Search

Aan de slag? Een kabinet vol plannen, een land vol problemen Als ik onze minister-president bij zijn aantreden moest geloven, zou Nederland eindelijk weer worden bestuurd door mensen die de problemen niet langer voor zich uit zouden schuiven, maar ze daadwerkelijk zouden oplossen. Het was een inspirerend verhaal, dat vervolgens opgetekend werd in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Een coalitieakkoord dat heel toepasselijk ‘Aan de slag’ heette. En de kersverse premier had gelijk: Nederland snakt inderdaad naar een kabinet dat aan de slag gaat. Het kabinet-Jetten is inmiddels ruim vijf maanden onderweg. Dat is te kort om een kabinet op al zijn langetermijndoelstellingen af te rekenen. Maar het is lang genoeg om te constateren dat een aantal van de meest nadrukkelijke beloften nog steeds vooral uit woorden bestaat. Inmiddels begint pijnlijk het verschil zichtbaar te worden tussen zeggen dat je aan de slag gaat en doen wat je hebt beloofd. Vijf punten uit het coalitieakkoord springen er wat mij betreft uit. 1. Asiel, serieus grip op asiel- en arbeidsmigratie Het coalitieakkoord wond er geen doekjes om: ‘We willen serieus grip krijgen op asiel- en arbeidsmigratie.’ Sterker nog, het kabinet wil uiteindelijk dat asielaanvragen buiten Europa kunnen worden ingediend en afgehandeld, zodat mensen niet eerst de gevaarlijke reis naar Europa hoeven te maken en Nederland niet langer het toneel is waar iedere aanvraag moet worden behandeld. Dat klinkt ambitieus. Maar wat is er inmiddels gerealiseerd? Het kabinet zegt dat het ‘stappen zet’ richting behandeling van asielaanvragen buiten Europa. Er wordt gesproken met andere landen, er zijn modellen onderzocht en er moeten voor het einde van dit jaar concrete stappen worden gezet. En ondertussen is de instroom bepaald niet opgedroogd. Integendeel, in het eerste kwartaal van 2026 vroegen bijna 6000 mensen voor het eerst asiel aan, 33-procent meer dan in hetzelfde kwartaal van 2025. Onze minister van Asiel en Migratie zou zeggen dat er wel degelijk vooruitgang is geboekt, het Europese Migratiepact is inmiddels ingevoerd en het tweestatusstelsel is aangenomen. Dat zijn stappen. Maar wie de kiezer beloofde ‘serieus grip’ te krijgen op migratie, waarbij de nadruk lag op het significant inperken van de instroom kan hier niet mee aankomen, dit is onvoldoende ‘grip’ op asiel- en arbeidsmigratie. Met andere woorden: de belofte is gemaakt, maar met de uitvoering moet men nog beginnen, dat blijkt ook uit het feit dat er nog steeds elke week 1000 asielzoekers in Ter Apel arriveren. Kortom, we mogen daarom zonder meer stellen dat het kabinet wat asiel betreft heeft gefaald om te leveren, er is geen grip op asielmigratie. 2. Woningbouw: 100.000 woningen per jaar Ook wat woningbouw was de boodschap hoopgevend. De woningnood moest topprioriteit worden. Nederland moest structureel werken aan 100.000 nieuw te bouwen woningen per jaar. Het kabinet beloofde minder regels, kortere procedures en ‘ruim baan voor nieuwe huizen’. En wat kregen we? Een Nationale Woningbouwkaart. Een Taskforce Versnelling Woningbouw. Een beleidsbrief. En steeds de mededeling dat er voldoende plannen zijn. Sterker nog: volgens het kabinet liggen er inmiddels concrete plannen voor 100.000 woningen per jaar en verwacht ABF dat het doel in 2027 binnen bereik komt. U ziet ongetwijfeld waar het misgaat toch? Inderdaad. Nederland heeft geen tekort aan plannen. Nederland heeft een tekort aan gebouwde woningen. Zo constateerde De Algemene Rekenkamer in mei dat de resultaten van de nieuwbouw achterblijven, die 100.000 nieuw te bouwen woningen zijn vooralsnog een nobel streven, maar verre van de realiteit. Maar eerlijk gezegd is dat de modus operandi van deze regering in een notendop: plannen worden gepresenteerd alsof het resultaten zijn. Niet alleen bij woningbouw, maar ook bij asiel, men vergadert tot men een ons weegt, laat allerlei onderzoekscommissies de problemen in kaart brengen en vervolgens gebeurt er niks. Iemand die al vijf tot tien jaar op een woning wacht, kan weinig met een rapport dat krapte op de woningmarkt in kaart brengt, die voelt die krapte aan den lijve. Kortom, ook wat woningbouw betreft kunnen we stellen dat het kabinet heeft gefaald om te leveren, plannen worden gepresenteerd als resultaten en in plannen kan niemand wonen, da’s de wrange conclusie die we mogen trekken. 3. Stikstof: Nederland van het stikstofslot af Na jaren van stilstand en juridisch getouwtrek beloofde het nieuwe kabinet ook wat stikstof betreft doorbraken. Nederland zou eindelijk van het stikstofslot worden gehaald. Boeren zouden duidelijkheid krijgen, PAS-melders weer perspectief en de vergunningsverlening voor de woningbouw en het bedrijfsleven zou weer op gang komen. Premier Jetten kondigde bovendien nadrukkelijk aan dat er voor de zomer duidelijkheid zou zijn welke keuzes er zouden worden gemaakt. Het kabinet presenteerde vervolgens op 26-juni het pakket maatregelen waarmee Nederland van het stikstofslot zou komen. Alleen bleek bij nadere beschouwing dat de daadwerkelijke vergunningverlening nog moet worden afgewacht. De nieuwe wetgeving moet in oktober naar de Kamer, het PBL moet het pakket nog beoordelen en pas daarna kan worden vastgesteld of het juridisch voldoende geborgd is. En uiteraard hebben belangenorganisaties ook een vinger in de pap, dus als er juridische procedures worden opgestart kan dit nog jaren gaan duren. Dus ook hier geldt dat ‘de doorbraak’ vooral een aankondiging is van een doorbraak. Dat is misschien flauw geformuleerd, maar vraag het aan een boer wiens vergunning wellicht wordt ingetrokken, of aan z’n collega die nu geen vergunning krijgt. Momenteel verkeert de hele sector in limbo, daardoor wordt er niet geïnvesteerd omdat niemand een financieel risico wil lopen, en neemt men, terecht, een afwachtende houding aan. De trend die we zien bij asiel en woningbouw zien we bij stikstof dus ook weer terug. Er wordt vooral vergaderd in Den Haag, er worden plannen gemaakt, maar op basis van plannen gaat niemand zijn bedrijfsvoering aanpassen of investeringen doen, dus ook hier verzuimt ons kabinet om te leveren. 4. Minder regels: 500 onnodige regels geschrapt of vereenvoudigd Dit is misschien wel de meest pijnlijke, want het kabinet beloofde niet alleen grote hervormingen op asiel, woningbouw en stikstof. Het beloofde ook iets wat bijna kinderlijk eenvoudig lijkt: minder onnodige regels. Voor de zomer zouden zo’n 500 onnodige regels worden geschrapt of vereenvoudigd. Het resultaat? De teller staat op 403. Het kabinet presenteerde dat zelf als een succes, hoewel het doel dus simpelweg niet werd gehaald. Nu kun je natuurlijk zeggen dat 403 minder onnodige of vereenvoudigde regels beter is dan niets. Maar dat is niet het punt. Als een kabinet zichzelf een doel stelt van 500 en eindigt op 403, dan is het beoogde resultaat niet gehaald. Het probleem is bovendien groter dan die 97 regels die nog op de lijst staan. De belofte was dat de overheid ‘dingen makkelijker’ zou maken in plaats van moeilijker. Dat is een duidelijke politieke keuze, want in Nederland regeltjesland is het vaak de bureaucratie die een belemmerende factor is. Iedere ondernemer weet inmiddels dat het probleem niet het aantal regels is, maar de stapeling van regels, uitzonderingen, formulieren, vergunningen en toezicht erop die ervoor zorgt dat iets simpels in Nederland al snel bijna onmogelijk wordt door de regelzucht. Dus ook wat dit punt betreft faalt het kabinet om te leveren, het begin is er, maar het schrappen van onnodige regels zou toch niet zo’n struikelblok behoren te zijn? 5. Energie: een noodfonds voor hoge energiekosten Jarenlang verkochten de partijen in het kabinet de energietransitie met de belofte dat energie straks bijna gratis zou zijn, en dat de geplande overcapaciteit netto geld zou gaan opleveren. Anno 2026 kan het contrast haast niet groter zijn, energie is bijna onbetaalbaar omdat de duurzame energiebronnen waar massaal in geïnvesteerd werd vooral op subsidie bleken te draaien en daarnaast onbetrouwbaar bleken te zijn. Het kabinet beloofde een noodfonds energie op te zetten om mensen met een kleine portemonnee de helpende hand te bieden bij hun energiekosten. Tegelijkertijd moest door subsidies energie structureel betaalbaar blijven. Premier Jetten beloofde in maart zelfs expliciet dat er dit jaar een noodfonds zou komen voor huishoudens met de grootste financiële problemen. In juli kwam de aankondiging dat er 193-miljoen beschikbaar komt, naar verwachting voor ongeveer 500.000 huishoudens. Alleen komt dit fonds volgens het kabinet pas later dit jaar beschikbaar. Dat is een beetje alsof je in juli tegen iemand zegt dat je hem voor de komende winter een winterjas geeft en dan in november trots komt vertellen dat je de jas inmiddels hebt besteld. Het zijn wederom plannen, maar het is geen daadkracht. Eén van de argumenten waarmee de energietransitie werd verkocht aan de Nederlander is dat het energie bijna gratis zou maken, waardoor onze concurrentiepositie zou verbeteren en daarmee de koopkracht en het welvaartsniveau van alle Nederlanders. Het tegenovergestelde is inmiddels de realiteit: energie is onbetaalbaar geworden en de koopkracht en het welvaartsniveau zijn gedaald. Dus wederom faalt het kabinet om te leveren. Maar begrijpt u mij niet verkeerd, dit betekent niet dat het kabinet helemaal niets heeft gedaan. Het heeft wetgeving door het parlement gekregen. Het Europese Migratiepact is ingevoerd. Er ligt een stikstofpakket. Er zijn maatregelen voor woningbouw genomen. Er is geld vrijgemaakt voor het noodfonds. Er zijn honderden regels aangepakt. Maar dat is nu juist het punt. Een kabinet moet niet worden afgerekend op hoeveel beleidsstukken het produceert, maar op de problemen die het oplost. Als we kijken naar de inhoud van het coalitieakkoord, de beloftes waarmee dit kabinet zichzelf presenteerde: grip op asiel en arbeidsmigratie, doorbraken op stikstof en woningmarkt, minder onnodige regels, betaalbare energie. Dat waren de redenen waarom mensen op de partijen in het kabinet hebben gestemd. Dit zijn allemaal punten die stuk voor stuk vereisen dat het kabinet hier actie op onderneemt. Het zijn echter ook de punten waarop we het kabinet kunnen afrekenen, op basis van één simpele vraag: wat is er veranderd? Als het antwoord na vijf maanden vooral bestaat uit ‘we zijn ermee bezig’, dan is dat geen resultaat, er is dan niets veranderd. Daarmee levert het kabinet dus aantoonbaar niet, lost men de gemaakte beloftes niet in. Het is vooral veel woorden, veel plannen, veel optimisme, maar vooral ook opvallend weinig resultaat. Is dan de belangrijkste belofte die dit kabinet nog moet nakomen niet dat men aan Nederland laat zien wat ‘Aan de slag’ betekent en dat men eindelijk eens begint met uitvoeren? #Kabinet #Asielbeleid #Woningbouw

De Waalse overheid heeft 2 x gegokt in aanloop naar de ramp. En 2 x zwaar verloren. 1) Het stuwmeer van Eupen stond 4 meter te hoog. 2) Er is te lang gewacht om preventief te lozen. Dat wordt door alle docs en getuigenissen gestaafd. Maar dan moet je wel voorbij de 'executive summary' kijken die de politici aan de pers hebben gepresenteerd. Weinig journalisten doen dat. En dat weten politici. Ook de reden waarom ze een studiebureau betaalden om een 'onafhankelijk' rapport op te stellen. Dat rapport werd gemakkelijkheidshalve al vóór de eindconclusie van de onderzoekscommissie publiek gemaakt, zodat het narratief al gezet kon worden en niemand nog de politieke conclusie in vraag zou durven stellen. Héél die ramp - en de berichtgeving erover - zegt veel over de toestand van België. https://t.co/aAqzZLBc4X #België #Ramp #Politiek

Column: Het gezondheidsadvies van Corendon CEO, Steven van der Heijden Daar zitten ze dan. In nette pakken. Waterglas erbij. Ernstige blik. Parlementaire onderzoekscommissie. De toneelvereniging van het nationale geheugenverlies. “Met de kennis van nu…” De gevaarlijkste zin van de Nederlandse bestuurscultuur. Want daarmee verandert iedere daad ineens in mist. Iedere beslissing in een “complex dilemma”. Iedere vorm van machtsmisbruik in een “moeilijke afweging”. En ergens, diep in het archief van de corona-jaren, klinkt nog de stem van Steven van der Heijden. De man die vond dat ongevaccineerden het zo moeilijk mogelijk gemaakt moest worden zodat ze “geen normaal leven meer konden leiden.” Geen obscure dictator. Geen generaal in een bananenrepubliek. Nee. Een reisbaas. Vakantiebrochures. All-inclusive buffetten. Stoelreserveringen naar Antalya. Dat niveau. Het fascinerende was niet eens de uitspraak zelf. Het fascinerende was hoe normaal het ineens gevonden werd. Alsof een deel van Nederland in recordtempo veranderde in amateur-bewakers van een digitale toegangspoort. QR-code vergeten? Buiten blijven. Geen prik? Geen koffie. Geen gehoorzaamheid? Geen samenleving. En overal die griezelige bestuursglimlach. Dat opgewekte morele dedain van mensen die zichzelf ineens verzetsheld waanden omdat ze een scanner konden bedienen. “Fijn dat u uw code even laat zien.” Alsof vrijheid een bioscoopkaartje was geworden. Nu zitten dezelfde kringen ineens in de stand van collectieve mistigheid. Niemand was voor dwang. Niemand wilde uitsluiting. Niemand heeft het zo bedoeld. Het was “de context”. Het was “de wetenschap”. Het was “de druk van het moment”. Wonderlijk hoe snel ruggengraten oplossen zodra er camera’s van een onderzoekscommissie verschijnen. Want waar gaat die commissie eigenlijk over? Over waarheid? Of over bestuurlijke witwas? De kunst van het nét genoeg onderzoeken zodat niemand echt verantwoordelijk wordt? Misschien komt er straks een rapport van 1800 pagina’s. Met hoofdstukken als: * “Communicatieve uitdagingen” * “Maatschappelijke polarisatie” * “Complexe besluitvorming onder tijdsdruk” Maar nergens de simpele vraag: Hoe kon een samenleving zó snel accepteren dat burgers hun grondrechten moesten scannen voor een broodje en een stoel op een terras? En vooral: waarom stonden er CEO’s, bestuurders en mediacommentatoren vooraan te juichen alsof uitsluiting ineens een deugd was geworden? De parlementaire commissie onderzoekt misschien het beleid. Maar Nederland zou vooral eens de spiegel moeten onderzoeken. Want het virus verdween uiteindelijk vanzelf uit de journaals. De reflex om afwijkende burgers buiten de samenleving te plaatsen? Die blijkt een stuk hardnekkiger. En mensen als CEO Steven van der Heijen blijken vooral in hun eigen voet te hebben geschoten. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #Bestuur #Gezondheidszorg #Vrijheid

Özcan Akyol pleit in zijn column voor meer begrip en compassie voor de mensen die verantwoordelijk waren tijdens de coronacrisis, aangezien het onredelijk is om onfeilbaarheid van hen te verlangen in een onbekende en chaotische situatie waarin veel fouten zijn gemaakt. #coronacrisis #onderzoekscommissie #maatschappelijkeverantwoordelijkheid

Column: Daan de Kort, voorzitter van de coronaknutselclub Soms zie je iemand en begrijp je onmiddellijk waarom Nederland inmiddels bestuurd wordt alsof het een eindeloze vergaderlocatie is met biologisch afbreekbare koffiebekers. Neem Daan de Kort. Voorzitter van de corona-onderzoekscommissie. De man die moet uitzoeken hoe een compleet land jarenlang veranderde in een combinatie van QR-codes, avondklokken en persconferenties waarin volwassenen werden toegesproken alsof ze kleuters waren die lijm hadden gegeten. Dat vraagt natuurlijk om iemand met gewicht. Gezag. Autoriteit. En toen verscheen Daan de Kort. Een man met de uitstraling van een projectleider die normaal gesproken drie kwartier praat over draagvlak bij een herinrichting van een fietspad in Oss. Je verwacht niet dat hij een historische, parlementaire commissie leidt. Je verwacht dat hij vraagt of iedereen de post-its wel op kleur heeft gesorteerd. En dat is dus de voorzitter die moet onderzoeken waarom grondrechten werden beperkt, ondernemers kapotgingen en ministers elkaar drie jaar lang tegenspraken alsof het een dronken pubquiz was. Het ongemakkelijke is: zelfs de mensen die hij ondervraagt lijken hem niet serieus te nemen. Je ziet bewindslieden kijken alsof ze denken: “Word ik nu echt gecontroleerd door iemand die eruitziet alsof hij net uit een cursus Scrum-management komt?” Daan de Kort is het politieke equivalent van een lauwe kaassoufflé Niet gevaarlijk. Niet indrukwekkend. Vooral wonderlijk dat iemand dacht: dát kwetsbare, naïeve, moet het gezicht van waarheidsvinding worden. Maar misschien was dat precies de bedoeling. Echte onderzoekscommissies zijn gevaarlijk. Die trekken ministers uit elkaar, als een IKEA kast. In Nederland organiseren we liever een procesbegeleider met het charisma van een boekhouder bij een regionaal verzekeringsbedrijf. Alles aan deze commissie ademt dezelfde sfeer als het coronabeleid zelf: geen regie, veel overleg, veel formulieren, veel “zorgvuldigheid” en ondertussen vooral voorkomen dat iemand echt verantwoordelijk kan worden gehouden. En Daan zit daar zichtbaar ongemakkelijk middenin. Met de uitstraling van iemand die nog steeds toestemming vraagt, voordat hij een toiletgang maakt. Het knappe is dat niemand echt boos op hem wordt. Hij oogt niet als een machtige bestuurder. Hij oogt als iemand die bij een bedrijfsuitje, als enige de escape room niet wist te verlaten. Maar misschien symboliseert hij de moderne Nederlandse politiek juist perfect: Oneindig veel overleg. Oneindig veel commissies en neutrale managers die nergens écht verantwoordelijk voor zijn. Nederland onderzoekt de grootste maatschappelijke ontsporing van wellicht alle eeuwen. En zet vervolgens een zeer kwetsbaar ogende Daan de Kort op de voorzittersstoel, de man die zelfs zijn achternaam niet weet te overtreffen. In de hoop dat we lief voor hem blijven? Je verzint het niet. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1  #Nederland #politiek #onderzoek

Een Israëlische onafhankelijke onderzoekscommissie heeft geconcludeerd dat Hamas systematisch seksueel geweld heeft gepleegd tijdens de aanval op 7 oktober 2023 en tegen de gijzelaars, waarbij detaillistische verslaglegging van verkrachtingen en mishandelingen is gepresenteerd, ondersteund door getuigenissen en audiovisueel bewijs. #Hamas #seksueelgeweld #Israël