Search

Κριτική για την Οδύσσεια: Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν είναι μια εντυπωσιακή κινηματογραφική παραγωγή, αλλά αποτυγχάνει να αποδώσει την ουσία του ομηρικού έπους. Δεν είναι καν η καλύτερη ταινία του Νόλαν. Κακή φωτογραφία και άθλιο κάστινγκ με την ανάγκη του Νολαν να φανεί αρεστός στους woke κύκλους του Hollywood, να μπαίνει πάνω από τον σεβασμό στον Όμηρο. Για εμάς τους Έλληνες, η «Οδύσσεια» δεν είναι απλώς μια ιστορία περιπέτειας. Διδάσκεται εδώ και αιώνες σε όσους μετέχουν της Ελληνικής παιδείας ως ένα έργο που πραγματεύεται τον νόστο: την αδιάκοπη προσπάθεια του ανθρώπου να επιστρέψει στην πατρίδα, στην οικογένεια και τελικά στον ίδιο του τον εαυτό. Η σχέση με την Καλυψώ δεν αφορά μόνο έναν σταθμό του ταξιδιού. Είναι το μεγάλο υπαρξιακό δίλημμα του ήρωα: να επιλέξει την αθανασία και την αιώνια ευτυχία ή να επιστρέψει ως θνητός στην Ιθάκη, στη γυναίκα και στον γιο του. (Που τους βρήκε τους λωτούς ο Νόλαν; Άλλο η χώρα των λωτοφαγων άλλο η συνάντηση με την Καλυψώ) Εκεί αποκαλύπτεται τι πραγματικά σημαίνει νόστος και γιατί ο Οδυσσέας παραμένει ένας από τους σπουδαιότερους λογοτεχνικούς ήρωες όλων των εποχών. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ταινίας είναι ότι παραλείπει ή υποβαθμίζει σκηνές που αποτελούν τον πυρήνα του έργου. Η συνάντηση και ο διάλογος με τον Πολύφημο δεν είναι απλώς μια μάχη με ένα τέρας· είναι η στιγμή όπου η εξυπνάδα του Οδυσσέα (με τύφλωσε ο Κανένας - και αυτό παραλείπειται) μεταλλασεται σε αλαζονεία του και οδηγεί στην κατάρα του Ποσειδώνα και καθορίζει ολόκληρη την πορεία του ταξιδιού. Χωρίς αυτή την ηθική διάσταση, η ιστορία χάνει το βάρος της. Παραλείπεται ο διάλογος με τον Πολύφημο αλλά βάζει έναν αχρείαστο διάλογο όπου το μέλος του πληρώματος του Οδυσσέα που μιλάει αγγλικά δεν καταλάβαινει τα ελληνικά ενός χωρικού. (επική πατάτα η σκηνή) Το κάστινγκ όπως ανάφερα επίσης δεν υπηρετεί πάντα τον κόσμο της Οδύσσειας. Αρκετές επιλογές μοιάζουν να αποσπούν την προσοχή αντί να ενισχύουν την αφήγηση. Ήταν νομίζω και πολυ χάλια τα εφέ. Στις σκηνές με καράβια και τις σχεδίες φαινόταν σαν να πιτσιλουσαν νερά στο Τιτανικό και ο Πολύφημος σαν ειναι βγαλμένος από το σύμπαν του Μπενισιο τελ Τορο. Κακοραμμενο και το μοντάζ. Αυτά. #Οδύσσεια #Κινηματογράφος #ΚρίσηΤέχνης

Αν ο Νόλαν κάτσει να ακούσει τον Mythologist, θα πέσει σε βαριά κατάθλιψη στο επόμενο δευτερόλεπτο. Γιατί η κριτική που ασκείται στην ταινία του εδώ, απέχει παρασάγγας από αυτό που ο ίδιος ήθελε να περάσει στο κοινό και φρόντισε να μας το πει... Και εξηγώ: Ο αρχαιολόγος προσέγγισε το έργο με ένα πολύ συγκεκριμένο φίλτρο ας το πω. Προσπάθησε να βρει "λογικές" εξηγήσεις, αρχαιολογικά δεδομένα και ηθικά διδάγματα (Νόστος, Ύβρις, Φιλοξενία) για να δικαιολογήσει το γιατί η ταινία στέκεται ως "σοβαρή διασκευή"... Λογικό θα πω αφού μιλάμε για ΤΟ έπος και η ταινία (θεωρητικά πάντα) αυτό χρησιμοποίησε. Και εγώ το ίδιο θα έκανα αν...το τονίζω το αν, δεν είχα κάνει το λάθος να ακούσω τον ίδιο τον Νόλαν. Ο οποίος, για να μη θρέφουμε αυταπάτες,στις συνετεύξεις του είναι ξεκάθαρος στο ότι δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να κάνει ένα "μάθημα ηθικής ή μια "αρχαιολογική αναπαράσταση". Θα αναφέρω αυτά που εντόπισα ως διαφορές ανάμεσα σε αυτά που μας λέει ο Mythologist (που μάλλον αγνοεί γιατί δεν τον έχει ακούσει, ή παραβλέπει, δεν γνωρίζω) και στη σκηνοθετική φιλοσοφία του Νόλαν. O Mythologist λοιπόν, είδε μια "ταινία για τις ενοχές του Οδυσσέα" και τη "σταδιακή ηθική του εξέλιξη. Ο Νόλαν πάλι, έχει ξεκαθαρίσει ότι η Οδύσσεια τον ενδιέφερε αποκλειστικά ως ένας μηχανισμός υποκειμενικού χρόνου. Ο "στροβιλισμός" (τα μπερδεμένα timelines, οι παραισθήσεις, οι αναχρονισμοί) δεν είναι ένα απλό τρικ για να δούμε τις τύψεις του ήρωα, αλλά μια προσπάθεια να βιώσει ο θεατής τον χρόνο όπως τον αντιλαμβάνεται ένας άνθρωπος στα όρια της τρέλας. Και αντιγράφοντας και ένα συνάδελφο : "Ο Νόλαν δεν ήθελε να διδάξει τον νόμο του Δία, ήθελε να διαλύσει τη γραμμική αφήγηση"... - Ο Mythologist μας λέει ότι η επιλογή της μαύρης ηθοποιού για την Ελένη "δεν έχει καμία σημασία για την πλοκή" και ότι "κρατάει μόνο 3 λεπτά", άρα ο θόρυβος ήταν άδικος. Ο Νόλαν, όμως, στις συνεντεύξεις του έχει δηλώσει ότι το casting (όπως τον Travis Scott ως Δημόδοκο και τη Lupita) έγινε σκόπιμα για να σπάσει την κλασική αισθητική. Δεν ήταν μια "αδιάφορη" επιλογή. Ήθελε να δημιουργήσει μια αίσθηση "παγκόσμιου, διαχρονικού μύθου" που δεν ανήκει σε καμία συγκεκριμένη γεωγραφική ή φυλετική πραγματικότητα της Μυκηναϊκής Ελλάδας, προκαλώντας συνειδητά το κοινό. - Και σταματώ και στη μεγαλύτερη "αδυναμία" της ταινίας, όπως ακριβώς την αποκάλεσε και ο Mythologist (ο οποίος και απογοητεύτηκε κιόλας γιατί μας λέει ότι χάθηκε η πολυμηχανία του Οδυσσέα), στην αφαίρεση των Φαιάκων. Για τον Νόλαν όμως, η αφαίρεση της Ναυσικάς, των Φαιάκων και του ονόματος "Κανένας" ήταν απολύτως συνειδητές "δραματουργικές αποφάσεις" (έτσι τις αποκάλεσε). Εξήγησε ότι ήθελε να απομονώσει τον Οδυσσέα σε ένα καθαρά εσωτερικό, ψυχολογικό τοπίο. Το να παρουσιάσει τον Οδυσσέα ως τον κλασικό "πολυμήχανο" που ξεγελάει τον Κύκλωπα με έξυπνα λογοπαίγνια, θα κατέστρεφε τον βαρύ, υπαρξιακό τόνο που ήθελε να δώσει στην ταινία. ----------------------- Κουράστηκα να λέω τα ίδια και τα ίδια. Όποιος επιθυμεί φυσικά και θα πάει να τη δει και θεωρώ ότι θα τη χαρεί κιόλας ως υπερθέαμα (και ας χτυπούν οι αναχρονισμοί σε διάφορους τομείς). Προσωπικά δεν θέλω να δω την άποψη του Νόλαν για το έπος. Δεν με ενδιαφέρει. Γιατί απλά δεν είναι το έπος. Αν την είχε ονομάσει κάπως αλλιώς, και αν μου άρεσε αυτό το "μαύρο" (που δεν μου αρέσει) ίσως και να πήγαινα για να περάσει η ώρα μου. Σε όποιον δεν αρέσει η άποψή μου πρόβλημά του. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να γίνει και δικό μου! #Νόλαν #Ταινία #Μυθολογία

Η ίδια η λέξη «νόστος» εμπεριέχει από τη φύση της ένα ανεπαίσθητο, σχεδόν μεταφυσικό βάρος. Στην αρχαιοελληνική της ρίζα, δεν υποδηλώνει απλώς την πράξη της επιστροφής. Κουβαλάει οργανικά μέσα της το «άλγος», τον πόνο της μακροχρόνιας απουσίας, τη σπαρακτική προσμονή για το ασφαλές καταφύγιο, την άσβεστη επιθυμία της επανένωσης με τις ρίζες. Όταν ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς περπατήσει ξανά από τη φυσούνα προς τον πάγκο, στις εξέδρες του ΟΑΚΑ θα συναντηθούν, θα αγκαλιαστούν και θα δακρύσουν μαζί τρεις διαφορετικές γενιές ανθρώπων. Θα είναι εκεί ο παππούς. Εκείνος που είδε τα πρώτα σπέρματα της ομάδας στον ιστορικό, τσιμεντένιο «Τάφο», που βίωσε τα ρομαντικά, ασπρόμαυρα χρόνια της δημιουργίας και νόμισε ότι έζησε το απόλυτο σε εκείνη την πρώτη ευρωπαϊκή έκρηξη στο Παρίσι. Θα είναι εκεί ο ακόμα πιο τυχερός πατέρας. Που μεγάλωσε, ανδρώθηκε και πανηγύρισε στους δρόμους βιώνοντας την απόλυτη, αδιατάρακτη χρυσή εποχή. Εκείνος που γέμισε τα πούλμαν και αεροπλάνα για τα ευρωπαϊκά ταξίδια, που έκανε κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα να μοιάζει με προάστιο της Αθήνας, βιώνοντας από πρώτο χέρι την περίοδο που ο Παναθηναϊκός ήταν ο απόλυτος, αδιαμφισβήτητος δυνάστης του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Που είδε την ομάδα του να αντιμετωπίζει και να διαλύει τα μεγαθήρια, χτίζοντας μια αυτοκρατορία σεβασμού. Και, τελικά, θα είναι εκεί ο γιος και η κόρη. Η γενιά των σημερινών 15ρηδων, 20ρηδων και 25ρηδων. Μια γενιά που μεγάλωσε μέσα στα δύσκολα χρόνια του συλλόγου, στη δίνη της αγωνιστικής φθοράς και της αλλαγής της εποχής, των δεδομένων ανταγωνισμού. Μια γενιά που άκουγε στωικά, αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει. Η γενιά δεν είδε ποτέ live τον 3D και τον Μπατίστ να εκτελούν με δεμένα τα μάτια τη χορογραφία του τέλειου pick and roll. Που δεν βίωσε ποτέ τον ωμό ηλεκτρισμό ενός Final Four με τον Ζοτς να διευθύνει την ορχήστρα και τον Φράγκι να σηκώνεται για τρεις. Αυτά τα παιδιά τρέφονταν μέχρι σήμερα αποκλειστικά με αναμνήσεις άλλων. Με ιστορίες που ανακυκλώνονταν στα οικογενειακά τραπέζια, με ξεθωριασμένα, χαμηλής ανάλυσης βίντεο στο YouTube, με διηγήσεις των μεγαλύτερων που στα αυτιά τους είχαν αρχίσει να ηχούν σχεδόν σαν μυθολογία. Δεν ξέρω εάν αυτή η δεύτερη θητεία θα φέρει ευρωπαϊκά τρόπαια ή εάν θα δικαιώσει τις αγωνιστικές προσδοκίες που γεννά το όνομά του. Ίσως αυτό να είναι και δευτερεύον μπροστά στη σημασία της ίδιας της επιστροφής. Γιατί ορισμένες ιστορίες δεν κρίνονται αποκλειστικά από το αποτέλεσμά τους, αλλά ακριβώς από το γεγονός ότι συνέβησαν. Όπως στη λογοτεχνία έτσι και στη ζωή, οι σπουδαιότερες ιστορίες είναι αυτές της επιστροφής. Ο μεγάλος κύκλος άνοιξε ξανά, έκανε τη δική του, ανεξάρτητη λούπα στο χρόνο, δοκίμασε τις αντοχές όλων, μόνο και μόνο για να κλείσει ακριβώς εκεί που είχε ορίσει εξαρχής το πεπρωμένο. Στο σπίτι του. Εκεί που βαθιά μέσα τους, τον περίμεναν πάντα. Ολόκληρο το κείμενο εδώ: https://t.co/afWtkqJ7W6 #Νόστος #Επιστροφή #Μπάσκετ