Search

Knettergestoord: ons tiktokkabinet verbiedt vanaf 22 september de handel in goederen uit Israëlische gemeenschappen in Judea en Samaria, Oost-Jeruzalem en de Golanhoogvlakte. Dat die maatregel inhoudelijk volstrekt absurd is, laat ik hier even buiten beschouwing. Interessanter is wat het kabinet Jetten er zélf mee zegt te willen bereiken. Het gaat hier namelijk niet alleen om die fles wijn, een zak dadels of souvenirs die straks niet meer mogen worden verkocht. De regering wil met deze koekwauserij nadrukkelijk óók een politiek signaal afgeven. De juridische werking mag dus nauwkeurig geografisch zijn afgebakend, de politieke betekenis reikt véél verder dan de verboden goederen zelf. Over deze kwestie gaat het essay van politicoloog Eliyahu Sapir. Politieke statements hebben namelijk de neiging zich uit te (laten) smeren. Eerst richt kritiek zich bijvoorbeeld op een regering of een politicus, vervolgens gaat het over de vertegenwoordigers van een staat, daarna over mensen en instellingen die ermee verbonden zijn. Uiteindelijk kan de oorspronkelijke verantwoordelijkheid geheel uit het zicht verdwijnen, terwijl het negatieve oordeel zélf intact blijft. Wat dus begon met wat iemand deed, eindigt dan bij wie of wat iemand anders is. In Nederland is dit gevaarlijke verschijnsel allang geen theoretisch risico meer, zo weten we inmiddels. Bij de herdenking van Loods 24 begon de controverse bij de Israëlische ambassadeur, maar deze verschoof al snel naar de Joodse organisatoren, en uiteindelijk naar de herdenking zélf. Een hoveniersbedrijf weigerde voor een Joodse gemeente te werken vanwege Gaza. Lenny Kuhr werd aangesproken op haar kinderen en kleinkinderen in Israël. Stolpersteine van in de Holocaust afgeslachte Joden werden met Gaza en Palestina verbonden. Op het standbeeld van Anne Frank werd “Gaza” geklad. Anne Frank heeft nooit een Israëlische regering gekozen en geen Israëlisch beleid verdedigd, want Israël bestond tijdens haar leven niet, althans niet in de vorm van de huidige staat. Op dit punt is letterlijk iedere politieke verantwoordelijkheid verdwenen. Alleen het Joods-zijn resteert nog als verbinding waarlangs het oordeel aan de wandel gaat. Ook Frans Timmermans liet onlangs zien hoe gemakkelijk zo’n perverse verschuiving plaatsvindt. Hij begon bij ‘rechts’ in Israël, maar kwam via ‘wij Joden’ terecht bij de grootouders en overgrootouders die in de Holocaust werden vermoord. Een oordeel over contemporaine politieke actoren werd daarmee verbonden aan Joods-zijn. Het is werkelijk gênant: dit kabinet weet dit natuurlijk allemaal. Minister Van Oosten erkende dat Joodse Nederlanders en Joodse instellingen op de oorlog in Gaza worden aangesproken, óók wanneer zij duidelijk andere opvattingen hebben. De antisemitisme-taskforce van het kabinet stelde expliciet dat Joden nóóit individueel of collectief verantwoordelijk mogen worden gehouden voor het handelen van de staat Israël. Yeşilgöz constateerde dat vrijwel ieder aspect van Joods-zijn inmiddels aanleiding kan worden voor bedreiging, agressie of geweld. De overheid heeft de grens tussen kritiek op Israël en het collectief verantwoordelijk maken van Joden dus zelf geïdentificeerd. Desondanks kiest dit kabinet er bewust voor om niet alleen een juridische maatregel te nemen, maar om daar zo veel mogelijk signaalwerking aan te verbinden. Dáár zit de ultieme hypocrisie. Je kunt niet aan de ene kant een taskforce optuigen omdat woede over Israël steeds opnieuw bij Nederlandse Joden terechtkomt, en aan de andere kant een maatregel nemen die beoogt een statement te zijn dat verder gaat dan de reikwijdte van de maatregel zelf. Om dan vervolgens, zodra dat statement opnieuw via Israël, Zionisme, Joodse instellingen en Joodse verbondenheid richting individuele Joden afreist, te doen alsof de overheid daar niets mee te maken heeft. Het masker is gevallen en gebroken. De scherven zijn vlijmscherp en meedogenloos. Lees en leer. Link in onderstaande tweet. #Israël #antisemitisme #politiek

Pardon @DilanYesilgoz? ‘helder’ is het laatste wat dit is. Het ‘bewijs’ wordt geheim gehouden, dat is dezelfde automatische reflex als bij de Nord Stream aanslag. Maar uiteraard wordt wél meteen de verantwoordelijkheid bij Rusland gelegd. Dat is de zoveelste escalatie, Dilan. Een escalatie die de spanning verder opvoert zonder dat het publiek ook maar één concreet stukje bewijs te zien krijgt. Als het zo overtuigend is, toon het dan. Tot die tijd doe je er goed aan je mond te houden, om niet nog meer olie op het vuur te gooien, of kom met keiharde bewijzen.​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ Maar daar schort het aan hè, Dilan? Jij weet dat, ik weet dat en jij weet dat ik dat weet. Dus wie hou je nu eigenlijk voor de gek? #DilanYesilgoz #NordStream #bewijzen

Een ochtendcolumn Er zit een vraag onder de politiek van Jesse Klaver waar ik eigenlijk nooit een antwoord op hoor. Wanneer is het wel genoeg? Nederland heeft geen samenleving ingericht waarin mensen die het goed hebben weigeren te delen. We hebben een verzorgingsstaat opgebouwd waarin hogere inkomens netto een groot deel van de rekening betalen en lagere inkomens worden ondersteund. De onderste helft krijgt via belastingen, uitkeringen en voorzieningen per saldo inkomen erbij. Aan de bovenkant gebeurt het omgekeerde. Dat systeem bestaat dankzij tientallen jaren van zorgvuldig opgebouwd maatschappelijk draagvlak. Het is misschien wel het beste bewijs dat solidariteit in Nederland geen mooie gedachte is, maar dagelijkse praktijk. Klaver vindt dat hoge inkomens meer moeten bijdragen. Wat betekent dat precies? We nemen Johan van Dijk. Johan heeft een goede baan en verdient €85.000 per jaar. Daarmee valt hij in de allerhoogste belastingschijf van Nederland. Geen grootindustrieel, gewoon een werknemer met een goed salaris. De meeste zelfstandige ondernemers verdienen minder. Reken vervolgens eens uit wat Johan afdraagt. Inkomstenbelasting en premies, daarna btw over wat hij koopt, accijnzen aan de pomp, energiebelasting, autobelastingen, lokale heffingen en ik vergeet vast nog wat. Voor een profiel van Johan komt de totale belastingdruk uit op iets van 42 à 43 procent van zijn bruto inkomen. Zou die verhouding gedurende een werkzaam leven van veertig jaar gelijk blijven, dan komt dat neer op ongeveer zeventien jaar van zijn leven werken volledig in dienst van het collectief. Dat lijkt mij geen gebrek aan solidariteit, maar eerder het bewijs ervan. Johan werkt veertig uur per week. Meer werken is dus nauwelijks een serieus antwoord. Meer verdienen vraagt voor hem om overuren, een zwaardere functie, meer verantwoordelijkheid of een volgende stap in zijn loopbaan. In 2026 heeft 58 procent van de werkenden een marginale druk boven 49,5 procent. Van elke volgende verdiende euro kan daardoor minder dan de helft in zijn besteedbare inkomen terechtkomen. Daarmee komt de bereidheid om die volgende stap te zetten onder druk te staan. Een promotie betekent doorgaans meer verantwoordelijkheid, meer druk en soms langere dagen. Wanneer van de extra beloning meer dan de helft verdwijnt via belasting, afbouwende heffingskortingen of toeslagen, verandert de rekensom. Het verschil tussen blijven zitten en doorgroeien wordt kleiner. Klaver weet hoe het stelsel werkt. Vanuit die werkelijkheid vraagt hij hogere inkomens om nog meer bij te dragen. Johan werkt veertig uur en draagt gedurende die werkweek fors bij aan het collectief. Wil hij verder komen, dan kan van de financiële opbrengst van die extra inspanning meer dan de helft naar datzelfde collectief gaan. Dagelijks leest Johan het in de krant en op tv, ziet hij het op de socials en hoort hij het in de politiek, de sterkste schouders moeten meer dragen, topinkomens moeten meer bijdragen, vermogens moeten zwaarder worden belast. Steeds dezelfde boodschap. Johan draagt te weinig bij. Nog is het niet genoeg. Daarom interesseert mij de grens. We praten voortdurend over hoeveel verschil te groot is. Veel minder hoor ik hoeveel verschil te klein is. Solidariteit kan niet uitsluitend worden gemeten aan wat nog meer bij iemand kan worden opgehaald. Twintig jaar van zijn leven, vijfentwintig? Solidariteit veronderstelt ook erkenning van wat al wordt bijgedragen. Anders verandert een gezamenlijke afspraak langzaam in een permanente rekening voor steeds dezelfde groep. Wanneer heeft Johan genoeg bijgedragen? Als zeventien van zijn veertig arbeidsjaren niet genoeg zijn en van de opbrengst van verdere inspanning meer dan de helft naar het collectief kan gaan, hoeveel moet Johan dan nog doen voordat Klaver zegt, dit is wel genoeg? #solidariteit #belastingdruk #verzorgingsstaat

Een ochtendcolumn Met verbazing keek ik naar het item over de sluiting van Transcom in Groningen. Zo’n 150 mensen verliezen hun baan omdat het werk naar Spanje verhuist. Hans Spekman van de FNV en PRO-Kamerlid Julian Bushoff kregen ruim baan voor hun verhaal. Bij Spekman lag de verklaring bij het bedrijf, kosten besparen, winst boven werknemers stellen. Het merkwaardige is dat de FNV zelf goed weet wat hier gebeurt. FNV-bestuurder Izabela Muchowska zegt over precies deze sluiting dat de loonkosten in Spanje ongeveer een derde bedragen van die in Nederland. Dat is geen verhaal over een bedrijf dat kan kiezen tussen een winstgevende Nederlandse vestiging en een nog winstgevender Spaanse. Opdrachtgevers zijn jarenlang meegegaan in de stijgende Nederlandse tarieven. Maar ook die bereidheid heeft een grens. Het minimumloon is sinds 2020 met ruim 33 procent gestegen, in januari 2023 kwam er in één klap ruim 10 procent bij en de FNV vindt dat nog onvoldoende: het minimumloon moet naar €18 per uur. Dit type dienstverlening kent een vrij harde prijsgrens. Een opdrachtgever kan niet onbeperkt meer betalen omdat Nederland arbeid steeds duurder maakt. Op enig moment is een uur klantenservice eenvoudig niet meer waard dan het beschikbare tarief. Tegen dat tarief is het werk in Nederland nu onuitvoerbaar. En dit is bij uitstek werk dat kan vertrekken. De Nederlandse klant blijft dezelfde, het gesprek blijft Nederlands en de dienstverlening verandert nauwelijks. Alleen de headset staat voortaan in Spanje of Marokko. Niet omdat daar een paar procent extra marge lonkt, maar omdat het werk daar tegen het beschikbare tarief nog wel kan worden uitgevoerd. Nederland heeft zichzelf simpelweg uit deze markt geprijsd. Ik ken Nederlanders die dit soort werk in Spanje doen. Het is een economische houdgreep. Je verdient genoeg om er te leven, maar nauwelijks genoeg om iets op te bouwen. Het wrange is dat zo precies een arbeidsmarkt ontstaat waartegen de FNV in Nederland zegt te strijden. De baan is niet verdwenen. De baan is geëxporteerd. En vervolgens staat de voorzitter van diezelfde FNV voor de camera het verdwijnen van banen te verklaren uit winstbejag en aandeelhoudersbelang. Ik zie daar vooral bestuurlijk opportunisme en intellectuele leegte. Eerst jarenlang politieke druk uitoefenen om de prijs van arbeid op te drijven en vervolgens, wanneer internationaal verplaatsbaar werk daadwerkelijk vertrekt, de onderneming aanwijzen als verantwoordelijke. Bushoff gebruikte dezelfde ontslagen vervolgens om zich te keren tegen de verkorting van de WW. Daarmee wordt het bijna circulair. Eerst wordt arbeid in Nederland zo duur dat een deel ervan niet meer tegen het beschikbare tarief kan worden uitgevoerd. Wanneer de banen dan vertrekken, worden de ontslagen werknemers vervolgens het argument voor ruimere sociale zekerheid. Het meest verbaasde mij het journalistieke podium van de NOS. De tegenvraag lag voor het oprapen. De eigen FNV-bestuurder zegt dat de loonkosten in Spanje nog ongeveer een derde van de Nederlandse bedragen. De FNV wil tegelijkertijd naar een minimumloon van €18. Vraag Spekman dan eens wat hij verwacht dat er met internationaal verplaatsbare arbeid gebeurt wanneer Nederland de prijs ervan steeds verder opdrijft. Spekman en Bushoff stonden de gevolgen te veroordelen van beleid waarvoor ze zelf al jaren pleiten. Dat het werk verdwijnt en dat mensen op straat komen te staan, is mede hun verantwoordelijkheid. De journalistieke verantwoordelijkheid begint bij de vraag waarom niemand hen daarmee confronteerde. Die vraag kwam niet. Zo konden degenen die mede verantwoordelijk zijn voor het verdwijnen van deze banen zich presenteren als verdedigers van de mensen die daardoor op straat kwamen te staan. #arbeidsmarkt #werkgelegenheid #minimumloon

Met verdriet hebben wij kennisgenomen van het overlijden van Elco Brinkman. Als partijleider, minister en volksvertegenwoordiger nam hij verantwoordelijkheid wanneer daar een beroep op hem werd gedaan. Vol toewijding, loyaal en veerkrachtig zette hij zich in voor Nederland. https://t.co/wAlL5rULN8 #ElcoBrinkman #Helaas #Nederland

Column: De chronische kleuter in het Torentje Max von Kreyfelt Rob Jetten is minister-president van Nederland. Alleen die zin heeft al iets van een schooltoneelstuk waarbij de meester ziek is en het brutaalste jongetje zijn stropdas heeft omgedaan. Daar staat hij dan. Negenendertig jaar, permanent opgewekt en met het gezag van iemand die bij ProRail ooit mocht vertellen dat de trein niet rijdt, maar dat de reiservaring centraal blijft staan. Inmiddels bestuurt hij het land op dezelfde manier: Nederland komt nergens aan, maar de presentatie ziet er verzorgd uit. Jetten kijkt alsof hij zojuist een compliment van de communicatieafdeling heeft gekregen. Zelfs wanneer hij offers aankondigt, verschijnt het tevreden glimlachje van een leerling die het woord ‘verantwoordelijkheid’ foutloos heeft uitgesproken. Je verwacht ieder moment een sticker op zijn jasje: goed gedaan, Rob. Het is niet dat hij jong is. Het probleem is dat hij nooit de indruk wekt volwassen te zijn geworden. Zijn politieke taal bestaat uit kindervoeding. Bezuinigingen worden noodzakelijke keuzes. Machtsoverdracht aan Brussel heet samenwerking. Meer geld naar defensie is investeren in vrede. En wanneer de burger erop achteruitgaat, gebeurt dat om samen vooruit te komen. Jetten liegt niet eens overtuigend. Hij gelooft zichtbaar in de folder. Zijn loopbaan is een tocht langs instellingen waar verantwoordelijkheid voortdurend wordt doorgegeven: gemeenteraad, ProRail, Tweede Kamer, klimaatminister en daarna rechtstreeks naar het Torentje. Een bestuurlijke peuterspeelzaal met telkens een groter klimrek. Nergens hoefde hij lang genoeg te blijven om de rommel zelf op te ruimen. Daarom is hij zo geschikt. Een premier met levenservaring zou vragen stellen. Wie heeft dit besloten? Waarom moet Nederland betalen? Wat krijgt de burger terug? Kan Brussel ook eens naar ons luisteren? Zulke vragen vertragen de doorstroming en kunnen bovendien zelfstandig denken veroorzaken. Jetten heeft daar geen last van. Hij ontvangt beleid zoals een kind een kleurplaat ontvangt: enthousiast, zonder naar de herkomst te vragen en vastbesloten binnen de Europese lijntjes te blijven. Zijn kabinet heeft 66 van de 150 Kamerzetels. Geen meerderheid, nauwelijks draagvlak, maar wel een premier die spreekt alsof het volk hem unaniem heeft aangewezen. Dat is zijn talent: zelfs een politiek tekort presenteert hij als vernieuwend leiderschap. Het ambt wordt zo ontmanteld. De ideale premier is een vriendelijke presentator die besluiten uitlegt zonder ooit te verraden wie ze werkelijk heeft genomen. Rutte maakte van het Torentje een verkoopkantoor. Jetten heeft er een kinderopvang van gemaakt. Hij is geen politieke vergissing, maar het eindproduct van een systeem dat volwassen leiders gevaarlijker vindt dan gehoorzame kleuters. Nederland heeft nog altijd een minister-president. Alleen moet iemand hem straks wel op tijd komen vervangen. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #Nederland #Politiek #Leiderschap

Juist. Er is al informatie te over inzake alcoholgebruik. Bespaar ons nog een drammerige campagne die een vooruitzicht oproept van een puriteinse maatschappij waarin elk glaasje wijn en elk pintje als een schande bekeken wordt. Laat mensen ook nog hun verantwoordelijkheid. #alcoholgebruik #verantwoordelijkheid #maatschappij

We gaan het wel doen vanavond hoor in Dwars door de Coronacrisis, maar dit verhoor van @FleurAgemaPVV is niet samen te vatten. Elk woord is raak. Elke ambtenaar, elke bestuurder, elke politicus moet het integraal kijken. #Coronacrisis #Politiek #Verantwoordelijkheid

Zeg @MinisterKGG, prangende vraag: hoe zit het met de gasvoorraad? Volgens de @Gasunie komt die niet voor de winter op peil? Deze gasvoorraad is een eerste levensbehoefte, o.a. voor verwarming, en uw verantwoordelijkheid. Of zit Nederland straks in de kou door slecht beleid? #Gasvoorraad #Energie #Kou

𝟐𝟔 𝐚𝐮𝐠𝐮𝐬𝐭𝐮𝐬 𝟐𝟎𝟎𝟕 Tijdens een patrouille in #Uruzgan wordt een Nederlands militair voertuig getroffen door een bermbom (IED). De explosie is verwoestend. 𝐒𝐞𝐫𝐠𝐞𝐚𝐧𝐭 𝐌𝐚𝐫𝐭𝐢𝐣𝐧 𝐑𝐨𝐬𝐢𝐞𝐫 (𝟑𝟎) komt daarbij om het leven. Martijn diende bij de 111 Pantsergeniecompagnie in Wezep. Als genist zette hij zich in voor de veiligheid en mobiliteit van zijn kameraden tijdens de Nederlandse missie in Afghanistan. Zijn overlijden maakte diepe indruk binnen Defensie en bij iedereen die hem kende. Een militair die zijn vak met overtuiging uitoefende en bereid was zijn verantwoordelijkheid te nemen, ook onder de meest gevaarlijke omstandigheden. Martijn werd slechts 30 jaar oud. Vandaag staan we stil bij zijn naam, zijn inzet en het offer dat hij bracht. Niet alleen herinnerd als militair, maar ook als zoon, vriend, collega en kameraad die tijdens zijn missie het hoogste offer bracht. 𝐖𝐢𝐣 𝐯𝐞𝐫𝐠𝐞𝐭𝐞𝐧 𝐡𝐞𝐦 𝐧𝐢𝐞𝐭. Rust zacht, Martijn. #LestWeForget 🥀 | #MartijnRosier 🪖 | #Uruzgan 🇦🇫 | #Veteranen 🎖️ #LestWeForget #Veteranen #Uruzgan

In an opinion piece, Paul Bovend'Eert argues that the responsibility for the dangerous situations on the highways, caused by farmers' protests, does not lie with the police and the Public Prosecution Service, but primarily with the cabinet, and specifically with the Minister of Justice and Security and the Prime Minister. (translated)

The article discusses the recurrence of violence in football, where fireworks disrupted a match between Cambuur and Feyenoord, resulting in injuries among spectators and questions about the responsibility of the KNVB and clubs regarding addressing the problem group of supporters who cause such incidents. (translated)

This article discusses why not everyone can or wants to insure against climate damage, emphasizing that, despite the insurability of many risks, some damages such as prolonged drought and extreme weather conditions are difficult to cover, and the responsibility increasingly lies with individuals and entrepreneurs rather than the government. (translated)

Mijn deelneming aan Jetten met het kennelijke verlies van zijn institutionele geheugen. Een premier hoeft niet iedere bladzijde van de geschiedenis uit het hoofd te kennen. Maar wie een ander land de maat neemt over Jeruzalem, grenzen en Joodse bewoning, doet er verstandig aan ten minste de eerste hoofdstukken te hebben gelezen. Jetten noemt Israëls plannen voor woningbouw in E1, tussen Jeruzalem en Ma’ale Adumim, „onaanvaardbaar en destructief”. Het zijn grote woorden. Zij zouden overtuigender klinken wanneer zij niet rustten op zo'n selectief geheugen. Want de geschiedenis van dit conflict is niet begonnen met E1. Zij begon evenmin in 1967, en al helemaal niet gisteren. Groot-Brittannië gebruikte artikel 25 van het Mandaat voor Palestina om Transjordanië uit te zonderen van de bepalingen betreffende het Joodse nationale tehuis. In 1939 volgde het Witboek. Op het uur dat de poorten van Europa zich voor de Joden sloten en de grootste catastrofe uit hun geschiedenis naderde, beperkte Groot-Brittannië ook de toegang tot Palestina drastisch. Toen kwam 1947. De Verenigde Naties stelden verdeling voor. De Joodse leiders aanvaardden haar. De Arabische leiders verwierpen haar. Er kwam geen Palestijnse staat. Er kwam oorlog. Jordanië veroverde Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever — Judea en Samaria. Joden werden uit de Oude Stad verdreven. Synagogen werden verwoest of ontwijd. De Joodse begraafplaats op de Olijfberg werd geschonden. Negentien jaar lang konden Joden niet bij de Westelijke Muur komen. Het is merkwaardig hoe weinig van die geschiedenis overblijft wanneer tegenwoordig over E1 wordt gesproken. Jetten presenteert Joodse woningbouw tussen Jeruzalem en Ma’ale Adumim alsof daar de erfzonde ligt die de tweestatenoplossing heeft vernietigd. Maar de chronologie weigert daaraan mee te werken. Een verdeling werd al in 1937 verworpen. Zij werd in 1947 opnieuw verworpen. Ook in latere decennia zijn onderhandelingen, voorstellen en mogelijkheden voor een definitieve regeling stukgelopen. Men kan tegen de bouw in E1 zijn. Men kan haar onverstandig vinden. Men kan menen dat zij toekomstige onderhandelingen bemoeilijkt. Dat is een politieke opvatting die verdedigd kan worden. Maar men kan niet doen alsof zonder E1 het paradijs van twee staten reeds voor de deur stond. Daar ligt een groter probleem in het Nederlandse buitenlandse beleid. Nederland spreekt steeds vaker alsof vrede slechts één obstakel kent en slechts één partij tot concessies moet worden gedwongen. Israël moet zich terugtrekken. Israël moet bouwen staken. Israël moet grenzen aanvaarden. Israël moet risico's nemen. Maar vrede wordt niet gebouwd door de geschiedenis aan één kant uit te gummen. Waar blijft de eis dat Palestijnse leiders ondubbelzinnig afstand nemen van jihadistisch terrorisme? Waar blijft de consequentie voor het verheerlijken van moordenaars? Waar blijft de politieke prijs voor het telkens weer afwijzen van een regeling wanneer die binnen bereik komt? Een vredespolitiek die uitsluitend druk uitoefent op degene van wie men concessies verlangt en nauwelijks op degene van wie men aanvaarding verlangt, is geen vredespolitiek. Het is wensdenken met een ministerie eromheen. Nederland zou daarom zijn dreigementen moeten matigen en zijn historische beschuldigingen moeten heroverwegen. Israël zal niet accepteren dat zijn geschiedenis wordt herschreven, dat de veiligheid van Jeruzalem wordt behandeld als een hinderlijk detail en dat anderen zonder acht te slaan op een eeuw van oorlog en afwijzing bepalen welke risico's de Joodse staat maar heeft te nemen. En als Jetten werkelijk de mogelijkheid van vrede wil bewaren, laat hij dan beginnen met een beginsel dat ouder is dan welk vredesplan ook: Vrede vereist twee partijen. Verzoening vereist twee partijen. En verantwoordelijkheid eveneens. Wie vrede verlangt, moet terrorisme bestrijden, ophitsing veroordelen en afwijzingspolitiek niet belonen. En bovenal moet een Nederlandse regering zich hoeden voor de oude Europese verleiding die de geschiedenis al te vaak heeft ontsierd: te menen dat zij kan bepalen waar Joden wel — en vooral waar zij niet — mogen wonen. #Vrede #Israël #Geschiedenis