BETA nonprofit public democratic european moderated

Search

#MediaEthiek

Geeft niks @trouw , plaats ik het gewoon even hier: Hoofdredacteuren Wendelmoet Boersema en Karel Smouter schreven onlangs, naar aanleiding van het vertrek van Sylvain Ephimenco, dat Trouw erop toeziet dat columnisten bij het geven van hun mening de feiten respecteren. Juist in een tijd waarin een gedeelde waarheid onder druk staat, moeten lezers daarop kunnen vertrouwen. Mooie woorden. Des te opvallender wat Trouw op 23 mei publiceerde.   Op die dag verscheen een uitgebreid interview van Arnon Grunberg met Omer Bartov, gepresenteerd als genocidewetenschapper. Grunberg reist naar Cambridge, drinkt espresso en laat Bartov vrijuit spreken over de Holocaust, het zionisme en de “genocide” in Gaza. Literair verzorgd. Journalistiek onvoldoende. Want wie is deze man precies, en op welk gezag spreekt hij eigenlijk?   Bartov verdiende zijn reputatie met serieus werk over de Wehrmacht. Maar dat maakt hem niet automatisch tot autoriteit op de vraag of een lopend militair conflict juridisch als genocide kwalificeert. Zeker niet zonder te vermelden dat Bartov in 2010 zelf nog stelde dat de genocide-beschuldiging richting Israël een historische vertekening was die antisemitisme in de hand werkte, en dat hij in 2004 nog schreef dat Hamas een ideologie vertegenwoordigde die met geweld bestreden moest worden. Die ommezwaai is het echte verhaal. Grunberg liet het volledig onbesproken.   Op 1 september 2025 kopten de BBC, Reuters en de NOS dat de International Association of Genocide Scholars had vastgesteld dat Israël genocide pleegt. Wetenschappelijke consensus, zo klonk het wereldwijd. Niemand had op de IAGS-website gekeken, waar je lid wordt voor dertig dollar. Geen enkel diploma vereist, geen academische toetsing, geen flinter controle. Anderen testten het systeem door zich in te schrijven als “Adolf Hitler” en “Cookie Monster”. Niemand werd geweigerd. Zelfs honden kregen een ledenprofiel. De website bezweek onder de aanmeldingen.   De stemuitslag was 86 procent voor. Indrukwekkend, totdat je de rekensom maakt: van de 500 leden stemde slechts 28 procent. Dat zijn ongeveer 120 mensen. Wat grote spelers in de media presenteerden als het oordeel van de wereld’s vooraanstaande genocideexperts was in werkelijkheid de mening van een vijfde van een club waarvan het lidmaatschap minder kost dan twee bioscoopkaartjes.   De procedure was navenant: De stemming verliep anoniem. De namen van de opstellers werden nooit bekendgemaakt. Een geplande ledenvergadering om de controverse te bespreken werd afgelast. Dissidenten werden geblokkeerd op de interne mailinglijst. Toen onderzoeker Salo Aizenberg de ledenlijst analyseerde en constateerde dat minstens 80 leden uit Irak kwamen, een land met, laten we zeggen, nauwelijks een traditie van genocide-wetenschap, verdween de publieke ledenlijst stilletjes van de website. De inschrijfknop staat er tot op heden nog. De transparantie is definitief weg.   Die resolutie wordt nu geciteerd bij het Internationaal Gerechtshof, in VN-rapporten en in parlementaire debatten. Bartov en IAGS-voorzitter Melanie O’Brien versterkten in de media elkaars positie als twee onafhankelijke wetenschappelijke stemmen, terwijl ze in werkelijkheid alleen maar naar elkaar verwezen.   Trouw had dit kunnen weten. Wie tien minuten op de IAGS-website doorbracht, zag de inschrijfknop. Een krant die een man presenteert als wetenschappelijke autoriteit op een van de meest beladen vragen van dit moment, heeft de plicht te controleren op welk fundament dat gezag rust. Die controle heeft Trouw nagelaten.   Grunberg mocht dit onbesproken laten. Hij is schrijver en maakte een portret. Trouw zei zelf dat feiten gerespecteerd moeten worden en dat lezers daarop moeten kunnen vertrouwen. Die belofte hield hier geen stand. #Journalistiek #Genocide #MediaEthiek