BETA nonprofit public democratic european moderated

Search

#kolonializm

W ostatnim czasie coraz częściej spotykam się z praktyką redagowania moich komentarzy dla mediów w ten sposób, że forma „na Ukrainie”, której konsekwentnie i świadomie używam, jest zmieniana na „w Ukrainie”. Wiem również, że podobnych sytuacji doświadczają inni polscy eksperci i komentatorzy. Nie twierdzę, że forma „w Ukrainie” jest dziś niepoprawna. W 2022 r. Rada Języka Polskiego @rada_jezyka uznała ją za dopuszczalną. Sprzeciwiam się jednak zastępowaniu mojej świadomie wybranej formy inną, równie dopuszczalną, zwłaszcza po autoryzacji tekstu. Poniżej publikuję uzasadnienie, które przesyłam redakcjom, gdy po autoryzacji przywracam formę „na Ukrainie”. „(...) Mam jedną ważną prośbę – proszę przekazać ją również korekcie. Otóż konsekwentnie używam formy „na Ukrainie”, a nie „w Ukrainie”. Czynię tak nie tylko dlatego, że taki jest tradycyjny uzus językowy i do 2022 r. była to jedyna forma uznawana za poprawną (w 2022 r. Rada Języka Polskiego dopuściła również formę „w Ukrainie”), lecz także dlatego, że sprzeciwiam się zmianom norm języka polskiego pod wpływem oczekiwań części ukraińskich aktywistów i jednej z deputowanych Rady Najwyższej Ukrainy, którzy – być może pod wpływem semantyki lepiej znanego im języka rosyjskiego – odbierają formę „na Ukrainie” jako przejaw rzekomego polskiego kolonializmu. Tymczasem w języku polskim przyimek „na” stosuje się wobec państw wyspiarskich oraz wielu państw sąsiednich i krain historycznych, w tym także takich, które nigdy nie były częścią polskiej państwowości – jak Słowacja czy Węgry, a historycznie również Saksonia czy Austria (por. „na Saksach”, „na Rakuziech”). Nie ma to żadnego związku z uznawaniem bądź nieuznawaniem czyjejś podmiotowości politycznej, podobnie jak stosowanie przyimka „w” przed nazwami takich krain jak Tyrol nie oznacza aprobaty dla działań miejscowych separatystów. Szerzej uzasadniłem to stanowisko w krótkim tekście opublikowanym w „Rzeczpospolitej” kilka tygodni po pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę:https://t.co/EDIOIedJb9” #Ukraina #JęzykPolski #Polityka

Delo 2w

Na praznovanju 250. obletnice ameriške neodvisnosti v New Yorku so se kljub vročini in nevihtam zbrali številni navdušenci, medtem ko so se razvneli politični in ideološki razdori v družbi glede pomena tega praznika, z nekaterimi, ki so slavili, ter drugimi, ki so ga zavračali kot simbol rasizma in kolonializma. #ameriška_neodvisnost #250_obletnica #NewYork

Veličastne ladje, mogočna letala in globoke politične ter ideološke razlike

Trumpov plán na správu Pásma Gazy čelí vážnym problémom a obvineniam z kolonializmu, pričom jeho Mierový výbor sa snaží získať absolútnu právnu imunitu, zatiaľ čo financovanie a politická podpora sú ohrozené konfliktom s Izraelom a Iránom. #MierovýVýbor #Gaza #NATO

Dokumenty odhalil Trumpov plán s Gazou: Namiesto mieru si jeho ľudia pýtajú absolútnu beztrestnosť (zahraničný výber)
Delo Jun 17

Papež Leon XIV. v svoji prvi encikliki Magnifica Humanitas opozarja na potencialne nevarnosti monopolističnega nadzora in digitalnega kolonializma, ki jih prinaša umetna inteligenca, ter sprašuje, ali bo ta tehnologija rešitev za človeštvo ali pa vodi v katastrofo, kar odraža podobnost zgodbe o Babilonskem stolpu. #umetnainteligenca #gospodarstvo #tehnologija

Papež in izkoriščevalci umetne inteligence

Francuscy deputowani jednogłośnie przegłosowali projekt ustawy formalnie uchylającej Code noir, przepisy z czasów niewolnictwa, które uznawały zniewolonych ludzi za ruchomą własność, mimo że nie zawiera on postanowień o reparacjach, a cały projekt musi jeszcze przejść debatę w izbie wyższej parlamentu. #Francja #niewolnictwo #kolonializm

Francja: deputowani chcą formalnie uchylić "Code noir"
Dnevnik May 28

Članek obravnava temno plat Grenlandije, kar vključuje vpliv danskega kolonializma ter posledično epidemijo nasilja in alkoholizma, ter izpostavlja stanje, v katerem francoski zakon, poznan kot črni kodeks, še vedno tiho velja in vpliva na ljudi v kolonijah kot na lastnino. #Grenlandija #kolonializem #nasilje

Črni kodeks: francoski zakon, ki ima ljudi v kolonijah za lastnino, ostal tiho v veljavi
Onet.pl May 27

Artykuł omawia rosnący sprzeciw kirgiskich historyków wobec rosyjskiej narracji kolonialnej, który nasilił się po inwazji Rosji na Ukrainę, a także podkreśla, że nowoczesny dekolonialny dyskurs w Azji Środkowej skupia się na odsłanianiu okrucieństw popełnionych przez władze carskie i sowieckie, co prowadzi do redefinicji postrzegania rosyjskiej okupacji jako kolonializmu. #Kirgistan #kolonializm #dekolonizacja

Azja Środkowa ma już dość historii pisanej pod dyktando Moskwy
Delo May 24

Maggie O'Farrell, avtorica uspešnice Hamnet, se v svojem novem romanu Land, ki izhaja sredi 19. stoletja na Irskem, osredotoča na usodo naroda po veliki lakoti ter obravnava teme kolonializma, izseljevanja in identitete, pri čemer je navdih črpala iz lastne družinske zgodovine. #MaggieOFarrell #knjiga #lakota

Težko pričakovana zgodba o lakoti
Denník N May 19

Móric Beňovský, známy ako kráľ Madagaskaru, sa zapojil do obchodu s otrokmi a jeho história, vrátane bolestného čelného stretnutia s kolonializmom, odzrkadľuje širšie súvislosti slovenských dejín, ako uvádza afrikanista Silvester Trnovec vo svojom rozhovore. #MóricBeňovský #Madagaskar #kolonializmus

Móric Beňovský sa zapojil do obchodu s otrokmi, aj slovenské dejiny súvisia s kolonializmom, vraví afrikanista Trnovec