mund ta ndërtojnë figurën online, përmes një animacioni që zhvillohet para syve të nxënësve. Por teorema e Pitagorës mbetet teorema e Pitagorës. Atëherë, kur lexojmë një autor të vjetër, pse të mos ruajmë edhe gjuhën e kohës së tij — ndërsa shpjegimet moderne t’i vendosim në shënime? Dhe një pyetje të fundit për Humanitas dhe për ata që punojnë në departamentet universitare të letërsisë dhe filologjisë: nëse pas disa dekadash nxënësit e sotëm ju “përditësojnë” me # dhe emoji, a do t’ju pëlqente? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EsetëESëDielës #Arkimedi #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #DrejtshkrimIPërditësuar #HistoriaEGjuhës #20260920_1926 #Shqip #Albanian #Letërsi #Histori

Szinte minden kultúrában léteznek régebbi szerzők modernizált kiadásai, és velük együtt viták a helyesírásról, a szókincsről, a szerkesztői jegyzetekről vagy arról, hogyan lehet a szöveget a mai olvasóhoz igazítani. Egy régiségkereskedő egyszer azt mondta nekem, hogy „az idő patinája értéket ad”, és különbséget tehet egy eredeti darab és egy olcsó másolat között. Kinyitom Constantin Noica „Vasárnapi esszék” című kötetét, eljutok a kiadó előszavához az 1992-es Humanitas-kiadásban, és azt olvasom, hogy „a helyesírást korszerűsítették”. Noicát olvasni akár séta is lehetett volna az 1930-as és 1940-es években. Ehelyett modern szemüvegben tesszük meg ezt a sétát, kényelmesen ülve egy Uberben, anélkül, hogy attól kellene tartanunk, hogy eltévedünk — vagyis hogy nem értjük meg a kor szavait, amelyeket egyszerűen „le lehetett volna fordítani” lábjegyzetekben. Mi lenne, ha a korabeli újságokat is elővennénk, és azokat is „frissítenénk”? És talán a korabeli reklámokat is át kellene márkázni, nehogy túlságosan megdolgoztassuk az idegsejtjeinket, mintha egy escape roomban lennénk. Miért állnánk meg itt? A történelemkönyveket is frissíthetnénk, és azt írhatnánk, hogy a szürakuszai Arkhimédészt egy római katona ölte meg, miközben matekozott a tabletjén. Az alapgondolat ugyanaz marad, nem? Csak a korszak tűnik el. És még valami: miért nem „frissítik” a matematikusok Püthagoraszt? Megváltoztathatják a jelölést. Másképp magyarázhatják el a bizonyítást. Még az ábrát is felépíthetik online, egy olyan animáció segítségével, amely a diákok szeme előtt bontakozik ki. De a Pitagorasz-tétel továbbra is a Pitagorasz-tétel marad. Ha tehát egy régebbi szerzőt olvasunk, miért ne őriznénk meg a korának nyelvét is — a modern magyarázatokat pedig miért ne tennénk jegyzetekbe? És még egy utolsó kérdés a Humanitashoz és az egyetemi irodalmi, illetve bölcsészkarok munkatársaihoz: ha néhány évtized múlva a mai iskolások # jelekkel és emojikkal „frissítenének” benneteket, örülnétek neki? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #VasárnapiEsszék #Arkhimédész #Püthagorasz #Hashtag #Emoji #MrStorywise #KorszerűsítettHelyesírás #Nyelvtörténet #20260920_1926 #Magyar #Irodalom #Történelem

Casi todas las culturas tienen ediciones modernizadas de autores antiguos, acompañadas de debates sobre ortografía, vocabulario, notas editoriales o adaptación al lector contemporáneo. Un anticuario me dijo una vez que «la pátina del tiempo da valor» y puede marcar la diferencia entre un original y una copia barata. Abro «Ensayos del domingo», de Constantin Noica, llego al prólogo de la editorial en la edición de Humanitas de 1992 y descubro que «la ortografía ha sido actualizada». Leer a Noica habría podido ser un paseo por los años 1930–1940. En cambio, hacemos ese paseo con gafas modernas, cómodamente sentados en un Uber, sin miedo a perdernos — es decir, sin el riesgo de no entender las palabras de la época, que podrían haberse «traducido» simplemente en notas a pie de página. ¿Qué pasaría si tomáramos también los periódicos de la época y los «actualizáramos»? ¿Y si sometiéramos también los anuncios de entonces a un rebranding, para no hacer trabajar demasiado a nuestras neuronas, como si estuviéramos en un escape room? ¿Por qué detenernos ahí? También podríamos actualizar los manuales de historia y explicar que Arquímedes de Siracusa fue asesinado por un soldado romano mientras hacía matemáticas en su tableta. La idea básica sigue siendo la misma, ¿no? Solo desaparece la época. Y una cosa más: ¿por qué los matemáticos no «actualizan» a Pitágoras? Pueden cambiar la notación. Pueden explicar la demostración de otra manera. Incluso pueden construir la figura online, mediante una animación que se desarrolla ante los ojos de los alumnos. Pero el teorema de Pitágoras sigue siendo el teorema de Pitágoras. Entonces, cuando leemos a un autor antiguo, ¿por qué no conservar también la lengua de su época y poner las explicaciones modernas en las notas? Y una última pregunta para Humanitas y para quienes trabajan en las facultades de Letras: si dentro de unas décadas los escolares de hoy os «actualizan» con # y emojis, ¿os parecería bien? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDelDomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDeLaLengua #20260920_1926 #Español #Literatura #Historia