Arquímedes yera con a suya tableta quan un soldau romano lo mató. Sona natural? No gaire. Y, encara, ye exactament aquí an podemos plegar si “actualizamos” prou o pasau. Casi todas as culturas tienen edizions modernizadas d’autors antiguos, acompangadas de debats sobre a ortografía, o vocabulario, as notas editorials y l’adaptación ta o lector contemporanio. Un antiquario me dizió una vegada que “a patina d’o tiempo da valor” y puede marcar a diferenzia entre un orichinal y una copia barata. Ubro “Ensayos d’o Domingo” de Constantin Noica, plego ta o prólogo d’o editor en a edición Humanitas de 1992 y descubro que “a ortografía ha estau actualizada”. Leyer a Noica podría haber estau un paseo por os anyos 1930–1940. En cuenta d’ixo, femos ixe paseo con gafas modernas, bien acomodaus en un Uber, sin miedo de perder-nos — ye dizir, sin o riesgo de no entender as palabras d’a época, que se podrían haber “traduzido” simplament en notas a pie de pachina. Qué pasaría si prendiésenos tamién os periódicos d’a época y los “actualizásenos”? Y talmén podríamos fer tamién un rebranding d’os anuncios d’alavez, ta no fer treballar masiau os nuestros neuronios, como si estuésenos en un escape room. Por qué parar aquí? Podríamos actualizar tamién os libros d’historia y escribir que Arquímedes de Siracusa estió matau por un soldau romano mientres feba matematicas en a suya tableta. A ideya de fondo queda igual, no? Nomás desapareixe a época. Y encara una cosa: por qué os matematicos no “actualizan” a Pitágoras? Pueden cambiar a notazión. Pueden explicar a demostración d’atra manera. Pueden mesmo construyir a figura online con una animazión que se va formando debant d’os güellos d’os escolars. Pero o teorema de Pitágoras sigue estando o teorema de Pitágoras. Alavez, quan leyemos un autor antiguo, por qué no conservar tamién a luenga d’a suya época — y meter as explicazions modernas en as notas? Y una zaguera pregunta ta Humanitas y ta qui treballan en facultatz de letras y filolochía: si dentro d’unas decadas os escolars d’agora vos “actualizan” con # y emoji, vos fería goyo? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDOdomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDÁLuenga #20260920_1926 #Aragonés #Aragonese #Espanya #Spain #Literatura #Historia
«en su nombre y en el de los aragoneses»
"en su nombre y en el de los aragoneses"
Firefighters have managed to rescue important historical remains from the monastery of San Juan de la Peña, threatened by a fire in Huesca, such as the bones of three Aragonese kings, pre-Romanesque jewelry, and other patrimonial valuables. (translated)

Due to the worsening of the fire in Las Peñas de Riglos, the Government of Aragón has ordered the evacuation of four more municipalities in Huesca, bringing the total number of evacuated towns to 16 and safely transferring the remains of the first Aragonese kings to the Museum of Huesca for their protection. (translated)

Článek analyzuje vnitrostranickou krizi a rostoucí konkurenci pro Carlese Puigdemonta, když Jordi Martí vyhrál primární volby Junts na kandidáta pro starostu Barcelony, zatímco Aliança, vedená mladým a ambiciózním Jordi Aragonèsem, představuje hrozbu pro politickou dominanci Puigdemonta a jeho strany v nadcházejících volbách. #JuntsPerCatalunya #AliançaCatalana #CarlesPuigdemont

Estamos ante un mayúsculo fraude contra el Gobierno de Aragón y, por tanto, contra los aragoneses, porque la residencia fraudulenta le ha costado a las arcas autonómicas alrededor de 13.000 euros.
The singer, songwriter, musician, and producer from Zaragoza, Enrique Bunbury, one of the most universal Aragonese who has taken Aragón, with his music and his voice, to all corners of the world, will receive the Aragón Award, as decided this Thursday by the Government Council, for "being (translated)