Search

So let's get to it, the first 50 pieces for cleaning, setting up, and checking. On Thursday, they will go to Ukraine for orphanages and schools. Thanks to everyone who contributed, only 65 thousand remains, so anyone who wants to contribute can still do so. There will be footage from the handover, etc. (translated)

Archimedes a oa gant e dablezenn pa voe lazhet gant ur soudard roman. Ha naturel eo da glevet? Ket gwall. Ha koulskoude, ma “hizivaomp” an amzer dremenet re vat, e c’hallomp erruout rik aze. E tost da bep sevenadur ez eus embannadurioù modernaet eus skrivagnerien gozh, gant tabutoù diwar-benn ar reizhskrivañ, ar geriaoueg, an notennoù embann hag an azasaat evit al lenner a-vremañ. Ur gwerzher traoù kozh a lavaras din un deiz e “ro patina an amzer talvoudegezh” hag e c’hall ober an diforc’h etre un orin hag un eilad marc’had-mat. Digeriñ a ran “Eseoù ar Sul” gant Constantin Noica, hag en embannadur Humanitas eus 1992 e lennan e rakskrid an embanner eo bet “hizivaet ar reizhskrivañ”. Lenn Noica a c’hallfe bezañ evel ober un droiad dre ar bloavezhioù 1930–1940. Met e-lec’h-se e tremenomp dre ar mare-se gant lunedoù modern, en hor c’hoazez en un Uber, hep aon da vont diwar an hent — da lavaret eo, hep ar riskl da chom hep kompren gerioù ar mare, a c’hallfe bezañ “troet” e notennoù traoñ ar bajenn. Petra ma kemerfemp ivez kazetennoù ar mare hag ma “hizivafemp” anezho? Ha perak ket ober rebranding d’ar bruderezh eus ar mare ivez, evit ma ne rankfe ket hor neuronoù labourat re, evel en un escape room? Perak chom a-sav aze? Gellout a rafemp ivez hizivaat al levrioù istor ha skrivañ e voe Archimedes eus Syracuse lazhet gant ur soudard roman pa oa o renkañ jedoniezh war e dablezenn. Ar mennozh diazez a chom ar memes hini, neketa? Ar mare hepken a ya da get. Ha c’hoazh un dra: perak ne “hiziva” ket ar jedoniourien Pythagoras? Gallout a reont cheñch an notadur. Gallout a reont displegañ ar prouenn en un doare all. Gallout a reont zoken sevel ar skeudenn enlinenn dre un animadur a zeu war wel dirak daoulagad ar skolidi. Met teorema Pythagoras a chom teorema Pythagoras. Neuze, pa lennomp ur skrivagner kozh, perak ne virfemp ket ivez yezh e vare — ha lakaat an displegadennoù modern en notennoù? Hag ur goulenn diwezhañ evit Humanitas hag evit ar re a labour e rannadoù lennegezh ha yezhoniezh ar skolioù-meur: ma vez “hizivaet” ac’hanoc’h gant skolidi hiziv gant # hag emoji a-benn un nebeud dekadoù, ha plijout a raio deoc’h? #0202 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseoùArSul #Archimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #ReizhskrivañHizivaet #IstorArYezh #20260921 #Brezhoneg #Breton #Breizh #Brittany #France #Lennegezh #Istor

Two people, an 18-year-old and a 16-year-old, have been re-arrested for crimes related to a school attack in Fagersta that occurred on August 21, 2026, where the older is suspected of murder and attempted murder, while the younger is suspected of aiding and abetting these crimes. (translated)

Jízda 🚂🚋🚋🚋 Přede mnou sedí senioři, kteří se tváří jako kdyby jim dnes někdo vyvraždil půl rodiny a vybrakoval účty. Ještě před nimi jsou mladí, kteří jsou v dobré náladě a mluví jak jsou zvyklí. Např. jedna dívka: to bylo úplně na píču, ty jsi kunda... píčo, mrdka atd. Senioři jsou pobouření. Jedna babka povídá pánovi s holemi: ta holka řekla “úplně na píču“. To snad není pravda! 😆🤣 Mně nevadí, když mladí mluví sprostě mimo školu. Dokonce se mi to líbí, protože sám mluvím velmi sprostě. Připadám si tady jako v divadle. Líbí se mi jak se smějí, potichu zpívají a špitají si mezi sebou. To jim patří svět a my ho pro ně musíme bránit. Oni jednou tuto zemi převezmou a my jim budeme vysvětlovat, proč Babiš a proč tolik rusského a komunistického hnusu, se kterým jsme vůbec nic neudělali. Mimochodem, slušného člověka nepoznáte podle toho, že mluví slušně. 🙋🏽‍♂️ #mládež #komunikace #nášsvět

Intentional physical attacks by students against classmates or school staff, as well as particularly rude or repeated verbal assaults, must be reported by school principals to the public prosecutor's office. Many incidents, however, go unreported, warns the Chief Public Prosecutor in an interview for @SeznamZpravy. (translated)

In a debate article, representatives from independent schools urge politicians not to close successful schools in light of the recent depressing PISA results for Swedish 15-year-olds, but instead to focus on supporting and learning from the schools that actually perform well. (translated)

Schools in the Czech Republic reported 130 cases of aggression, but Chief State Prosecutor Lenka Bradáčová warns of inequalities in reporting obligations between regions and emphasizes that some educational institutions do not comply with this obligation to the public prosecutor's office. (translated)

🧵1/8 „Studium algebry a náročné literatury způsobí ženám zástavu menstruace, kolaps dělohy a vytvoří zrůdný mozek na úkor zakrnělého těla!“ S tímto „vědeckým“ argumentem vyrukoval v roce 1873 profesor z Harvardovy univerzity a vedení prestižních škol jej následně používalo k zamítání přihlášek žen. Nevydávali to za diskriminaci, nýbrž za lékařskou povinnost chránit budoucí matky před tělesným zánikem. Vítejte u dalšího dílu mého seriálu #ZenyVeVede o opomíjených vědkyních, nově zkouším rozdělit text do vlákna, aby se vám to lépe četlo, dejte mi vědět, co na to říkáte. Dnes se navíc nebudu věnovat jedné ženě a vlastně ani žádné konkrétní vědkyni, a přesto bude text klíčový pro celý seriál. Matildin efekt, který odhaluje nespravedlnost, kdy je hotový vědecký objev odňat autorce a připsán muži, o kterém tu denně píšu, představuje totiž pouhou špičku ledovce. Skutečná ztráta poznání spočívá v preventivní eliminaci milionů žen, jejichž vědecká dráha skončila dříve, než zformulovaly první hypotézu. Historie ukazuje mrazivou kontinuitu od rakousko-uherských výnosů přes dobovou pseudovědu až po dnešní Tálibán. Mechanismus zůstává totožný: redukovat ženu na biologickou schránku a vědění střežit jako mocenský monopol mužů. Vždy šlo o aktivně prosazovanou politiku intelektuální izolace. #ZenyVeVede #Historie #Feminismus

Arhimed je bio za svojim tabletom kada ga je ubio rimski vojnik. Zvuči prirodno? Ne baš. A ipak, upravo tu možemo stići ako prošlost dovoljno „ažuriramo“. Gotovo svaka kultura ima modernizovana izdanja starijih autora, uz rasprave o pravopisu, rječniku, uredničkim bilješkama i prilagođavanju savremenom čitaocu. Jedan antikvar mi je jednom rekao da „patina vremena daje vrijednost“ i može praviti razliku između originala i jeftine kopije. Otvaram „Nedjeljne eseje“ Constantina Noice, dolazim do predgovora izdavača u izdanju Humanitasa iz 1992. godine i saznajem da je „pravopis ažuriran“. Čitanje Noice moglo je biti šetnja kroz tridesete i četrdesete godine 20. vijeka. Umjesto toga, tom epohom šetamo s modernim naočalama, udobno smješteni u Uberu, bez straha da ćemo se izgubiti — odnosno da nećemo razumjeti riječi tog vremena, koje su jednostavno mogle biti „prevedene“ u fusnotama. Šta bi bilo kada bismo uzeli i novine iz tog vremena pa ih „ažurirali“? A možda bismo mogli uraditi i rebranding tadašnjih reklama, kako ne bismo previše opterećivali svoje neurone, kao da smo u escape roomu. Zašto stati tu? Mogli bismo ažurirati i udžbenike istorije i napisati da je Arhimeda iz Sirakuze ubio rimski vojnik dok je radio matematiku na svom tabletu. Osnovna ideja ostaje ista, zar ne? Samo epoha nestaje. I još nešto: zašto matematičari ne „ažuriraju“ Pitagoru? Mogu promijeniti oznake. Mogu drugačije objasniti dokaz. Mogu čak napraviti crtež online, pomoću animacije koja nastaje pred očima učenika. Ali Pitagorina teorema ostaje Pitagorina teorema. Pa kada čitamo starijeg autora, zašto ne bismo sačuvali i jezik njegovog vremena — a savremena objašnjenja stavili u fusnote? I još jedno posljednje pitanje za Humanitas i za one koji rade na univerzitetskim književnim i filološkim odsjecima: ako vas današnji školarci za nekoliko decenija „ažuriraju“ pomoću # i emojija, da li bi vam to odgovaralo? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #NedjeljniEseji #Arhimed #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #AžuriraniPravopis #IstorijaJezika #20260920_1926 #Crnogorski #Montenegrin #Književnost #Istorija #ExYugoslavia #ExIugoslavia

Næstum hver menning á nútímavæddar útgáfur af eldri höfundum, ásamt umræðum um stafsetningu, orðaforða, ritstjórnarathugasemdir og aðlögun að lesendum samtímans. Fornmunasali sagði mér einu sinni að „patína tímans bæti við verðmæti“ og geti verið það sem skilur frumrit frá ódýrri eftirlíkingu. Ég opna „Sunnudagsritgerðir“ eftir Constantin Noica, kem að formála útgefandans í Humanitas-útgáfunni frá 1992 og les að „stafsetningin hafi verið uppfærð“. Að lesa Noica hefði getað verið gönguferð um 4. og 5. áratug 20. aldar. Í staðinn förum við þessa ferð með nútímagleraugu, sitjandi þægilega í Uber, án þess að óttast að villast — það er að segja án þess að eiga á hættu að skilja ekki orð þess tíma, sem hefði einfaldlega mátt „þýða“ í neðanmálsgreinum. Hvað ef við tækjum líka dagblöðin frá þessum tíma og „uppfærðum“ þau? Og kannski ættum við líka að endurmarka auglýsingar þess tíma, svo taugafrumurnar okkar þurfi ekki að vinna of mikið, eins og við værum í escape room. Af hverju að stoppa þar? Við gætum líka uppfært sögukennslubækur og skrifað að Arkimedes frá Sýrakúsu hafi verið drepinn af rómverskum hermanni á meðan hann var að reikna stærðfræði á spjaldtölvunni sinni. Grunnhugmyndin helst sú sama, ekki satt? Aðeins tímabilið hverfur. Og eitt enn: af hverju „uppfæra“ stærðfræðingar ekki Pýþagóras? Þeir geta breytt táknmálinu. Þeir geta útskýrt sönnunina á annan hátt. Þeir geta jafnvel byggt myndina upp á netinu með hreyfimynd sem verður til fyrir augum nemendanna. En regla Pýþagórasar er áfram regla Pýþagórasar. Þegar við lesum eldri höfund, af hverju ekki að varðveita líka tungumál hans tíma — og setja nútímaskýringar í athugasemdir? Og ein síðasta spurning til Humanitas og þeirra sem starfa við bókmennta- og málfræðideildir háskóla: ef skólabörn dagsins í dag „uppfæra“ ykkur eftir nokkra áratugi með # og emoji, myndi ykkur líka það? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #Sunnudagsritgerðir #Arkimedes #Pýþagóras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #UppfærðStafsetning #Málssaga #20260920_1926 #Íslenska #Icelandic

Nesten enhver kultur har moderniserte utgaver av eldre forfattere, ledsaget av diskusjoner om rettskrivning, ordforråd, redaksjonelle noter og tilpasning til dagens lesere. En antikvitetshandler sa en gang til meg at «tidens patina gir verdi» og kan være det som skiller en original fra en billig kopi. Jeg åpner Constantin Noicas «Søndagsessays», kommer til forlagets forord i Humanitas-utgaven fra 1992 og oppdager at «rettskrivningen er oppdatert». Å lese Noica kunne ha vært en vandring gjennom 1930- og 1940-årene. I stedet tar vi turen med moderne briller på, komfortabelt sittende i en Uber, uten frykt for å gå oss vill — altså for ikke å forstå ordene fra den tiden, som ganske enkelt kunne ha blitt «oversatt» i fotnoter. Hva om vi også tok avisene fra den tiden og «oppdaterte» dem? Og kanskje burde vi også rebrande datidens reklamer, slik at nevronene våre slipper å jobbe for hardt, som om vi satt fast i et escape room. Hvorfor stoppe der? Vi kunne også oppdatere historiebøkene og skrive at Arkimedes fra Syrakus ble drept av en romersk soldat mens han holdt på med matematikk på nettbrettet sitt. Grunnideen er jo fortsatt den samme, ikke sant? Bare epoken forsvinner. Og én ting til: hvorfor «oppdaterer» ikke matematikere Pythagoras? De kan endre notasjonen. De kan forklare beviset på en annen måte. De kan til og med bygge figuren på nettet gjennom en animasjon som utvikler seg foran øynene på elevene. Men Pythagoras’ læresetning forblir Pythagoras’ læresetning. Så når vi leser en eldre forfatter, hvorfor ikke bevare språket fra hans tid — og legge moderne forklaringer i notene? Og et siste spørsmål til Humanitas og til dem som arbeider ved universitetenes litteratur- og filologiavdelinger: hvis dagens skoleelever om noen tiår «oppdaterer» dere med # og emojier, ville dere likt det? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #Søndagsessays #Arkimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OppdatertRettskrivning #Språkhistorie #20260920_1926 #Norsk #Norwegian #Litteratur #Historie