Search

Γνωρίζατε πώς … ; Στη Χαττούσα, την πρωτεύουσα του Hatti (Χετταίων) στα πέριξ της σημερινής Άγκυρας, υπάρχει μια «Πύλη των Λεόντων»; Οπως ακριβώς, δηλαδή, στις Μυκήνες των Ahhiyawa (Αχαιών) … #Ιστορία https://t.co/TYcu6tQOG6 #Ιστορία #Αρχαιολογία #Πολιτισμός

Βόρεια της νήσου Σαπιέντζα στη Μεθώνη και σε σχετικά μικρή απόσταση απ το ναυάγιο των κιόνων, ένα δεύτερο ναυάγιο εντοπίστηκε σε βάθος 15 μ. Το φορτίο του αποτελείται από λίθινες σαρκοφάγους με τα καλύμματά τους. Εκτός από μία που τεμαχίστηκε πιθανώς κατά τη βύθιση του πλοίου και https://t.co/DEsDKsFMIs #ναυάγιο #ιστορία #Αρχαιολογία

Είπα σήμερα να σας χαιρετήσω με αυτό εδώ (αν και αύριο το καλό μήνα θα σας το πω) και να σας αφήσω στην ησυχία σας για λίγες μέρες... Με αφορμή λοιπόν τις επίσημες ανακοινώσεις για την αποκάλυψη του ψηφιδωτού με τη μορφή του Ιππόκαμπου στην αρχαία πόλη των Τραλλέων, είναι αναγκαίο να κατατεθεί μια σοβαρή τεχνοτροπική ένσταση απέναντι στην απλοποιημένη χρονολόγηση της "Ρωμαϊκής Περιόδου 2.000 ετών" που δόθηκε στη δημοσιότητα. Από χθες παρατηρώ την εικόνα και μετά από προσεκτική εξέταση των στοιχείων του ευρήματος (των ορατών φυσικά) διακρίνω μια πολύ παλαιότερη και βαθύτερη ιστορική συνέχεια, η οποία φαίνεται να υποβαθμίζεται στις επίσημες αναφορές για λόγους ίσως σκοπιμότητας (μας έχουν συνηθίσει να αποφεύγουν το όνομα ελληνικό), ίσως πάλι και ακαδημαϊκής "ασφάλειας" (για να είμαι δίκαιη). Η μορφή του Ιππόκαμπου παρουσιάζει εξαιρετικά ομαλές χρωματικές μεταβάσεις με τη χρήση λεπτών ψηφίδων σε διαδοχικούς τόνους. Η τεχνική αυτή αποτελεί το σήμα κατατεθέν της Ύστερης Ελληνιστικής Ζωγραφικής Παράδοσης (2ος - 1ος αιώνας π.Χ. δηλαδή). Αν ανατρέξουμε στις αναφορές των ειδικών του υποκλάδου διαβάζουμε : "Η προσπάθεια απόδοσης ρεαλιστικού βάθους και τρισδιάστατου όγκου"... Κάτι που βλέπουμε εδώ και που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη μεταγενέστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική απλοποίηση, όπου οι σκιές έγιναν σκληρές, γραμμικές και σχηματικές. Το κεφάλι του αλόγου στο ψηφιδωτό διατηρεί μια έντονη ανατομική πιστότητα, ευγένεια στη στάση του λαιμού και εκφραστική δυναμική. Η "εικονογραφία" αυτή παραπέμπει άμεσα στα κλασικά ελληνικά πρότυπα και στις αλεξανδρινές/αιγυπτιακές επιρροές του θαλάσσιου θιάσου του Ποσειδώνα. Δεν φέρει τα τυποποιημένα, "βαριά" και γεωμετρικά χαρακτηριστικά της δυτικής ρωμαϊκής τέχνης, μαρτυρώντας ότι το έργο εκτελέστηκε από τεχνίτες με βαθιά γνώση της παλαιάς ελληνικής σχολής. Βεβαίως δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει συνοδευτική γραφής ή επεξηγηματική επιγραφή γύρω από τις μορφές. Δεν αναναφέρουν κάτι. Μακάρι γιατί αυτό αποτελεί τον μοναδικό ασφαλή οδηγό ταυτοποίησης. Οι Τράλλεις υπήρξαν μία από τις σημαντικότερες και πλουσιότερες πόλεις του Βασιλείου της Λυδίας (εποχή Κροίσου) και της Ελληνιστικής περιόδου, πριν την ισοπεδώσει ο σεισμός του 26 π.Χ. Η καλλιτεχνική ταυτότητα του δαπέδου δείχνει ότι το ψηφιδωτό αυτό είτε διασώθηκε αυτούσιο από ένα παλαιότερο ελληνιστικό/λυδικό υπόστρωμα του κτιρίου, είτε κατασκευάστηκε αμέσως μετά την ανοικοδόμηση από τον Αύγουστο, μεταφέροντας αυτούσια την παλαιότερη παράδοση. Με λίγα λόγια : Οι αρχαιολογικές χρονολογίες δεν μπορούν να βγαίνουν "στον αέρα" με βάση μόνο την κύρια ρωμαϊκή φάση ενός συγκροτήματος Λουτρού-Γυμνασίου. Η στυλιστική ανάλυση των ψηφίδων, των σκιών και της εικονογραφίας δείχνει ότι το εύρημα των Τραλλέων είναι καλλιτεχνικά παλαιότερο από αυτό που παρουσιάζεται κατά την άποψή μου. Η επιστημονική αλήθεια οφείλει να αναδεικνύεται ολόκληρη, μακριά από κρατικά φίλτρα και επικοινωνιακές απλουστεύσεις. Την καλημέρα μου σε όλους και τα φιλιά μου γιατί είμαι χαλαρή σήμερα! #Αρχαιολογία #Τέχνη #Ιστορία

Στην Κύπρο, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια συλλογή σπάνιων χρυσών διαδημάτων ηλικίας 3.400 ετών σε τάφους υψηλής κοινωνικής θέσης, αποκαλύπτοντας στοιχεία για την κοινωνική ιεραρχία της εποχής και την πολιτιστική σύνθεση της περιοχής, η οποία επηρεάστηκε από διαφορετικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου. #Αρχαιολογία #Κύπρος #ΧρυσάΔιαδήματα

Γυρίζει την λογιστική πινακίδα ανάποδα και σχεδιάζει έναν ζωηρό χορευτή που χορεύει στις μύτες των ποδιών με τα χέρια στη μέση κρατώντας μαχαίρι. Αυτός ο θεούλης έχει ονομαστεί Γραφέας 51 και έχουμε 6 δικές του πινακίδες καταγραφής μαλλιού. (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) https://t.co/qI74JVjIEo #Τέχνη #Χορός #Αρχαιολογία

Δεν θα μπορούσα να μην σχολιάσω. Θα περιμένετε όλοι να διαβάσετε αρνητικά σχόλια. Και λογικό θα πω αφού είναι σε όλους σας γνωστή η άποψή μου για το ΥΠΠΟ μας! Όμως ένα "μπράβο" για την αποκατάσταση το οφείλω και θα το πω. Αλλά...υπάρχει και ένα αλλά! Ανακοινώνει, λοιπόν, ότι η δυτική όψη αποδίδεται στην "πληρέστερη δυνατή μορφή της". Η λέξη-κλειδί είναι το "δυνατή" και όχι η "αρχική". Υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στην αρχιτεκτονική αποκατάσταση της δομής και την ανασύσταση των γλυπτών. Η πραγματικότητα για τη δυτική όψη, πέρα από τα κλεμμένα του Μουσείου στο Λονδίνο, περιλαμβάνει μόνιμες απώλειες και συνειδητές επιλογές των αναστηλωτών... Ας δούμε τι εννοώ. Η πρόσφατη αποκατάσταση, όπως εξηγεί η Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, αφορούσε κυρίως τη γεωμετρία και τη στατική δομή του τριγωνικού αετώματος και όχι τα ίδια τα γλυπτά. Αποκαταστάθηκαν τρεις μεγάλοι ορθοστάτες (τοίχοι υποβάθρου) στο τύμπανο του αετώματος. Ο 6ος και ο 8ος ορθοστάτης διορθώθηκαν με τη συγκόλληση αρχαίων θραυσμάτων και νέου μαρμάρου. Ο 7ος ορθοστάτης είχε χαθεί ολοκληρωτικά και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από νέο πεντελικό μάρμαρο για να στηριχθεί σωστά η οροφή. Πάρα πολύ ωραία και μπράβο! Όμως η δυτική όψη έχει υποστεί ανεπανόρθωτες καταστροφές που κανένα αναστηλωτικό έργο δεν μπορεί να αναπληρώσει. Κατά την πολιορκία των Βενετών, μια βόμβα έπεσε στον Παρθενώνα. Όταν ο Μοροζίνι προσπάθησε να αποκαθηλώσει τα κεντρικά γλυπτά του δυτικού αετώματος (το θαυμαστό άρμα της Αθηνάς και του Ποσειδώνα) για να τα πάρει ως λάφυρα, τα σχοινιά έσπασαν και τα γλυπτά έπεσαν στο έδαφος και έγιναν κομμάτια. Αυτά τα τμήματα χάθηκαν για πάντα ή έγιναν ασβέστης στα χρόνια που ακολούθησαν. Τα εναπομείναντα αυθεντικά γλυπτά της δυτικής όψης (όπως ο Κέκροπας και η Καλλιρρόη) υπέστησαν τρομερή διάβρωση από το νέφος της Αθήνας τον 20ο αιώνα. Ο λόγος που η δυτική όψη θα έχει πάντα μέρη που λείπουν είναι και δεοντολογικός...Η σύγχρονη αρχαιολογία απαγορεύει την κατασκευή ψεύτικων αρχαίων γλυπτών για να γεμίσουν τα κενά.Τα αυθεντικά γλυπτά που διασώθηκαν έχουν μεταφερθεί στο Μουσείο Ακρόπολης για να προστατευτούν. Στο μνημείο έχουν τοποθετηθεί ακριβή αντίγραφα από τεχνητό λίθο. Με λίγα λόγια, όπου δεν υπάρχει ακριβής γνώση της μορφής ενός ανάγλυφου ή ενός γλυπτού, ο χώρος αφήνεται σκόπιμα κενός, ώστε ο θεατής να αναγνωρίζει τι είναι αυθεντικό και τι έχει χαθεί. Επομένως, για να ολοκληρώσω αυτή την εισαγωγή, η "πληρέστερη μορφή" που αναφέρει το ΥΠΠΟ αφορά την αρχιτεκτονική αποκατάσταση του σκελετού του ναού (που προστατεύει φυσικά το μνημείο από μελλοντικούς σεισμούς) και την απομάκρυνση των σκαλωσιών, αφήνοντας το μάτι να δει τις τέλειες αναλογίες του κτιρίου, έστω και με τις μόνιμες, ιστορικές του "πληγές". Όμως, γνωρίζουμε άραγε τι πραγματικά υπήρχε εκεί; Ίσως να έχετε διαβάσει ή ακούσει ότι "δεν ξέρουμε". Αυτός είναι ένας βολικός μύθος για όσους θέλουν να υποβαθμίσουν το μέγεθος της καταστροφής ή να δικαιολογήσουν την τωρινή κατάσταση. Διαθέτουμε αδιάψευστα στοιχεία: - Μόλις 13 χρόνια πριν από την καταστροφική έκρηξη του Μοροζίνι, ο Γάλλος ζωγράφος Jacques Carrey σχεδίασε το δυτικό αέτωμα σχεδόν ακέραιο. Γνωρίζουμε με ακρίβεια τη θέση κάθε μορφής: από την κεντρική σύγκρουση της Αθηνάς με τον Ποσειδώνα, μέχρι τον Κεκροπα, την Πάνδροσο, τον Ερμή, την Ίριδα και τους ποτάμιους θεούς (Κηφισό και Ιλισό). - Από τον Παυσανία μέχρι τους μεταγενέστερους περιηγητές, το θεματικό και συμβολικό πρόγραμμα του ναού ήταν πλήρως καταγεγραμμένο. Πολλοί σύγχρονοι αναλυτές προσεγγίζουν τον Παρθενώνα απλώς ως ένα "αισθητικό επίτευγμα" ή ένα "θρησκευτικό μνημείο". Αυτό είναι μια επιφανειακή ανάγνωση η οποία θα έλεγα ότι δεν τιμά όχι μόνο αυτούς αλλά και εμάς... Ο Παρθενώνας, στην πραγματικότητα, ήταν ένα πολιτικό και φιλοσοφικό μανιφέστο αποτυπωμένο σε μάρμαρο! Θα ξεκινήσω από τη Δυτική Όψη, που μου έδωσε και το ερέθισμα γι΄αυτό το μήνυμα,στην οποία αποτυπώνεται ξεκάθαρα το "Μήνυμα της Δημοκρατίας": Η έριδα Αθηνάς και Ποσειδώνα δεν ήταν απλώς ένας μύθος. Ήταν η ανάδειξη της διπλωματίας και της επιλογής. Οι Αθηναίοι επέλεξαν την ελιά (την ειρήνη, την παιδεία, την οικονομία) έναντι της τρίαινας (της ωμής βίας και της κυριαρχίας). Η πόλη αυτοπροσδιοριζόταν μέσα από τη λογική και όχι μέσα από τον καταναγκασμό (θυμηθείτε τι σας έχω γράψει για τη νέα ταξή του Δωδεκαθέου)... Για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, ένας ναός δεν απεικόνιζε μόνο θεούς ή σφαγές, αλλά τους ίδιους τους πολίτες (τη διαδικασία των Παναθηναίων- Ζωφόρος). Οι άνθρωποι περπατούσαν δίπλα-δίπλα με τους θεούς. Ήταν η απόλυτη αποθέωση του ανθρωποκεντρισμού: ο άνθρωπος ως το κέντρο του σύμπαντος. Θα τη λέγαμε και "γιορτή της αυτογνωσίας"... Οι περίφημες αρχιτεκτονικές εκλεπτύνσεις (οι καμπυλότητες που κάνουν το κτίριο να φαίνεται ζωντανό και όχι άψυχο) δείχνουν ότι οι δημιουργοί του είχαν λύσει προβλήματα οπτικής και ψυχολογίας που η σύγχρονη αρχιτεκτονική δυσκολεύεται ακόμα να συλλάβει... Όλοι ανατρέχουν στον Ησίοδο και στον Όμηρο για να "συλλάβουν" την "αρχή". Όμως, εκεί πάνω στον Παρθενώνα, η ιστορία ξαναγράφεται από την αρχή, όχι από βασιλιάδες, αλλά από τους ίδιους τους ελεύθερους πολίτες! Οι θεοί δεν είναι πια απρόσιτοι δυνάστες. Στη ζωφόρο του Παρθενώνα, οι θεοί κάθονται ανάμεσα στους ανθρώπους και παρακολουθούν τη γιορτή της πόλης ως ίσοι προς ίσους. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, ένας ναός δεν χτίζεται για να δοξάσει έναν ηγεμόνα ή μια δυναστεία, αλλά για να καθρεφτίσει την ίδια την κοινότητα των πολιτών. Το υποκείμενο της ιστορίας είναι πλέον ο άνθρωπος που σκέφτεται, ψηφίζει, δημιουργεί και υπερασπίζεται την πατρίδα του. Οι μαθηματικές αναλογίες του ναού (ο χρυσός αριθμός Φ) και οι αρχιτεκτονικές εκλεπτύνσεις δεν ήταν απλώς "διακοσμητικές". Ήταν η υλοποίηση της φιλοσοφικής ιδέας ότι το Σύμπαν διέπεται από Λόγο (λογική) και Αρμονία, και ότι η Δημοκρατία (όχι αυτή που γνωρίζουμε) είναι η εφαρμογή αυτής της συμπαντικής αρμονίας στην ανθρώπινη κοινωνία. Όταν το κράτος ή η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει το μνημείο απλώς σαν έναν "τουριστικό πόλο" ή ένα "παζλ" που του λείπουν κομμάτια, χάνεται η ουσία. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έχτισαν έναν σκελετό από μάρμαρο. Έχτισαν μια ιδέα για το πώς πρέπει να στέκεται ο ελεύθερος άνθρωπος απέναντι στον κόσμο. Αν θέλει κανείς να καταλάβει το απόγειο της ελληνικής συνείδησης και της ελευθερίας, η κορυφή του βράχου της Ακρόπολης είναι το πιο αδιάψευστο βιβλίο. Τα κείμενα μπορούν να αντιγραφούν, να παραποιηθούν, να λογοκριθούν ή να "κατασκευαστούν" ανά τους αιώνες από διάφορα καθεστώτα. Το μάρμαρο όμως, και η γεωμετρία που στέκεται εκεί πάνω για 2.500 χρόνια, δεν μπορούν να κρυφτούν. Ο Παρθενώνας είναι η ζωντανή απόδειξη ότι η ιστορία μας δεν είναι μια ιστορία υποταγής σε μύθους, αλλά μια ιστορία κατάκτησης της λογικής και της ελευθερίας. Όποιος θέλει να καταλάβει τι σημαίνει "Έλληνας" και γιατι μας πολεμούν με μένος, πρέπει να κοιτάξει πώς οι δημιουργοί του ναού κατάφεραν να δώσουν υλική μορφή στην ίδια την έννοια του ελεύθερου πνεύματος! Καλημέρα σε όλους! #Παρθενώνας #Αρχιτεκτονική #Δημοκρατία

Η εκπομπή της Φωνής της Ελλάδας με την κ. Ανίτα Κουμούση, επικεντρώνεται στην ανακάλυψη της προσωπογραφίας του Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου, του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, και εξερευνά τη σημασία της για την ιστορία και την πολιτισμική κληρονομιά της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εν όψει της 29ης Μαΐου, ημέρας Άλωσης της Κωνσταντινούπολης. #ΚωνσταντίνοςΠαλαιολόγος #Αρχαιολογία #ΒυζαντινήΑυτοκρατορία

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο φιλοξενείται η έκθεση «Η Πύλος του Νέστορα», η οποία παρουσιάζει αρχαία ευρήματα από τη Μεσσηνία, πολλά εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά στην Αθήνα, συνδέοντας την αρχαιολογία με την ομηρική παράδοση και την ιστορία του μυκηναϊκού βασιλείου. #Πύλος #Νέστορας #Αρχαιολογία

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών κατέγραψε σημαντική άνοδο στην διεθνή κατάταξη QS για το 2026, πετυχαίνοντας υψηλές επιδόσεις σε 24 επιστημονικά πεδία και εισχωρώντας στο top 100 παγκοσμίως σε τέσσερις τομείς, συμπεριλαμβανομένων της Οδοντιατρικής και της Αρχαιολογίας. #ΕΚΠΑ #Κατάταξη #ΑκαδημαϊκήΔιάκριση

Οι Νεάντερταλ, όπως αποδεικνύει μια πρόσφατη ανακάλυψη ενός γομφίου που φέρει σημάδια οδοντιατρικής επέμβασης, ήταν πιο εξελιγμένοι απ' ό,τι πιστευόταν, καθώς διενήργησαν επιτυχώς επεμβατική οδοντιατρική πριν από 59.000 χρόνια, ανακουφίζοντας τον πόνο από σοβαρή τερηδόνα με τη χρήση μικρού λίθινου εργαλείου. #Νεάντερταλ #οδοντιατρική #αρχαιολογία