Οι Οθωμανοί ΔΕΝ ήθελαν να τους αποκαλείς «Τούρκους» Αν ταξιδεύατε στον χρόνο και αποκαλούσατε έναν Οθωμανό αξιωματούχο στην Κωνσταντινούπολη «Τούρκο», δεν θα εισέπραττε μια εθνική υπερηφάνεια, αλλά μια βαριά προσβολή. Για την άρχουσα τάξη, η λέξη «Τούρκος» ήταν υποτιμητική ετικέτα. Ας δούμε γιατί. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια πολυεθνική, δυναστική αυτοκρατορία. Η ελίτ της αυτοκρατορίας αυτοπροσδιοριζόταν αποκλειστικά ως «Osmanlı» (Οθωμανοί). Αυτό σήμαινε ότι ήσουν πιστός στον Σουλτάνο, μορφωμένος, μουσουλμάνος (συνήθως) και μιλούσες την οθωμανική γλώσσα. Τι σήμαινε τότε η λέξη «Τούρκος»; Χρησιμοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά για να περιγράψει τους νομάδες Τουρκμένους (Yörük) και τους αναλφάβητους, φτωχούς αγρότες της κεντρικής Ανατολίας. Κάτι αντίστοιχο με το «βλάχος» ή «χωριάτης» στη νεότερη ελληνική καθομιλουμένη. Οι Οθωμανοί ιστορικοί μάλιστα είχαν εφεύρει συγκεκριμένες μειωτικές εκφράσεις στα κείμενά τους: Etrak-i bi-idrak: Σημαίνει κυριολεκτικά «οι Τούρκοι χωρίς κατανόηση/οι ανόητοι Τούρκοι». Türk-i-bed-lika: Σημαίνει «ο κακόμορφος/άσχημος Τούρκος». Kaba Türk: Ο «άξεστος/χοντροκομμένος Τούρκος». Η πολιτισμική απόσταση ήταν τεράστια. Η επίσημη οθωμανική γλώσσα (Osmanlıca) ήταν ένα κράμα τουρκικών, αραβικών και περσικών, το οποίο ο απλός «Τούρκος» αγρότης της Ανατολίας δεν μπορούσε καν να καταλάβει. Η ελίτ έβλεπε την κουλτούρα της Ανατολίας ως υποδεέστερη. Ποιοι τους έλεγαν «Τούρκους»; Οι Ευρωπαίοι! Για τη Δύση, «Τούρκος» σήμαινε απλώς «Μουσουλμάνος της Ανατολής» (εξού και η φράση turning Turk για όποιον άλλαζε την πίστη του). Οι ίδιοι οι Σουλτάνοι όμως έβλεπαν τους εαυτούς τους ως κοσμοπολίτες ηγεμόνες, Ρωμαίους αυτοκράτορες (Kayser-i Rûm) και Χαλίφηδες. Όλα αυτά άλλαξαν στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα με την κατάρρευση της αυτοκρατορίας, την άνοδο του εθνικισμού και το κίνημα των Νεότουρκων. Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ χρειάστηκε να κάνει τεράστια προσπάθεια για να αντιστρέψει τον όρο και να τον μετατρέψει σε πηγή εθνικής υπερηφάνειας με το περίφημο: «Τι ευτυχία να λες ότι είσαι Τούρκος». #ΟθωμανικήΑυτοκρατορία #Τούρκος #Ιστορία