Search

V laboratoři na Albertově ležela roky miska s mořskými nálevníky z chorvatského pobřeží. Vědci ji udržovali od roku 2011. Pak větší organismy najednou uhynuly – a mezi nimi se objevilo něco, co tam podle všech učebnic nemělo být. Malinký, sotva pohyblivý organismus velký jen pár mikrometrů. Kulatý jako slunce, s paprsky, na jejichž koncích má zvláštní „harpuny“. Čeští biologové z Přírodovědecké fakulty Univerzity Karlovy ho pojmenovali *Solarion arienae*. A v listopadu 2025 o něm vyšel článek v *Nature*. To, co našli, není jen nový druh. *Solarion* nepatří do žádné z dosud známých velkých skupin eukaryot – organismů s jádrem v buňce, kam patří rostliny, zvířata, houby i my. Spolu s několika dalšími podivnými liniemi tvoří úplně novou superskupinu, kterou vědci nazvali **Disparia**. A uvnitř ní nový kmen **Caelestes**. Jinými slovy: na stromu života se objevila celá nová větev, o které jsme donedávna nevěděli. Nejvíce překvapivé je to, co *Solarion* schovává uvnitř. V jeho mitochondriích – organelách, které buněce dodávají energii – se zachoval gen *secA*. Je to starobylý bakteriální gen, který téměř všechny ostatní eukaryota už dávno ztratila. Díky němu vědci poprvé přímo vidí, jak mohla vypadat mitochondrie posledního společného předka veškerého složitého života na Zemi. „Je to v podstatě živá fosilie,“ říkají autoři studie Marek Valt a Ivan Čepička. Organismus, který si uchoval rysy z doby, kdy se mitochondrie teprve stávaly součástí buněk. Dává nám okno do kapitoly evoluce, kterou jsme doteď mohli jen nepřímo rekonstruovat. Objev byl čistá náhoda. *Solarion* je tak malý a nehybný, že ho v kultuře roky přehlíželi. Až když větší nálevníci zmizeli, stal se viditelným. V obrovských metagenomických databázích, kde vědci prohledávají petabajty genetických dat z celého světa, se přitom téměř nevyskytuje. Klasická kultivace v misce dokázala to, co masivní sekvenování DNA nezvládlo. V zahraničí o objevu informovaly ScienceAlert, https://t.co/iZ2qpkno0N i odborné servery. Široká veřejnost o něm ale skoro neví. Přitom jde o jeden z nejvýznamnějších příspěvků k pochopení rané evoluce komplexního života za poslední roky. *Solarion arienae* není lék ani nová technologie. Je to připomínka, jak málo stále víme o tom, co žije kolem nás – a jak často se klíčové odpovědi schovávají na místech, kam se díváme nejméně. P.S.: Každý den sem dávám alespoň jeden takový pozitivní a překvapivý příběh z vědy a historie. Pokud vás Solarion zaujal, dejte like, sdílejte nebo napište, co si o něm myslíte. A hlavně mě sledujte – ať vám neuteče ten další. #Evoluce #Biologie #NovýDruh

New research suggests that the composition of intestinal and oral microbiota may influence psychopathic personality traits, with some bacteria associated with higher and one with lower intensity of these traits, indicating the possibility of a biomarker, although the mechanisms and causal relationships are still under investigation. (translated)

Rysy w klapkach i z psem. „Szczyt głupoty” Wakacyjna wyprawa na Rysy może skończyć się niebezpiecznie, jeśli zabraknie rozsądku. W sieci pojawiło się nagranie, na którym kilkuletnia dziewczynka wraz z ojcem zdobywa szczyt od słowackiej strony… w klapkach. Przewodnicy ostrzegają, że na tak wymagającym, miejscami ubezpieczonym łańcuchami szlaku odpowiednie obuwie to podstawa. Problemem są też turyści zabierający na Rysy psy. Po polskiej stronie jest to zabronione, a po słowackiej za takie wykroczenie grozi grzywna. Wysokogórska trasa może być niebezpieczna dla zwierzęcia, a jego obecność może również negatywnie wpływać na chronioną przyrodę. Rysy wymagają przygotowania. Klapki, brak doświadczenia i pies na szlaku to połączenie, które może skończyć się źle. 📸 | tatry_official #Rysy #turystyka #bezpieczeństwo

Kiedy prawie 80-letni mężczyzna uderzył laską spacerową o połowę młodszą Ukrainkę, jego zatrzymaniem chwaliła się pomorska policja, a gratulacje składał sam minister Kierwiński: „Zero tolerancji dla agresji i nienawiści!”. No chyba że ofiara jest Polakiem, a sprawca ma kaukaskie rysy twarzy. Sprawa ataku pod Złotymi Tarasami ciągnie się miesiącami. A kiedy pojawił się dowód w postaci nagrania, policja miała uznać, że to AI! To, co policja bagatelizowała przez dwa miesiące, społeczność internetowa rozpracowała w dwie doby. W dzisiejszym materiale porządkuję wszystkie ustalenia dotyczące potencjalnego sprawcy lub świadka i przekazuję je odpowiednim służbom. Mam nadzieję, że tym razem podejdą do sprawy poważnie… mimo że na nagraniu nikt nie mówił po ukraińsku. Całość w pierwszym komentarzu 👇 #Bezpieczeństwo #Przemoc #Tolerancja

Na Festivalu vína v Sabile došlo k vyostřenému skandálu kvůli obviněním z rasismu, když se účastníci průvodu ve blackface a s přehnanými rysy vzbudili silnou reakci na sociálních sítích, což vedlo k veřejné kritice od indického blogera Gokula Manžu Santhose a omluvě organizátorů. #Расизм #Сабиле #Иммиграция

Badania przeprowadzone przez naukowców, którzy skanowali twarze 601 młodych dorosłych, wykazały, że atrakcyjność twarzy jest związana z określonymi cechami geometrii, takimi jak smukłość, pełne usta i wyraźne rysy dla kobiet oraz kanciaste profile i mocny podbródek dla mężczyzn, co potwierdzają ikony piękna jak Margot Robbie i Henry Cavill. #atrakcyjność #piękno #nauka

Výzkumy estonských vědců, vedených profesorem psychofysiologie Jánošem Harro z Tartu University, přinášejí naději na možnost ovlivnit osobnostní rysy, což by mohlo vést k novým metodám léčby psychických poruch, jako jsou těžká deprese a úzkostné poruchy. #психология #депрессия #психическиерасстройства

Nors tėvai dažnai ieško technologinių sprendimų vaikų saugumui internete, vaiko teisių gynėjai pabrėžia, kad esminis saugumo pagrindas yra kasdienis bendravimas su vaiku ir pasitikėjimu grįstas suaugusiųjų ryšys, leidžiantis vaikams laisvai kreiptis pagalbos susidūrus su nemaloniomis situacijomis. #saugumasInternete #vaikųTeisės #pasitikėjimas

Czy wy jesteście normalni, @xkom_pl? Ponad 3 tygodnie temu zadzwoniliście do mnie ze zmianą decyzji. Usłyszałem, że jeśli podczas ponownej weryfikacji razem z pracownikiem salonu znajdę rysy, których wcześniej nie znaleźli wasi "wykwalifikowani" technicy, otrzymam zwrot. Na miejscu znaleźliśmy ich ponad 30. Sam pracownik poprosił o ponowne wysłanie monitora do techników, twierdząc, że tym razem weryfikacja przejdzie szybko i dostanę obiecany zwrot. Technicy tym razem jednak znaleźli już kilkadziesiąt "defektów", ale zamiast dotrzymać słowa, mimo mojej wyraźnej odmowy wysyłacie monitor do @ASUS, licząc, że to oni podejmą decyzję a najlepiej jakby ponieśli koszt tylko i wyłącznie waszego błędu. Co będzie następne? Wyślecie go do Watykanu, żeby obejrzał go papież? #xkom #reklamacja #technologia

Tweet, który rozpętał burzę, tajfun, tornado - zwał jak zwał 👇. Pisałem nieraz, ale naprawdę uważam, że wolne media, a na Xie jeszcze są wolne, to klucz do zdrowej demokracji. Kto ma więcej niż naście lat, ten wie jak rynek medialny w Polsce, szczególnie przed internetem, był zabetonowany. Teraz na tym betonie powstają rysy. A nawet przyszedł sobie @K_Stanowski wziął młot pneumatyczny i wali ile wlezie. Nie mnie oceniać z jakich pobudek, a niech będzie że finansowych. Dobrze, że chociaż jest dyskusja, a nawet może i pojawią się jakieś działania. Nie pierwszy to raz i nie ostatni, gdy ludzie z Xa będą zmieniać debatę w Polsce. Politycy muszą się z tym nauczyć żyć, bo przyzwyczajeni to na pewno jeszcze nie są. Mi najbardziej się podoba, że nieważne czy ktoś z prawa czy lewa - jak jest jakieś ewidentne świństwo to tak jakby ludzie, dla których Ojczyzna jest ważna jednoczą się w tym, żeby to świństwo napiętnować. Zaledwie dwa tygodnie od wpisu anonima na Xie, a jakby już jesteśmy w trochę innym kraju. #WolneMedia #Dyskusja #Demokracja