Archimedes a oa gant e dablezenn pa voe lazhet gant ur soudard roman. Ha naturel eo da glevet? Ket gwall. Ha koulskoude, ma “hizivaomp” an amzer dremenet re vat, e c’hallomp erruout rik aze. E tost da bep sevenadur ez eus embannadurioù modernaet eus skrivagnerien gozh, gant tabutoù diwar-benn ar reizhskrivañ, ar geriaoueg, an notennoù embann hag an azasaat evit al lenner a-vremañ. Ur gwerzher traoù kozh a lavaras din un deiz e “ro patina an amzer talvoudegezh” hag e c’hall ober an diforc’h etre un orin hag un eilad marc’had-mat. Digeriñ a ran “Eseoù ar Sul” gant Constantin Noica, hag en embannadur Humanitas eus 1992 e lennan e rakskrid an embanner eo bet “hizivaet ar reizhskrivañ”. Lenn Noica a c’hallfe bezañ evel ober un droiad dre ar bloavezhioù 1930–1940. Met e-lec’h-se e tremenomp dre ar mare-se gant lunedoù modern, en hor c’hoazez en un Uber, hep aon da vont diwar an hent — da lavaret eo, hep ar riskl da chom hep kompren gerioù ar mare, a c’hallfe bezañ “troet” e notennoù traoñ ar bajenn. Petra ma kemerfemp ivez kazetennoù ar mare hag ma “hizivafemp” anezho? Ha perak ket ober rebranding d’ar bruderezh eus ar mare ivez, evit ma ne rankfe ket hor neuronoù labourat re, evel en un escape room? Perak chom a-sav aze? Gellout a rafemp ivez hizivaat al levrioù istor ha skrivañ e voe Archimedes eus Syracuse lazhet gant ur soudard roman pa oa o renkañ jedoniezh war e dablezenn. Ar mennozh diazez a chom ar memes hini, neketa? Ar mare hepken a ya da get. Ha c’hoazh un dra: perak ne “hiziva” ket ar jedoniourien Pythagoras? Gallout a reont cheñch an notadur. Gallout a reont displegañ ar prouenn en un doare all. Gallout a reont zoken sevel ar skeudenn enlinenn dre un animadur a zeu war wel dirak daoulagad ar skolidi. Met teorema Pythagoras a chom teorema Pythagoras. Neuze, pa lennomp ur skrivagner kozh, perak ne virfemp ket ivez yezh e vare — ha lakaat an displegadennoù modern en notennoù? Hag ur goulenn diwezhañ evit Humanitas hag evit ar re a labour e rannadoù lennegezh ha yezhoniezh ar skolioù-meur: ma vez “hizivaet” ac’hanoc’h gant skolidi hiziv gant # hag emoji a-benn un nebeud dekadoù, ha plijout a raio deoc’h? #0202 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseoùArSul #Archimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #ReizhskrivañHizivaet #IstorArYezh #20260921 #Brezhoneg #Breton #Breizh #Brittany #France #Lennegezh #Istor
