Search

Στην πολιτική φιλοσοφία, η πλατωνική μέθεξη σημαίνει ισορροπία ανάμεσα στην οριζόντια διάσταση ότι είμαστε μέρη οργανικού πολιτικού συνόλου και την κάθετη ότι κατευθυνόμαστε προς αξιακό ορίζοντα που μας υπερβαίνει. Στη νεωτερικότητα έχουν χαθεί αυτές οι διαστάσεις. Αντ’ αυτών έχουμε μια ιδέα ότι απομονωμένα άτομα εισέρχονται σε συμβόλαιο διά αντιπροσώπων (αντιπροσωπευτική δημοκρατία) ή, κατά μια εναλλακτική όψη του νεωτερικού προγράμματος, τη λαϊκιστική έννοια ενός άμεσου λαού με τη γενική του βούληση ως αυταξία. Οδηγούμαστε έτσι σε μονόπλευρο πανηγυρισμό είτε του ατόμου είτε της μυστικιστικής θελήσεως του λαού, κατά έναν ναρκισσισμό ατομοκεντρικό ή συλλογικό· εντέλει, σε μια οντολογία της ισχύος, που είναι κοινή σε δεξιές και αριστερές εκδοχές. Οι αρετές στον Πλάτωνα συνιστούν μίμηση, δηλαδή αναφορά σε υπερβατικές ιδέες, που διαρρηγνύουν την κλειστότητα του πολιτικού σώματος και τον αυτοαναφορικό ναρκισσισμό του. Μπορούμε να καταλάβουμε έτσι τον πλουραλισμό ως ελευθερία να εξερευνήσουμε διαφορετικούς τρόπους ζωής και διαφορετικές γραμμές σκέψης με χώρο και για την αστοχία, αλλά πάντα μέσα από κοινό διάλογο της πολιτείας για έναν ορίζοντα αλήθειας. Ο διάλογος αυτός βρίσκεται στο κέντρο της σκέψης του Πλάτωνος, που δεν ήθελε να αναιρέσει τη δημοκρατία, αλλά να θεμελιώσει την ελευθερία στη σοφία της Αθηνάς.

Και ακριβώς σε αυτή την εικόνα εντοπίζεται η καρδιά της χολιγουντιανής (και συγκεκριμένα της νολανικής) φιλοσοφίας, η οποία συχνά συγκρούεται με το αληθινό πνεύμα του Ομήρου. Ο Νόλαν αποκεφαλίζει τη σοφία (την Αθηνά) για να υπηρετήσει το δικό του αφήγημα: τον απόλυτο ορθολογισμό και την ανθρώπινη ενοχή. Στην ταινία του, κάνει μια τεράστια νοηματική ανατροπή σε σχέση με το έπος: οι θεοί δεν υπάρχουν ως πραγματικές οντότητες στον Όλυμπο. Εμφανίζονται μόνο ως καιρικά φαινόμενα (καταιγίδες, κεραυνοί). Η Αθηνά δεν είναι η ένδοξη, πάνσοφη θεά που κατεβαίνει από τον ουρανό για να βοηθήσει τον Οδυσσέα. Είναι μια παραίσθηση μέσα στο μυαλό του ίδιου του Οδυσσέα! Στο τέλος αποκαλύπτεται ότι το πρόσωπο αυτής της "Αθηνάς" ανήκε σε μια αθώα Τρωαδίτισσα ιέρεια, την οποία αποκεφάλισαν οι άνδρες του Οδυσσέα κατά τη λεηλασία της Τροίας. Ο Νόλαν θέλει να δείξει ότι ο Οδυσσέας είναι εντελώς μόνος του. Η "σοφία" δεν του δίνεται από τους θεούς. Είναι η δική του συνείδηση και οι τύψεις του που τον καθοδηγούν. Όπως καταλαβαίνετε, όσοι τέλος πάντων θέλετε να το καταλάβετε, το Χόλιγουντ πήρε ένα έπος όπου ο άνθρωπος και το θείο συνεργάζονται αρμονικά μέσω της Σοφίας, και το μετέτρεψε σε μια σκοτεινή, ψυχολογική περιπέτεια όπου ο άνθρωπος είναι έρμαιο των δικών του λαθών. Και καθώς διαβάζω από χθες περιγραφές της ταινίας (δεν την είδα και ειλικρινά αρνούμαι να τη δω) βρήκα και έναν υπέροχο τίτλο που της ταιριάζει : "The Dark Voyage". Ταιριάζει απόλυτα σε μια τέτοια ταινία επιστημονικής φαντασίας, και τότε ναι θα μιλούσαμε για ένα εξαιρετικό, φιλοσοφημένο ψυχολογικό θρίλερ. Η παραποίηση γίνεται για λόγους μάρκετινγκ και εκμετάλλευσης. Το Χόλιγουντ χρησιμοποιεί το παγκόσμιο "brand name" της Οδύσσειας για να εξασφαλίσει εισιτήρια, αλλά πετάει στα σκουπίδια την ίδια την ψυχή του έργου... Αυτά από μένα για τον κύριο Νόλαν! Να απολαύσετε όσοι δείτε την ταινία. Τόσα εκατομμύρια δεν θα πετάχτηκαν στον αέρα! #Νόλαν #Χόλιγουντ #Οδύσσεια

Στα σκοτεινά νερά του Σαρωνικού, εκεί που το αλμυρό κύμα του Ποσειδώνα γλείφει τους βράχους του Πειραιά, βρισκόταν μια αθηναϊκή τριήρης, δεμένη στον ναύσταθμο της Ζέας. Ήταν η εποχή του Χρυσού Αιώνα... Στην πλώρη του πλοίου καθόταν ο Κλέων, ένας έμπειρος καραβοκύρης με πρόσωπο αυλακωμένο από την αρμύρα. Στο χέρι του κρατούσε ένα μικρό κομμάτι ξύλο ελιάς, φυλακτό από την ιερή ελιά της Αθηνάς στην Ακρόπολη. Δίπλα του, ο νεαρός γιος του, ο Φίλιππος, κοιτούσε το φεγγάρι που καθρεφτιζόταν στο νερό. "Πατέρα", ρώτησε ο νεαρός, "πώς καταφέραμε εμείς, οι άνθρωποι της γης και της ελιάς, να γίνουμε οι αφέντες αυτού του άγριου πελάγους; Δεν φοβόμαστε την οργή του Ποσειδώνα που κάποτε απορρίψαμε;" Ο Κλέων χαμογέλασε, χαϊδεύοντας το ξύλο της ελιάς. "Δεν τον απορρίψαμε, παιδί μου. Τον βάλαμε σε τάξη. Κοίταξε αυτό το πλοίο. Είναι φτιαγμένο με τη σοφία της Αθηνάς, με γεωμετρία, με σχέδιο, με τον ορθό λόγο που μας έμαθαν οι νόμοι και οι φιλόσοφοι. Όταν εκατόν εβδομήντα άνδρες κωπηλατούν στον ίδιο ρυθμό, το χάος της θάλασσας υποτάσσεται. Μετατρέψαμε το αλμυρό, άγονο νερό σε μια λεωφόρο που φέρνει πλούτο, δόξα και δημοκρατία στην Αθήνα. Ο Όμηρος και ο Ησίοδος μας έμαθαν ότι οι θεοί του Ολύμπου έβαλαν τάξη στο σύμπαν. Κι εμείς, ακολουθώντας τους, βάλαμε τάξη στη φύση". Τα χρόνια πέρασαν σαν το γρήγορο νερό του ποταμού. Ο Φίλιππος μεγάλωσε, έγινε κι αυτός κωπηλάτης, περήφανος πολίτης της μεγάλης ναυτικής αυτοκρατορίας. Όμως, η μοίρα των πόλεων, όπως και των ανθρώπων, είναι ευμετάβλητη. Ο Μεγάλος Πόλεμος με τη Σπάρτη ξέσπασε και μαζί του ήρθε το σκοτάδι. Το καλοκαίρι του 430 π.Χ., ο Φίλιππος βρέθηκε κλεισμένος μέσα στα Μακρά Τείχη της Αθήνας. Ένας τρομερός λοιμός, μια άγνωστη φονική ασθένεια, χτύπησε την πόλη. Το νερό, που κάποτε καθάριζε τα σώματα και τις ψυχές στις τελετουργίες, τώρα γινόταν μάρτυρας της απόλυτης εξαθλίωσης. Οι άνθρωποι, τρελαμένοι από τη δίψα και τον πυρετό, έπεφταν μέσα στα δημόσια συντριβάνια και στις δεξαμενές, πεθαίνοντας μέσα στο ίδιο το νερό που προσπαθούσαν να πιουν. Ο ιστορικός Θουκυδίδης, περπατώντας στους δρόμους της Αθήνας, κατέγραφε με κρύο, χειρουργικό, θα έλεγα, ρόλο την καταστροφή. Είδε τον πολιτισμό, τους νόμους, τη σοφία της Αθηνάς και την ελπίδα του Ποσειδώνα να λιώνουν. Οι άνθρωποι σταμάτησαν να σέβονται τους θεούς και τους νόμους, καθώς έβλεπαν τους ευσεβείς και τους ασεβείς να πεθαίνουν το ίδιο γρήγορα. Η ευγένεια της δημοκρατίας σαρώθηκε από το αρχέγονο ένστικτο της επιβίωσης. Το λεπτό στρώμα πάγου του πολιτισμού είχε σπάσει... Ο Φίλιππος, αδύναμος, καθισμένος στις πέτρες της Ακρόπολης, κοιτούσε τη θάλασσα. Το φυλακτό από ξύλο ελιάς είχε χαθεί προ πολλού. Κατάλαβε τότε την αλήθεια που ο πατέρας του είχε παραλείψει να του πει. Η νέα τάξη του Δωδεκαθέου, οι τριήρεις, τα αρδευτικά κανάλια και τα μεγαλεπήβολα δημόσια έργα ήταν απλώς μια ανθρώπινη ψευδαίσθηση κυριαρχίας. Κάτω από το χρυσό προσωπείο των Ολύμπιων θεών, κάτω από την επιστήμη και τη λογική, κρυβόταν πάντα η Μοίρα και η Ανάγκη, αυτές οι αρχέγονες, τυφλές δυνάμεις που κυβερνούν το σύμπαν. Η Ανάγκη της φύσης (ο λοιμός, ο πόλεμος, η φθορά) δεν υπακούει σε νόμους πόλεων ούτε σε προσευχές. Είναι το ίδιο το νερό στην πιο αρχέγονη μορφή του... μπορεί να ποτίσει μια ελιά, μπορεί να ταξιδέψει μια τριήρη, αλλά μπορεί και να πνίξει μια ολόκληρη αυτοκρατορία αν η Μοίρα το ορίσει. Οι θεοί και οι άνθρωποι χτίζουν πάνω στην άμμο. Η Ανάγκη είναι το κύμα που, αργά ή γρήγορα, θα έρθει να σβήσει τα πάντα, θυμίζοντάς μας ότι είμαστε απλώς φιλοξενούμενοι σε έναν κόσμο που δεν μας ανήκει... ----------------------- Ένα περιστατικό στη γειτονιά έγινε αφορμή γι΄αυτή τη μικρή αναδρομή... Μια διαφορετική καλημέρα! #Αθήνα #Ιστορία #Δημοκρατία

Η Πάολα Ρεβενιώτη δεν ήταν απλά ακτιβίστρια, περήφανη σεξεργάτρια, κινηματογραφίστρια, εκδότρια του θρυλικού περιοδικού «Κράξιμο», χρονογράφος της κοινωνικής υποκρισίας αλλά και της άγριας ομορφιάς που συναντούσε στους δρόμους της Αθήνας. Ήταν κι ο άνθρωπος που ήξερε να χαίρεται τη ζωή. Ήταν ο άνθρωπος που μας νουθετούσε ότι επανάσταση δεν γίνεται από μίζερους ανθρώπους – ότι μέσα στους αγώνες πρέπει να περνάμε και καλά – ότι η ευτυχία, η κάβλα όπως έλεγες Πάολα, είναι επαναστατική. Ήταν και καρδιακή φίλη, μέλος της Κεντρικής μας Επιτροπής ως το τέλος, στυλοβάτης μας σε δύσκολες στιγμές – ο άνθρωπός μας. Όταν μάλιστα κόσμησε τα ψηφοδέλτιά μας το 2019, το 2023, το 2024, κάτι που θα έκανε και στις επόμενες εκλογές, μας δάνεισε λίγη από την αίγλη της με αντάλλαγμα την γνωστή δαιμονοποίηση, την περιφρόνηση που οι άνθρωποι του ΜέΡΑ25 παύουν να βιώνουν μόνο όταν αποστατούν – κάτι που η Πάολα δεν έκανε και δεν θα έκανε. Σε μια εποχή που, τουλάχιστον στην Αμερική και τη Βόρεια Ευρώπη, η Αριστερά σπαράζεται από εμφύλιο μεταξύ εκείνων που προκρίνουν την ταυτότητα και των άλλων που προκρίνουν τον ταξικό πόλεμο – σ’ αυτή την δύσμοιρη εποχή, η Πάολα μας γείωσε - μας προσγείωσε - ξεκαθαρίζοντας ότι ο αγώνας ενάντια στην τρανσφοβία, στην ομοφοβία, στην πατριαρχία και στην κυριαρχία του κεφαλαίου – ήταν ένας ενιαίος ταξικός αγώνας. Και το έκανε με ζωντάνια, με στυλ, με χιούμορ και, πάνω απ’ όλα, με μια απλή, αν και ποτέ απλοϊκή, γλώσσα. Όπως είχε πει σχολιάζοντας πικρά την δολοφονία του Ζακ, «Οι Έλληνες δεν μισούν τις αδελφές, τους gay, τους πούστηδες όπως τους αποκαλούν. Ούτε μισούν τους κλέφτες και αυτούς που πίνουν ναρκωτικά. Μισούν τους φτωχούς gay και τους φτωχούς κλέφτες, τους φτωχούς εξαρτημένους». Ίσως ποτέ στην Ελλάδα δεν παντρεύτηκαν πιο αρμονικά η σοφία του δρόμου και η θεωρία της επανάστασης απ’ ότι στη σκέψη και την στάση της Πάολας. Το κενό που αφήνεις στην ψυχή μας είναι τεράστιο και παντοτινό. Καλό δρόμο Πάολα. #Πάολα #Ακτιβισμός #Αριστερά

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέφυγε να απαντήσει άμεσα σχετικά με την πιθανή ενεργοποίηση του Άρθρου 5 της Συμμαχίας σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, υπογραμμίζοντας την σοφία του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν και αναφερόμενος στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 ως καθοριστικά για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. #ΝΑΤΟ #Τουρκία #Ισραήλ

Αν ήθελα να δώσω έναν τίτλο στην #Οδύσσεια του Νόλαν θα ήταν "Η Άλωση της Ιθάκης"... Φανταστείτε έναν αρχαίο, εύφορο και ιερό κήπο. Για χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι τον φρόντιζαν, έπιναν από το καθαρό νερό των πηγών του και έτρεφαν το πνεύμα τους με τους καρπούς του. Αυτός ο κήπος είναι η Οδύσσεια του Ομήρου. Ένας τόπος γεμάτος μέτρο, βαθιά φιλοσοφία, νόστο και την αυθεντική ψυχή του ελληνικού πολιτισμού. Ξαφνικά, στα σύνορα του κήπου εμφανίζεται ένας ξένος, πανίσχυρος κατακτητής. Έρχεται από μια μακρινή, λαμπερή αλλά πνευματικά στείρα αυτοκρατορία: το Χόλιγουντ. Αρχηγός του είναι ένας ικανός αλλά αλαζόνας στρατηγός, ο Κρίστοφερ Νόλαν. Ο ξένος αυτός πολιτισμός δεν ενδιαφέρεται να καταλάβει τη σοφία του κήπου. Θέλει απλώς να τον καταστήσει αποικία του και να τον φέρει στα δικά του, σύγχρονα μέτρα.Ο στρατηγός μπαίνει μέσα και αρχίζει το "έργο" του, παραμορφώνοντας τις πιο εμβληματικές μορφές του τόπου για να εξυπηρετήσει τη δική του ατζέντα. Παίρνει τη θεά Αθηνά, το σύμβολο της θεϊκής σοφίας, της στρατηγικής και του μέτρου, και τη μετατρέπει σε αερικό πίσω από μια ποπ φιγούρα της δυτικής κουλτούρας. Παίρνει την Ωραία Ελένη, την απόλυτη, μυθική προσωποποίηση της ομορφιάς που κίνησε χίλια καράβια, και την αποκόπτει εντελώς από τις ιστορικές και πολιτισμικές της ρίζες. Και σαν να μην έφτανε αυτό, εισάγει στον μύθο τον ρόλο του Σίμωνα, αυτού του μικροσκοπικού νανοπλάσματος που μοιάζει εντελώς ξένο με το ομηρικό σύμπαν, τοποθετημένο εκεί μόνο για να προκαλέσει εντύπωση και να γεμίσει τα πλάνα... Αυτός ο ξένος πολιτισμός αφαιρεί την ψυχή και την ταυτότητα του μύθου, κρατώντας μόνο τα ονόματα ως ένα γυαλιστερό περιτύλιγμα για να εντυπωσιάσει τις μάζες. Η ταινία του Νόλαν παρουσιάζεται σήμερα στο κοινό σαν ένα μεγαλοπρεπές "δώρο", μια εντυπωσιακή, τεχνολογικά άρτια υπερπαραγωγή σε οθόνες IMAX που υπόσχεται να τιμήσει το αρχαίο έπος. Όμως, όπως ακριβώς οι Τρώες άνοιξαν τις πύλες τους για να δεχτούν το ξύλινο άλογο, έτσι και οι θεατές υποδέχονται την ταινία με ενθουσιασμό. Στην πραγματικότητα, η "Οδύσσεια" του Νόλαν είναι ένας σύγχρονος Δούρειος Ίππος: μια κατασκευή που κρύβει μέσα της την ολική παραμόρφωση και την άλωση του ελληνικού πολιτισμού. Όταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήσουν, το μόνο που απομένει είναι η λεηλασία της αυθεντικής ομηρικής ταυτότητας, αντικατεστημένης από τη δυτική, εμπορική κουλτούρα... -------------------------- If I had to give a title to Christopher Nolan’s #Odyssey, it would be "The Sacking of Ithaca"... Imagine an ancient, fertile, and sacred garden. For thousands of years, people tended to it, drank from its pure springs, and nourished their minds with its fruits. This garden is Homer’s Odyssey, a place defined by balance, deep philosophy, the bittersweet ache of nostos (the longing for home), and the authentic soul of Greek culture. Suddenly, a powerful foreign conqueror appears at the gates of this garden. He arrives from a distant, glittering, yet spiritually hollow empire: Hollywood. At the helm is a highly skilled yet arrogant general, Christopher Nolan. This foreign civilization has no interest in understanding the wisdom of the garden. They simply want to colonize it and reshape it according to their own modern standards. The general marches in and begins his "work," distorting the land's most iconic figures to serve his own agenda. He takes Athena, the very symbol of divine wisdom, strategy, and restraint, and turns her into an ethereal being behind a pop-culture figure of Western media. He takes Helen of Troy, the ultimate, mythical personification of a beauty that launched a thousand ships, and completely detaches her from her historical and cultural roots. And as if that were not enough, he forces the character of Simon into the myth, that tiny nano-creature who feels completely alien to the Homeric universe, placed there merely to shock the audience and fill the frame. This foreign civilization strips away the soul and identity of the myth, keeping nothing but the names as a glossy wrapping paper to impress the masses. Today, Nolan’s film presents itself to the audience as a grand "gift", a visually spectacular, technologically flawless blockbuster in IMAX theaters that promises to honor the ancient epic. Yet, just as the Trojans threw open their gates to welcome the wooden horse, audiences today welcome this film with excitement. In reality, Nolan’s Odyssey is a modern-day Trojan Horse: a construct that hides within it the total distortion and conquest of Greek culture. Once the spotlight fades, all that remains is the pillage of the authentic Homeric identity, replaced by a commercialized Western culture! #Οδύσσεια #Νόλαν #ΕλληνικόςΠολιτισμός

Κι αφού το παιδί πάρει πτυχίο μελετώντας τις Ιταλίδες σεξεργάτριες (όρα προγενέστερη ανάρτηση), έρχεται η στιγμή που θα μεταλαμπαδεύσει τη σοφία του στις επόμενες γενιές, παίρνοντας διδακτορικό. Ποιο θέμα να δουλέψω για τη διατριβή μου, κύριο καθηγητό; Αυτό: "Α-φυλοποιώντας το εσώρουχο: μια ανθρωπολογική προσέγγιση της βιομηχανίας του σύγχρονου εσώρουχου από την οπτική του υλικού πολιτισμού." Περιμένουμε ανάλογη διδακτορική διατριβή και για τη σερβιέτα. #Διδακτορικό #Ανθρωπολογία #Πολιτισμός

H μάμα μου με έφερε στον κόσμο στα 40 της χρόνια- αρκετά "μεγάλη" για την τότε εποχή. Αντιλαμβανόμενη ίσως τη μεγάλη διαφορά ηλικία που μας χώριζε, κάποια στιγμή, όταν ήμουν γύρω στα 15, με κάθισε κάτω και μου είπε: "Μαρίνα μου, όταν γεράσω και δεν θα μπορώ πια να φροντίζω τον εαυτό μου, να με πάρεις σε γηροκομείο". "Μάμα τί λέεις;" διαμαρτυρήθηκα, αλλά εκείνη συνέχισε. "Εγώ τότε μπορεί να σου λέω πως δεν θέλω να πάω, αλλά να μην με ακούσεις. Τώρα που είμαι καλά, σου λέω πως αυτό θέλω να κάνεις". Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε, έμενε μαζί μας. Ήταν μεγάλη χαρά για όλους μας και ιδιαίτερα για τα δυο μου παιδιά, τη Σοφία και τον Χριστόφορο, που είχαν τη γιαγιά κοντά τους. Η άνοια τη δυσκόλευε σε πολλά πράγματα, όμως η ουσία της προσωπικότητάς της δεν αλλοιώθηκε. Πριν μια βδομάδα όμως, ένα απρόσμενο κάταγμα σπονδύλου έφερε τα πάνω κάτω. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, η ουσία όμως είναι ότι μετά από μια δύσκολη εγχείριση, τη μεταφέραμε σε κέντρο αποκατάστασης και φροντίδας. Η ίδια δεν διαμαρτυρήθηκε. Ένιωσε μάλλον ανακούφιση που θα είχε 24ωρη φροντίδα από νοσηλευτικό προσωπικό, ένα επάγγελμα που υπηρέτησε και η ίδια με αφοσίωση. Για μένα όμως, δεν ήταν καθόλου εύκολη απόφαση. Ίσως είναι μια από τις πιο δύσκολες αποφάσεις που έχει να λάβει ένα παιδί και όσοι το έζησαν, μπορούν να καταλάβουν. Τα λόγια της, τότε που ήμουν μικρή, είναι μια παρηγοριά για την ψυχή μου... Πριν λίγες μέρες μίλησα κι εγώ στα παιδιά μου. Και τους είπα το ίδιο ακριβώς που μου είπε η μάμα μου στα 15 μου χρόνια... #οικογένεια #φροντίδα #αγάπη