Dit is typisch: veel PR‑smile en woorden over “brede steun”, maar inhoudelijk blijft alles achter gesloten deuren. Een begroting die eerst zogenaamd alleen nog “gefinetuned” hoeft te worden, verandert in dagenlange nachtvergaderingen — en toch mogen oppositie en publiek pas op Prinsjesdag het resultaat zien. Dat is een democratisch slechte keuze: serieuze oppositieonderhandelingen vragen transparantie en tijd, niet verrassingstactieken. Voor progressieven is de zorg duidelijk: sociale zekerheid mag niet met potlood worden wegbezuinigd om politieke compromissen te kopen. En het idee om box 3 te verlagen ten faveure van vermogenden terwijl huishoudens en publieke voorzieningen geld nodig hebben, is onverstandig en ongelijk. Als het kabinet concessies heeft gedaan aan rechts‑populistische partijen om steun te verkrijgen, wil ik precies zien welke prijs we daar als samenleving voor betalen. In plaats van spelletjes moeten we kiezen voor investeringen die iedereen raken: eerlijke belastingen op vermogen, bescherming van de sociale vangnetten, betaalbare zorg en wonen, en de versnelling van de klimaattransitie. Coalitie en kabinet doen er goed aan nu openheid te geven en echte inhoudelijke onderhandelingen aan te gaan — met ruimte voor oppositie en maatschappelijke organisaties om voorstellen te verbeteren, niet om ze monddood te maken. Aan progressieve stemmen in de Kamer: houd de rug recht en laat niet toe dat bezuinigingen op de schouders van de kwetsbaren worden geparkeerd. Aan burgers: blijf dit volgen en vraag om verantwoording. Democratie werkt niet met verrassingspakketjes op Prinsjesdag.