"Οι σκλάβοι έγιναν δικαστές και δήμιοι των βασανιστών τους". Φρανσουά Πουκεβίλ, Γάλλος ιστορικός και διπλωμάτης που έζησε τα γεγονότα της εποχής. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 συχνά προσεγγίζεται ως ένα αιφνίδιο, απομονωμένο ιστορικό ορόσημο, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς και αιματηρής ιστορικής διεργασίας. Η έκρηξη του Αγώνα δεν γεννήθηκε στο κενό, ούτε το μένος των εξεγερμένων ήταν μια αναίτια εκδήλωση βαρβαρότητας. Ήταν το συσσωρευμένο αποτέλεσμα τετρακοσίων χρόνων θεσμοθετημένης καταπίεσης, βίαιων εξανδραποδισμών, παιδομαζώματος και αλλεπάλληλων αιματηρών καταστολών. Σήμερα, αυτό το συγκεκριμένο ιστορικό ορόσημο τυγχάνει συστηματικής εκμετάλλευσης από τη γειτονική χώρα, η οποία απομονώνει σκόπιμα τη βία του 1821 για να χτίσει ένα βολικό αφήγημα μιας δήθεν "εθνοκάθαρσης". Παρουσιάζουν τα γεγονότα σαν να μην υπήρξε ποτέ το πριν, σαν όλα να ξεκίνησαν ένα πρωινό του 1821 από το πουθενά, σβήνοντας από τον χάρτη της μνήμης τέσσερις αιώνες σκλαβιάς. Έτσι όμως, αδικείται η ιστορία, διότι παρουσιάζεται η έκρηξη των υποδουλωμένων ως μια ασύνδετη, πρωτόγονη πράξη βίας, εξισώνοντάς την με τη δομική και καθημερινή βία ενός κρατικού μηχανισμού που διήρκεσε 400 χρόνια. Κάθε πολεμικό γεγονός του 1821, ακόμα και οι πιο σκοτεινές και βίαιες στιγμές του, κουβαλάει μέσα του το βαθύ συλλογικό τραύμα περισσότερων από εκατό προηγούμενων αποτυχημένων εξεγέρσεων, όπως τα νωπά ακόμη στην μνήμη Ορλοφικά. Για να κατανοήσει κανείς τη δυναμική της Επανάστασης, οφείλει να στρέψει το βλέμμα του στο σκοτάδι της υποδούλωσης που προηγήθηκε, εκεί όπου η εκδίκηση και η επιθυμία για ελευθερία σιγοέκαιγαν για γενιές, μετατρέποντας τους άλλοτε ανίσχυρους σκλάβους στους αδυσώπητους κριτές των δυναστών τους. Το βασικό εργαλείο των Οθωμανών για να καταφέρουν να επαναφέρουν την "τάξη", ήταν πάντα η μαζική σφαγή αμάχων. Να ξαναφέρουμε στη μνήμη μας : - Την καταστροφή της Θεσσαλονίκης (1430), όπου κατά την άλωση της πόλης από τον Μουράτ Β΄, χιλιάδες κάτοικοι σφαγιάστηκαν, ενώ πάνω από 7.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν ως σκλάβοι στα σκλαβοπάζαρα. - Την σφαγή της Λευκάδας και της Κεφαλονιάς (1479). Όταν ο Γενικός Ναύαρχος Γεντίκ Αχμέτ Πασάς κατέλαβε τα νησιά, σφάζοντας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και στέλνοντας τους επιζώντες στην Κωνσταντινούπολη ως σκλάβους. -Το τι ακολούθησε μετά την Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571). Μετά την ήττα του οθωμανικού στόλου, ξέσπασαν αυθόρμητες εξεγέρσεις σε όλη την Ελλάδα. Η οθωμανική απάντηση ήταν το "εργαλείο": σφαγές αμάχων σε Αχαΐα, Μάνη, Θεσσαλία και Μακεδονία. Στην Κύπρο, ο Μουσταφά Πασάς διέταξε τη σφαγή χιλιάδων κατοίκων της Λευκωσίας και έγδαρε ζωντανό τον Ενετό διοικητή Μαρκαντώνιο Βραγαδίνο. - Το Κίνημα του Διονυσίου του Φιλοσόφου (1611). Μετά την αποτυχία της εξέγερσης στα Γιάννενα, ο Διονύσιος γδάρθηκε ζωντανός. Το δέρμα του γεμίστηκε με άχυρο και στάλθηκε στον Σουλτάνο, ενώ ακολούθησε μαζική σφαγή των Χριστιανών της περιοχής και κατάργηση των προνομίων τους (οι άπιστοι και αχάριστοι ραγιάδες!) Αλλά για μένα, η πιο ξεκάθαρη απάντηση στο γιατί η Πελοπόννησος αντέδρασε έτσι το 1821 βρίσκεται στα Ορλοφικά, μόλις 50 χρόνια πριν τη μεγάλη Επανάσταση. Μετά την αποτυχία της (υποκινούμενης από τη Ρωσία) εξέγερσης, οι Οθωμανοί εξαπέλυσαν στην Πελοπόννησο χιλιάδες άτακτους Τουρκαλβανούς για να τιμωρήσουν τους Έλληνες.Για εννέα ολόκληρα χρόνια, η Πελοπόννησος βίωσε μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές καταστροφές της ιστορίας της. Ολόκληρα χωριά πυρπολήθηκαν, χιλιάδες άμαχοι σφαγιάστηκαν, και χιλιάδες γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Βόρειας Αφρικής. Σκεφτείτε ότι η δημογραφική και οικονομική καταστροφή της Πελοποννήσου ήταν τόσο βαθιά, που ο ίδιος ο Σουλτάνος αναγκάστηκε τελικά να στείλει τακτικό στρατό για να εξολοθρεύσει τους Τουρκαλβανούς, καθώς η περιοχή είχε ερημώσει και δεν απέδιδε πλέον φόρους! Με άλλα λόγια...οφείλουμε όλοι να ξεκαθαρίζουμε εξαρχής ότι η βία δεν έχει τον ίδιο χαρακτήρα όταν προέρχεται από διαφορετικές αφετηρίες. Η βία του δυνάστη (στην προκειμένη περίπτωση οι Οθωμανοί), ήταν θεσμοθετημένη, καθημερινή και διαρκής επί 4 αιώνες (παιδομάζωμα, έλλειψη βασικών δικαιωμάτων, αποκεφαλισμοί για παραδειγματισμό, ισοπέδωση περιοχών μετά από εξεγέρσεις κλπ). Η βία του επαναστάτη (εδώ οι Έλληνες), ήταν η βίαιη αποτίναξη αυτού του ζυγού. Γι΄αυτό όταν επισημαίνουμε το ότι η Τριπολιτσά ήταν η έδρα του Μόρα Βαλεσί (του Οθωμανού διοικητή της Πελοποννήσου), ότι ήταν το διοικητικό, στρατιωτικό και οικονομικό κέντρο ολόκληρης της νότιας Ελλάδας (γι' αυτό και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επέμεινε εμμονικά στην πολιορκία της. Γνώριζε ότι αν έπεφτε η Τρίπολη, θα κατέρρεε ολόκληρη η οθωμανική κυριαρχία στον Μοριά), το "δέντρο της σκλαβιάς" στην κεντρική πλατεία της Τριπολιτσάς (ένας μεγάλος πλάτανο) στα κλαδιά του οποίου οι οθωμανικές αρχές κρεμούσαν επί δεκαετίες τους Έλληνες (κλέφτες, αρματολούς αλλά και αμάχους) προς παραδειγματισμό και θέαμα των ντόπιων, τη φυλακή των προκρίτων που τους κρατούσαν ως ομήρους για να αποτρέψουν την εξέγερση, που κλείστηκαν σε άθλια, σκοτεινά υπόγεια κάτω από φρικτές συνθήκες (μέχρι την ημέρα της άλωσης, οι περισσότεροι από αυτούς -πάνω από τους μισούς- πέθαναν από την πείνα, τις κακουχίες και τα βασανιστήρια μέσα στη φυλακή. Όσοι επέζησαν ήταν σε κατάσταση σκελετών), αλλά και το γεγονός ότι οι τάφοι ανοίχτηκαν για τα κρυμμένα τιμαλθή και όχι από κάποιο "τελετουργικό μίσος" όπως διατυμπανίζουν οι γείτονες (ήταν κοινό μυστικό ότι οι πλούσιοι Οθωμανοί αξιωματούχοι, βλέποντας τον κλοιό της πολιορκίας να σφίγγει, έθαβαν τα τιμαλθή, τα χρυσά νομίσματα και τα κοσμήματά τους στα νεκροταφεία ή μέσα σε τάφους συγγενών τους για να μην πέσουν στα χέρια των Ελλήνων. Οι πολιορκητές, μόλις μπήκαν στην πόλη, άνοιγαν τους τάφους ψάχνοντας για κρυμμένους θησαυρούς, με λίγα λόγια λάφυρα), δίνουμε την πραγματική έκταση και όχι μια αίσθηση "συμμετρίας" ή αν το θέλετε και "ίδιου μένους". Η Ιστορία δεν είναι ένα άθροισμα απομονωμένων στιγμών, ούτε ένα πεδίο για επιλεκτικές αναγνώσεις. Όποιος αποκόπτει το 1821 από τους τέσσερις αιώνες που το γέννησαν, δεν αναζητά την αλήθεια, αλλά κατασκευάζει προπαγάνδα. Η δικαιοσύνη της ιστορικής μνήμης απαιτεί να κοιτάμε το παρελθόν στο σύνολό του: με τις θυσίες, τα τραύματα αλλά και τις αναπόφευκτες εκρήξεις του. Γιατί η ελευθερία ενός λαού δεν κρίνεται από την ημέρα που επαναστάτησε, αλλά από το βάθος της νύχτας που άντεξε πριν δει το φως! Υ.Γ. Στην Τριπολιτσά ναι "ξεφύγαμε" τελείως. Είναι και το σημείο αναφοράς της Δύσης (ιδιαίτερα των ρομαντικών της εποχής) η οποία σοκαρίστηκε από τη βία της, επειδή περίμενε να δει τους "απογόνους του Πλάτωνα" να πολεμούν σαν φιλόσοφοι, αγνοώντας ότι 400 χρόνια σκλαβιάς είχαν αλλάξει πλήρως την κοινωνική πραγματικότητα...Ενα ωραίο θέμα που θα ήθελα κάποια στιγμή να το αναλύσουμε. Καλημέρα σε όλους! #Ιστορία #ΕλληνικήΕπανάσταση #2021
