Archimedes a oa gant e dablezenn pa voe lazhet gant ur soudard roman. Ha naturel eo da glevet? Ket gwall. Ha koulskoude, ma “hizivaomp” an amzer dremenet re vat, e c’hallomp erruout rik aze. E tost da bep sevenadur ez eus embannadurioù modernaet eus skrivagnerien gozh, gant tabutoù diwar-benn ar reizhskrivañ, ar geriaoueg, an notennoù embann hag an azasaat evit al lenner a-vremañ. Ur gwerzher traoù kozh a lavaras din un deiz e “ro patina an amzer talvoudegezh” hag e c’hall ober an diforc’h etre un orin hag un eilad marc’had-mat. Digeriñ a ran “Eseoù ar Sul” gant Constantin Noica, hag en embannadur Humanitas eus 1992 e lennan e rakskrid an embanner eo bet “hizivaet ar reizhskrivañ”. Lenn Noica a c’hallfe bezañ evel ober un droiad dre ar bloavezhioù 1930–1940. Met e-lec’h-se e tremenomp dre ar mare-se gant lunedoù modern, en hor c’hoazez en un Uber, hep aon da vont diwar an hent — da lavaret eo, hep ar riskl da chom hep kompren gerioù ar mare, a c’hallfe bezañ “troet” e notennoù traoñ ar bajenn. Petra ma kemerfemp ivez kazetennoù ar mare hag ma “hizivafemp” anezho? Ha perak ket ober rebranding d’ar bruderezh eus ar mare ivez, evit ma ne rankfe ket hor neuronoù labourat re, evel en un escape room? Perak chom a-sav aze? Gellout a rafemp ivez hizivaat al levrioù istor ha skrivañ e voe Archimedes eus Syracuse lazhet gant ur soudard roman pa oa o renkañ jedoniezh war e dablezenn. Ar mennozh diazez a chom ar memes hini, neketa? Ar mare hepken a ya da get. Ha c’hoazh un dra: perak ne “hiziva” ket ar jedoniourien Pythagoras? Gallout a reont cheñch an notadur. Gallout a reont displegañ ar prouenn en un doare all. Gallout a reont zoken sevel ar skeudenn enlinenn dre un animadur a zeu war wel dirak daoulagad ar skolidi. Met teorema Pythagoras a chom teorema Pythagoras. Neuze, pa lennomp ur skrivagner kozh, perak ne virfemp ket ivez yezh e vare — ha lakaat an displegadennoù modern en notennoù? Hag ur goulenn diwezhañ evit Humanitas hag evit ar re a labour e rannadoù lennegezh ha yezhoniezh ar skolioù-meur: ma vez “hizivaet” ac’hanoc’h gant skolidi hiziv gant # hag emoji a-benn un nebeud dekadoù, ha plijout a raio deoc’h? #0202 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseoùArSul #Archimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #ReizhskrivañHizivaet #IstorArYezh #20260921 #Brezhoneg #Breton #Breizh #Brittany #France #Lennegezh #Istor
Ar jederez a lavar: 0,025 €. Ar fakturenn a lavar: 250 €. Pe hini a gred dit? 100 bugel er Science Center a azezez ouzh an taolioù evit ober un tamm ehan. 100 chug a vez degaset d’an taolioù, unan evit pep bugel. Ur chug a goust 2,50 €. Unan eus ar skolidi a denn e bellgomzer hag a zigor ar jederez evit gouzout petra eo priz an 100 chug en holl. Met e-lec’h pouezhañ war ×, e pouezh dre fazi war ÷. War ar skramm e weler: 0,025 € Iskis e seblant an disoc’h d’ar skoliad, met an niver a zo war ar skramm ha ne wir ket anezhañ ur wech all. E-keit-se, emañ an 100 chug war an taolioù dija hag ar vugale a grog da zigeriñ anezho. Un nebeud munutennoù diwezhatoc’h e teu ar fakturenn: 250 € Ar skolidi a sell an eil ouzh egile. Unan bennak a lavar diouzhtu e rank bezañ ur fazi. Ar skoliad a denn e bellgomzer en-dro hag a wir ar pezh en doa graet. E-lec’h pouezhañ war ×, en doa pouezhet dre fazi war ÷. Ur pouezhadenn fall hepken he doa troet 250 € e 0,025 €. Hag an 100 chug a oa digor dija. Pa ro ur jederez un disoc’h dit, daoust hag eo a-walc’h gwelet un niver war ar skramm — pe e tlefes ivez goulenn diganit da-unan hag-eñ en deus an disoc’h ur ster ha petra eo e urzh a vent? An analfabeted funktionel ne dalvez ket hepken bezañ dic’houest da gompren un destenn. A-wezhioù e talvez ivez gwelet un disoc’h diboell war ur skramm ha chom hep kompren n’en deus ket ster. E pelec’h, da soñj dit, e torr ar chadenn: er jediñ e-unan, e kompren an disoc’h, pe abalamour ma n’eus ket ar boaz da wiriañ ar respont? #deskadurezh #deskiñ #PISA #edu #MrNumberwise #Brezhoneg #20260910 #0077
Ha gallfe un divell-kreñv tremen un arnodenn matematikoù? 🐜 Ur goulenn fentus eo, met ur goulenn all a zo kuzhet ennañ: perak e rankfe ar matematikoù evit ar vugale bezañ atav evel ul levr-skol? E levrioù ar vugale e c’hall an niveroù bezañ tudennoù, mil-tammadoù, beajoù ha istorioù ivez. Ha ma vije ar vugale o kejañ gant ar matematikoù da gentañ dre ar c’huriusted? #Matematikoù #Bugale #LevrioùBugale #Deskadurezh #PsikologiezhArVugale #C’hoantDaZeskiñ #DeskiñDreC’hoari #IstorioùMatematikoù #20260825 #MrNumberwise #0043 #Brezhoneg #Breton #France
Ha gallout a rafe un annev tremen un arnodenn matematikoù? 🐜 Ur goulenn farsus eo, met unan all zo a-dreñv dezhañ: perak e rankfe ar matematikoù evit ar vugale bezañ atav evel ul levr-skol? E levrioù ar vugale e c’hall an niverennoù dont da vezañ tudennoù, luziadoù, beajoù ha istorioù ivez. Ha petra ma krogfe ar vugale da zizoleiñ ar matematikoù dre ar c’huriusted da gentañ? #Matematikoù #Bugale #LevrioùBugale #Deskadurezh #Deskiñ #Kuriusted #20260824 #0032 #MrNumberwise #Brezhoneg #Breton #France