Een ochtendcolumn Femke Halsema trekt aan de bel. De leefbaarheid van Amsterdam staat onder druk. Dakloosheid, drugsgebruik en mensen met psychiatrische problemen zijn steeds zichtbaarder op straat. Gemeenten kunnen dat volgens de burgemeester niet meer oplossen. Den Haag moet helpen. Daarmee staat de oplossing eigenlijk al vast. Meer geld. Gemeenten hebben hun werkterrein de afgelopen decennia enorm uitgebreid. Klimaat, energietransitie, diversiteit, inclusie, integratie, ongelijkheid en internationale solidariteit kregen allemaal een plaats in het stadhuis. Voor steeds meer maatschappelijke problemen kwam gemeentelijk beleid. Dat is ook terug te zien in de omvang van de organisatie. Amsterdam telde in 2018 14.411 interne fte. Inmiddels werken bij de gemeente ruim 20.000 fte. Terwijl de bevolking in die periode met ongeveer 10 procent groeide, groeide het ambtelijke apparaat onder het het bewind van Halsema met bijna 40 procent. Terwijl een gemeentebestuur in de kern een paar eenvoudige taken heeft. De stad moet schoon en veilig zijn. De openbare ruimte moet worden onderhouden. Overlast moet worden aangepakt. Er moeten woningen zijn. Op die kerntaken worden de Amsterdamse cijfers pijnlijk. In 2025 vond nog maar 31 procent van de Amsterdammers de eigen buurt schoon. Het rapportcijfer voor het schoonhouden van straten en stoepen zakte naar 5,8. Er kwamen 265.000 meldingen over afval en reiniging binnen, 16 procent meer dan een jaar eerder. Bij meldingen over het schoonmaken van de openbare ruimte werd 59 procent binnen de afgesproken termijn afgehandeld. De gemeentelijke norm is 90 procent. In de binnenstad daalde het cijfer voor schone straten en stoepen van 6,9 in 2015 naar 5,4 in 2025. Bewoners geven de binnenstad inmiddels een 4,0. Vervuiling is geen esthetisch probleem. Onderzoek naar wanorde in de openbare ruimte laat zien dat zichtbare verwaarlozing de sociale norm verzwakt. Afval, graffiti en achterstallig onderhoud vergroten de kans dat ook anderen regels overtreden. De omgeving vertelt voortdurend welk gedrag blijkbaar wordt geaccepteerd. Daar bestaat inmiddels voldoende empirisch onderzoek naar. Als een organisatie de kerntaken steeds slechter uitvoert, ligt de eerste vraag voor de hand, waar gaat de beschikbare capaciteit eigenlijk naartoe? Amsterdam heeft steeds meer taken naar zich toegetrokken en krijgt de meest zichtbare taken steeds moeilijker voor elkaar. Toch gaat de discussie direct over geld. Dat geld moet uit Den Haag komen. Den Haag heeft geen eigen geld, dus uiteindelijk komt de rekening bij de belastingbetaler terecht. Daarna volgt de bekende politieke discussie over wie die rekening moet betalen. De breedste schouders zullen ook deze lasten moeten dragen vermoed ik. Zo wordt een vuile en onrustige stad uiteindelijk een financieringsvraagstuk. Of Amsterdam te veel doet, geld verkeerd besteedt of onvoldoende presteert, verdwijnt naar de achtergrond. Extra geld is de oplossing voordat duidelijk is geworden waarom het bestaande geld niet voldoende resultaat oplevert. Landelijk werkt het inmiddels hetzelfde. Nieuwe politieke ambities worden nieuwe overheidstaken. Er komen ambtenaren, subsidies, programma’s en organisaties bij. Zodra de kosten oplopen, begint de zoektocht naar extra inkomsten. Schrappen komt nauwelijks ter sprake. Amsterdam kan ook bij het begin beginnen. Zorg dat de stad schoon en veilig is. Zorg voor woningen, bereikbaarheid, onderhoud en handhaving. Kijk daarna wat er nog meer op het stadhuis moet gebeuren en wat kan verdwijnen. Halsema vraagt Den Haag om meer middelen omdat Amsterdam de problemen op straat niet meer aankan. Maar voordat de rest van Nederland wordt gevraagd daarvoor te betalen, ligt een eenvoudiger vraag voor, waarom doet Amsterdam zoveel andere dingen terwijl de gemeente iets simpels als de eigen straten niet op orde krijgt. Misschien heeft Amsterdam geen groter budget nodig. Misschien heeft Amsterdam een kleinere agenda nodig. #Amsterdam #Gemeente #Leefbaarheid
Je veroorzaakt het probleem zelf door alles maar goed te vinden en dan klagen. Halsema: leefbaarheid in steden onder druk door dakloosheid en drugsgebruik https://t.co/qa95r6oHc1 #leveninhetdorp #maatschappelijkeproblemen #dakloosheid
Mayor Halsema of Amsterdam warns that the livability in large cities is under pressure due to increasing homelessness and drug problems, and calls on the government to implement structural improvements in mental health care and labor migration. (translated)

Na het kapseizen van een veerboot in Guyana zijn tientallen mensen vermist en er zijn vermoedelijk veel meer slachtoffers dan de officiële 133 passagiers, terwijl de kapitein en een bemanningslid zijn gearresteerd vanwege vermoedelijk drugsgebruik. #veerboot #Guyana #reddingsoperatie

Tientallen opvarenden van de gezonken veerboot MV Barima voor de kust van Guyana worden nog vermist, terwijl autoriteiten vermoeden dat overbelading en drugsgebruik door de bemanning hebben bijgedragen aan het ongeluk. #Guyana #veerboot #ongeluk

In 2024 werd een alarmwekkende toename van het aantal 'designer drugs' vastgesteld, met 775 verschillende soorten die wereldwijd werden onderschept, wat bijna vijf keer zo veel is als in 2010, terwijl drugshandelaren innovatieve vormen en sterke ingrediënten gebruiken om jongeren te verleiden. #designerdrugs #synthetischecannabis #drugsgebruik

In haar column wijst Kitty Herweijer op de zorgwekkende normalisering van cocaïnegebruik in Nederland, die niet alleen desastreuze gevolgen heeft in andere landen, maar ook bijdraagt aan de toenemende mentale problemen onder jongeren, hoewel deze vaak worden toegeschreven aan sociale media en prestatiedruk. #drugsgebruik #mentalegezondheid #Nederland

Met het begin van het festivalseizoen stijgt de drukte bij de drugs testlocaties in Nederland, waar gebruikers anoniem hun drugs kunnen laten controleren om trends in de drugsmarkt te monitoren en advies te krijgen over de veiligheid ervan, ondanks een beleid van zero-tolerance op festivals. #drugsgebruik #xtc #festivals

Raheem Sterling, speler van Feyenoord, raakte betrokken bij een spectaculaire auto-ongeluk met zijn Lamborghini, waarbij hij mogelijk onder invloed van drugs reed en de politie hem nu verdenkt van gevaarlijk rijgedrag en het bezit van ‘Class C’-drugs. #RaheemSterling #Lamborghini #Drugsgebruik

Raheem Sterling, speler van Feyenoord, raakte betrokken bij een spectaculaire auto-ongeluk met zijn Lamborghini, waarbij hij mogelijk onder invloed van drugs reed en de politie hem nu verdenkt van gevaarlijk rijgedrag en het bezit van ‘Class C’-drugs. #RaheemSterling #Lamborghini #Drugsgebruik
Ik ben verdacht van drugsgebruik na crash met Lamborghini
Feyenoord-aanvaller Raheem Sterling werd gearresteerd op verdenking van drugsgebruik na een eenzijdig ongeval met zijn Lamborghini op de M3 in Engeland, waarin hij geen gewonden veroorzaakte en nu op borgtocht vrijgelaten is terwijl het onderzoek voortduurt. #RaheemSterling #Feyenoord #drugsgebruik

Het Trimbos-instituut waarschuwt dat de partydrug 3-MMC vaak andere, potentieel gevaarlijkere stoffen bevat, zoals 2-MMC of N-ethylpentedrone, wat nieuwe risico's voor gebruikers met zich meebrengt, terwijl de gemiddelde hoeveelheid mdma in xtc-pillen toeneemt en cocaïne puurder wordt. #3MMC #drugsgebruik #TrimbosInstituut

In haar column pleit Angela de Jong voor aandacht voor de verontrustende normalisering van druggebruik onder jongeren, zoals belicht in de documentaire Nachtkinderen, waarin een 17-jarige jongen op zorgwekkende wijze zijn gebruik van verschillende drugs beschrijft zonder enige gêne, wat wijst op een dieper liggend probleem van onzekerheid en copingstrategieën in een snel veranderende wereld. #drugsgebruik #jongeren #onzekerheid

Samuel, een 17-jarige jongen, vertelt zonder gêne over zijn uitgebreide drugsgebruik, waaronder ketamine en heroïne, en neemt een snuifje ketamine in het openbaar terwijl kinderen voorbij fietsen, wat de schrijfster Angela de Jong aanzet tot de constatering dat jongeren in deze tijd veel normaler over drugs praten en deze gebruiken als een manier om te omgaan met hun onzekerheden over de wereld en hun toekomst. #drugsgebruik #jongeren #onzekerheid

Mann, die in psychose was geraakt door drugsgebruik en oververmoeidheid, schoot zeven keer op de deur van zijn buurvrouw terwijl zij op vakantie was, omdat hij dacht dat hij werd afgeluisterd, en staat nu terecht voor poging doodslag. #psychose #drugs #schietpartij

Machinist van een dodelijk treinongeluk in Bangkok is positief getest op methamfetamine en cannabis, en wordt aangeklaagd nadat zijn trein een stadsbus ramde, waardoor acht mensen omkwamen en 25 anderen gewond raakten. #Treinongeluk #Drugsgebruik #Bangkok
