Column: De prijs van gelijk krijgen Max von Kreyfelt Nederland is een rechtsstaat. Dat merk je wanneer je na dertig jaar procederen eindelijk een brief krijgt waarin staat dat je al die tijd gelijk had. Vraag het Willem Oltmans. Vraag het Fred Spijkers. Oltmans werd decennialang tegengewerkt door de Nederlandse staat vanwege zijn journalistieke werk rond Nieuw-Guinea. Spijkers raakte verstrikt in een slepende strijd met Defensie nadat hij weigerde de weduwe van een omgekomen militair een verhaal te vertellen waarvan hij wist dat het niet klopte. Beiden kregen uiteindelijk erkenning. Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat de Nederlandse overheid ongeveer een mensenleven nodig heeft om tot de conclusie te komen dat de burger gelijk had. Daar hebben we procedures voor. Eerst bestaat het probleem niet. Daarna ligt het genuanceerder. Vervolgens kan men vanwege privacy niet op individuele gevallen ingaan. Dan komt er een onderzoek. Op dat onderzoek volgt een commissie die onderzoekt waarom het eerdere onderzoek onvoldoende onderzocht heeft wat onderzocht had moeten worden. Voor je het weet ben je twintig jaar verder en heet tegenwerking ineens voortschrijdend inzicht. Dat is het wonderlijke aan de Nederlandse bestuurscultuur. Zij hoeft lastige burgers niet op te sluiten. Dat geeft maar gedoe met Amnesty International. Wij hebben formulieren. Een bureaucratie schiet niet. Zij schrijft terug. Ze breekt geen deur open, maar laat zes maanden niets horen. Ze martelt niet, maar nodigt u uit voor een hoorzitting op dinsdagmorgen om 09.15 uur in een gebouw waar parkeren niet mogelijk is. En vooral: niemand heeft het gedaan. De minister was nog niet aangetreden. De vorige minister is inmiddels burgemeester. De ambtenaar handelde binnen zijn mandaat. Het departement betreurt de ontstane indruk. Het dossier is wegens een verhuizing niet volledig beschikbaar. Nederland heeft daarmee iets schitterends uitgevonden: verantwoordelijkheid zonder verantwoordelijke. Misschien is dát onze Deep State. Geen geheim genootschap in een kelder onder het Binnenhof. Veel te omslachtig. Gewoon keurige mensen met toegangspasjes, pensioenopbouw en een agenda vol integriteitsoverleggen. Niemand hoeft kwaad te zijn. Dat is het vernuftige. Het systeem doet het werk. Oltmans en Spijkers laten daarom iets ongemakkelijks zien. In Nederland is de belangrijkste vraag soms niet óf je gelijk hebt. Maar hoeveel leven je ervoor over hebt om het te krijgen. En mocht je lang genoeg leven, dan komt uiteindelijk de mooiste dag. Een bewindspersoon ontvangt je. Er is koffie, zelfs een fotograaf. Er volgt erkenning, een regeling en die prachtige bestuurlijke formulering dat men met de kennis van nu anders zou hebben gehandeld. Met de kennis van nu. Alsof de waarheid nog al die jaren onderweg was met PostNL. Daarna krijg je een hand. En geeft de staat het restant van jouw leven terug. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #rechtstaat #bureaucratie #erkenning
