Search

De vele petten van viroloog Marion Koopmans @MarionKoopmans en wat dat zegt over de Nederlandse media en academische vrijheid. In het najaar van 2025 woonde ik het congres 'Back to the Future' van het Artsencollectief @ArtsenC bij in Zeist. Het collectief ontstond in 2020 als reactie op een brandbrief van twee medisch specialisten die vonden dat de coronamaatregelen meer schade aanrichtten dan het virus zelf. Op dat congres sprak de jonge arts en immunoloog dr. Jona Walk @JonaWalk over academische vrijheid. Haar verhaal werd met een staande ovatie ontvangen. Dr. Robert Malone @RWMaloneMD sprak haar bemoedigend toe omdat ook hij de nodige verkettering over zich heen heeft gehad, als uitvinder van de mRNA technologie. Diezelfde verkettering viel Jona Walk de afgelopen jaren ten deel. Voor artsen zoals dr. Walk was er geen academische vrijheid, ze werd en wordt dagelijks belachelijk gemaakt en daar niet tegen beschermd. Deze blog schrijf ik om te verduidelijken hoe de censuur in Nederland in zijn werk gaat. Het is een ragfijn spel tussen factcheckers, journalisten en mensen als Koopmans zelf. Marion Koopmans zit zelf in de 'Denktank Desinformatie' die de macht heeft critici te censureren en te laten aanvallen. De maandagochtend na het congres reageerde viroloog Marion Koopmans op X op een post van journalist Maarten Keulemans (die het congres net zomin als Koopmans had bijgewoond). Ze schreef min of meer dat Jona Walk 'voorlopig' nog overal haar 'ver-van-consensus standpunten' kon uitdragen. Die opmerking – na een presentatie waar ze zelf niet bij was – komt dreigend over. Koopmans suggereert hiermee dat kritische standpunten tijdelijk worden getolereerd, maar dat dit geen vanzelfsprekendheid is. Dat past niet bij wetenschap, waarin juist het stellen van vragen en het toetsen van hypotheses centraal staan. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC. Dat is haar core business. Maar tijdens de coronacrisis droeg ze meerdere petten tegelijk en dat werd zelden expliciet benoemd in de media. Ze was lid van het Outbreak Management Team (OMT) en adviseerde het kabinet over lockdowns, mondkapjes, avondklok, testbeleid en later over de vaccinatiestrategie. Ze adviseerde vanaf maart 2020 de Europese Commissie over het coronabeleid. Ze maakte deel uit van het WHO-team dat in 2020-2021 in Wuhan onderzoek deed naar de herkomst van SARS-CoV-2. Ze is initiatiefnemer en scientific director van het Pandemic & Disaster Preparedness Center (PDPC), een belangrijk instituut voor toekomstige pandemische paraatheid. En – cruciaal – ze had zitting in de Denktank Desinformatie, een overheidsgerelateerd overleg dat zich bezighield met het signaleren en bestrijden van 'desinformatie', waaronder kritiek op het coronabeleid en de vaccins. Dat laatste is geen kleinigheid. Terwijl critici – artsen, wetenschappers en burgers – vaak werden weggezet als 'complotdenkers' of 'anti-vaxxers', zat een vooraanstaand OMT-lid mee aan tafel bij een denktank die invloed had op welke informatie wel of niet als problematisch werd gezien. Maar er is meer waarover Koopmans zwijgt en wat wél relevant is. Al op 1 februari 2020 nam Koopmans deel aan een vertrouwelijke teleconferentie met onder anderen viroloog Ron Fouchier, Duitse viroloog Kristian Andersen, Eddie Holmes en anderen, waarbij Anthony Fauci en Francis Collins aanwezig waren. In vrijgegeven e-mails van die periode schreef ze op 9 februari 2020 in essentie dat de hypothese van een laboratoriumlek beter niet in de publieke discussie moest worden gebracht, omdat dat 'backfire' kon geven of als 'kijk, zij dachten het ook' zou worden gelezen. Kort daarna verscheen het invloedrijke artikel Proximal Origin in Nature Medicine, dat de lab-leak-hypothese sterk relativeerde. De privé overwegingen van de mogelijkheid van een lablek werden niet transparant naar buiten gebracht. Terwijl het juist van groot belang is om te weten waar een nieuw virus vandaan komt – zeker als er in Wuhan gain-of-function-achtig onderzoek plaatsvond. Het is typerend voor de Nederlandse media dat Marion Koopmans al in het voorjaar van 2020 als dé expert werd neergezet. Niet alleen als viroloog, maar ook als autoriteit op het gebied van maatregelen, vaccins, maatschappelijke impact en later zelfs desinformatie. Ze was overal: talkshows, kranten, radio. Haar petten stapelden zich op, maar de media stelden zelden kritische vragen over mogelijke belangenverstrengeling of over de vraag of één persoon al die rollen tegelijk kon vervullen zonder dat onafhankelijkheid in het geding kwam. Wetenschap is geen consensusmachine. Consensus is een tijdelijk resultaat van debat en bewijs, geen doel op zich. Zodra afwijkende hypotheses (zoals een mogelijk lablek) actief uit de publieke ruimte worden gehouden, is er geen wetenschap meer, maar beleid met een wetenschappelijk sausje. De geschiedenis laat zien wat er gebeurt als moedige onderzoekers tegen de heersende mening ingaan. John Snow ontdekte in 1854 dat cholera via besmet water werd overgedragen, terwijl de gevestigde wetenschap vasthield aan de miasma-theorie (slechte lucht). Hij werd aanvankelijk genegeerd en tegengewerkt. Jona Walk was de afgelopen jaren in opleiding tot internist-intensivist. Afgelopen voorjaar studeerde ze af. De opleidingssituatie maakt je extra kwetsbaar. Dat een hoogleraar en OMT-lid haar na een lezing over academische vrijheid – zonder de lezing zelf te hebben gehoord – via X afserveert met een opmerking over 'voorlopig' nog kunnen afwijken van de consensus, is geen blijk van wetenschappelijke openheid. Het is een signaal: blijf binnen de lijnen, of je loopt risico. Niet Jona Walk, maar hoogleraar Marion Koopmans en anderen die het woord 'desinformatie' in de mond namen om critici kalt te stellen, hebben het vertrouwen in de wetenschap beschadigd. Onder het mom van 'volg de wetenschap' werden ingrijpende maatregelen genomen waarvan de wetenschappelijke onderbouwing op z’n minst discutabel was en waarbij alternatieve verklaringen (zoals de oorsprong van het virus) bewust werden gemarginaliseerd. Marion Koopmans is een gerespecteerd viroloog met indrukwekkende publicaties. Maar juist omdat ze zoveel petten droeg – adviseur van overheid en Europa, lid van een desinformatiedenktank, deelnemer aan vroege besprekingen over de virusoorsprong én gezicht van de media – had ze extra verantwoordelijk moeten voelen voor transparantie en academische vrijheid. In plaats daarvan illustreert haar reactie op Jona Walk precies het klimaat dat veel artsen en wetenschappers vanaf 2020 ervoeren: kritiek wordt niet beantwoord met argumenten, maar met framing en subtiele dreiging. Wetenschap floreert bij open debat, niet bij 'voorlopig nog even toestaan'. Zolang dat besef niet breder doordringt, blijft het vertrouwen in de wetenschap verder eroderen – en dat is uiteindelijk schadelijker dan welke kritische stem ook. #AcademischeVrijheid #Desinformatie #Wetenschap

De parlementaire enquête naar de coronacrisis onthult dat, ondanks het motto Alleen samen krijgen we corona onder controle, er in werkelijkheid weinig controle was en dat er veel interne conflicten waren binnen het kabinet over prioriteiten, waarbij de focus op ziekenhuiscapaciteit vaak andere belangrijke belangen, zoals economie en onderwijs, overschaduwde. #coronacrisis #parlementaireenquête #gezondheidsbeleid

Dit is zo'n belangrijk element uit de hele coronacrisis, misschien wel hét belangrijkste element. Want ja, de politiek was onverantwoord, kwalijk en misschien zelfs kwaadaardig. Maar de rol van de media is cruciaal geweest. Zonder de media, die als brave schoothondjes aan de leiband van de overheid liepen, had de politiek ons niet op een dusdanig verregaande en langdurige manier van onze rechten en vrijheden kunnen beroven. Zonder pers die kritisch en controlerend durft te zijn we overgeleverd aan de grillen van de macht, die nou eenmaal altijd corrumpeert. Niet alleen het politieke bastion moet ontmanteld worden, ook het communicatiebureau er omheen dat de pers inmiddels is geworden. Dat is misschien wel de belangrijkste les die geleerd moet worden van de coronacrisis: een samenleving zonder echt vrije pers is de grootste bedreiging voor de volksgezondheid. #coronacrisis #vrijePers #mediawijsheid

Oud-RIVM-directeur Jaap van Delden heeft tijdens de parlementaire enquêtecommissie over de coronacrisis aangegeven dat Nederland door een betere voorbereiding eerder had kunnen beginnen met de coronavaccinatie, maar dat er te lang is vastgehouden aan het idee dat huisartsen de vaccins zouden kunnen toedienen, wat leidde tot vertragingen en logistieke problemen. #coronavaccinatie #RIVM #gezondheidszorg

Ik wil graag dit NRC-artikel met je delen: "De omstreden ‘coronapas’ liet diepe sporen na: volgens de GGD zorgt de maatregel nog altijd voor minder vaccinaties" https://t.co/ULxC8RswEP Als de gedaalde vaccinatiegraad ongewenst was, misschien had de #GGD zich dan iets minder gedienstig als straatdealer van de capo van de frikandellenmaffia @hugodejonge moeten opstellen. Misschien hadden de #GGD_artsen zich dan moeten beperken tot wat artsen hadden moeten doen en altijd zouden moeten doen, in plaats van de fanieke vaccinazi's uithangen. Iets met het afwegen van de voordelen tegen de mogelijke bijwerkingen, en dat in relatie met het risico van #Covid19 dat de beoogde prikklant zou lopen. U weet wel, principes die Marjolein van Egmond en Agnes Kant zich zes jaar na dato ook opeens herinneren. Weet u het nog? De prikbussen naast de scholen en de GGD-medewerkers die op slinkse wijze op schoolpleinen leerlingen probeerden te verleiden tot het nemen van de prik, buiten medeweten van de ouders. Volgens was daar nog een filmpje over hoe dat in zijn werk ging. Er zijn hier en op school krachtige woorden gevallen over de #prikbus. Ik zal hier niet herhalen wat ik destijds gezegd heb, want dan word ik hoogstwaarschijnlijk van dit forum verwijderd, maar het was niet mis te verstaan. Ik denk niet dat er nog een GGD-medewerker het daarna nog had aangedurfd mijn kinderen te vaccineren. Want het is nog steeds de grootste schande van de hele #coronacrisis dat kinderen en jongeren dit 'vaccin' kregen opgedrongen. De GGD heeft een paar ton boter op het hoofd. Zij heeft ten volle meegewerkt aan de #vaccinatieterreur en liet zich gewillig voor het karretje van de #overheid spannen. Dus nu niet zeuren over de gedaalde vaccinatiegraad, want die heb je zelf veroorzaakt. Je oogst wat je zaait, GGD. En geloof maar niet dat je dat nog ongedaan kunt maken. Ik leer mijn kinderen dat ze iedere overheidsinstantie moeten wantrouwen tot op het bot en niets van hun #propaganda op voorhand voor waar aannemen. Ik hoop dat ze dat hun leven lang meenemen. En het is ook niet de eerste keer dat de biomedische wetenschap zich graag liet misbruiken door een malafide overheid. De medici zwijgen het nu dood. Vergeten voor het gemak hun eigen aandeel in dit drama. Maar ik vergeet het niet. Nu niet en nooit niet. #Covid19 #vaccinatie #GGD

Ze werd vandaag verhoord in de Tweede Kamer en is straks bij ons te gast in Dwars door de Coronacrisis: moedige @RomyQuint. Bij het ministerie van Binnenlandse Zaken werd het coronavirus in de eerste fase gezien als “een beetje de nieuwe pest”. Vanuit die angst kreeg het recht op leven zoveel gewicht dat vrijwel alle andere grondrechten ervoor moesten wijken: bewegingsvrijheid, familieleven, onderwijs, ondernemerschap en lichamelijke integriteit. Zodra de overheid zich beriep op de volksgezondheid en de bescherming van leven, konden vergaande beperkingen juridisch worden verdedigd. Maar het recht op leven is geen garantie op het eeuwige leven. De overheid kan onze sterfelijkheid niet afschaffen. Het verhoor van Hanneke Schipper-Spanninga, destijds directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, maakte pijnlijk duidelijk hoe de overheid een tunnel inliep en er niet meer uitkwam. Zij onthulde dat de avondklok aanvankelijk op tafel kwam vanwege problemen met de handhaving in studentenhuizen. Binnenlandse Zaken vond toen nog dat je een probleem bij een beperkte groep niet mocht oplossen door alle Nederlanders ’s avonds binnen te sluiten. Maar toen het OMT later met een rammelende onderbouwing kwam, werd de medische noodzaak ineens voldoende onderbouwd geacht. Kijk en praat je zo weer mee? https://t.co/1vpT2tPWqy #Coronacrisis #Grondrechten #Volksgezondheid

Een onbekende man confronteerde deze week de voormalige kinderarts Károly Illy voor zijn oude huis, wat leidde tot schrik bij de nieuwe bewoners en een melding bij de politie, temidden van een bredere golf van intimidatie en bedreigingen tegen getuigen rond de coronaparlementaire enquête. #bedreiging #intimidatie #coronacrisis

Romy Quint, oprichtster van de coronakritische groep Vrijheid voor Vrouwen, getuigde voor de Parlementaire Enquêtecommissie dat tijdens de coronacrisis de focus op vaccins leidde tot een afname van grondrechten en dat haar groep, die opkwam voor diverse zorgpunten van verontruste burgers, door de mainstream media genegeerd of als radicaal neergezet werd. #VrijheidVoorVrouwen #Grondrechten #Coronabeleid

In dit artikel wordt betoogd dat studenten een cruciale rol moeten spelen in de aanpak van toekomstige pandemieën, door hen vroegtijdig bij het besluitvormingsproces te betrekken en hen inspraak te geven, gezien hun significante opofferingen en ervaringen tijdens de coronacrisis. #studentenparticipatie #coronacrisis #psychologischeveerkracht

De les van de coronacrisis: de democratie wordt niet zozeer bedreigd door machthebbers die haar bewust willen vernietigen, maar juist door bange bestuurders die gehoorzamen zodra er een crisis wordt uitgeroepen. Dan blijken we wel een gaspedaal te hebben voor het invoeren van noodmaatregelen, maar geen rem. https://t.co/nbv8EJVfxF #democratie #coronacrisis #noodmaatregelen

Alweer een verbijsterende dag in de corona-enquête: Ferd Grapperhaus, voormalig minister van Justitie en Veiligheid, huilde tijdens zijn verhoor om daklozen, eenzame mensen en de bedreigingen aan zijn eigen adres. Maar toen de enquêtecommissie wilde weten wie de avondklok werkelijk doordrukte, beet hij van zich af: “U gaat niet over mijn antwoorden.” Hij had naar eigen zeggen “gespierde tegenzin”, maar zette wel zijn handtekening onder de zwaarste vrijheidsbeperking uit de coronacrisis. Een maatregel die aanvankelijk kort zou duren, maar uiteindelijk vijf keer werd verlengd en Nederland drie maanden en vijf dagen ’s nachts opsloot. Kijk en praat mee! https://t.co/cnZ2bSmmS4 #corona #vrijheid #justitie

!! Op het @NOS journaal zegt @jornkompeer dat onze inlichtingendiensten @MIVD en @AIVD zeggen dat Rusland een grootschalige aanval op Europa voorbereid. Wanneer die aanval begint, weten ze niet. In het ergste scenario is dat een jaar nadat de oorlog in Oekraïne klaar is. Daarom schaffen ze wapens aan. Vanmiddag is de presentatie van de defensieplannen Een paar prangende vragen: 1) Waarom wordt er door het kabinet-Jetten slechts 165 van de benodigde 450 miljoen euro geïnvesteerd in de basisnoodzorg die noodzakelijk is om onze zorg weerbaar te maken in geval van oorlog? 2) Waarom wordt er niet geïnvesteerd in overcapaciteit van onze ziekenhuizen voor een mogelijke gewondenstroom, maar wordt er juist fors bezuinigd op onze ziekenhuizen? 3) Welke afspraak heeft Nederland in NAVO-verband voor de opvang van gewondenstroom gemaakt? Hoeveel gewonde militairen uit andere landen gaan we in geval van oorlog per dag opvangen? 4) Waarom worden verbandmiddelen en hechtmiddelen niet uit de marktwerking gehaald (en er een voorraad van aangelegd), om een debacle zoals de tekorten aan mondkapjes en persoonlijke beschermingsmiddelen tijdens de coronacrisis te voorkomen? Zelfde voor de bloedvoorziening zoals infusen en naalden e.d. 5) Hoeveel veldhospitalen en aanverwante zaken hebben we nog over nadat we er zovele hebben gedoneerd aan Oekraïne? 6) Hoe gaan we in geval van een oorlog groot materieel over de weg vervoeren van de Rotterdamse Haven naar elders als er onvoldoende wordt geïnvesteerd in bruggen en wegen om dat aan te kunnen? 7) Waarom wordt onze veestapel zo fors ingeperkt als je door oorlog een verstoorde voedselzekerheid krijgt? 8) En de vraag die ik al een paar keer hardop stelde: het minderheidskabinet-Jetten investeert 19,3 miljard euro structureel in defensie en dekt dit door 15 miljard euro te bezuinigen op zorg en sociale zekerheid en de belastingen met 5 miljard euro te verhogen (samen 20 miljard euro). Ze hebben dit bij de voorjaarsnota ook al verwerkt in het basispad van de Rijksbegroting. Waarom presenteert @DilanYesilgoz deze miljardenplannen vóór het zomerreces, terwijl ze nog geen akkoord heeft voor deze uitgaven van een Kamermeerderheid? Ze bezuinigt niet op de energiewende, massa-immigratie/asiel, EU-afdrachten, ontwikkelingshulp, etc. Er moet deze zomer onderhandeld worden over de Rijksbegroting 2027 die met Prinsjesdag naar de Kamer wordt gestuurd en alle begrotingsbehandelingen volgen daarna waarover in december moet worden gestemd. Als deze plannen niet bij meerderheid worden aangenomen, wat dan? Henri Bontenbal heb ik het vorige kabinet nogal eens horen framen als amateuristisch. Dit onverantwoorde gedrag van zijn minderheidsregering gaat veel verder, ons land dreigt onbestuurbaar te worden. Ps. Had het vorige kabinet hiermee weg kunnen komen? #Europa #Defensie #Oorlog

In een opinieartikel reflecteert lerares Coba van der Veer op de rol van leerkrachten tijdens de coronapandemie, waarbij zij benadrukt dat hoewel ze onmisbaar waren om het onderwijs draaiende te houden, hun ervaringen en noden vaak genegeerd zijn door beleidsmakers, wat heeft geleid tot langdurige gevolgen voor hun welzijn en erkenning. #onderwijs #leraren #coronacrisis

Wat wij kinderen hebben aangedaan in de coronacrisis is ONVERGEEFLIJK. Paul Rosenmöller, Hugo de Jonge en Mark Rutte moeten zich de ogen uit de kop schamen. [sorry voor het schreeuwen] Hele uitzending met @talithamuusse en @mauricedehond hier: https://t.co/SY4cojnIXI https://t.co/drNUXPzuSN #coronacrisis #kinderen #verantwoordelijkheid

Tijdens de coronacrisis ervaarden jongeren, vooral pubers en mbo-studenten, desastreuze gevolgen door schoolsluitingen en een onveilige thuissituatie, zoals toenames in huiselijk geweld en sociale isolatie, terwijl het kabinet niet adequaat reageerde op de noden van kinderen. #coronacrisis #kinderen #onderwijs

@mkeulemans @MarionKoopmans Wat een belangrijk verhoor weer. Ik ben doorlopend in tranen Wat wij kinderen hebben aangedaan in de coronacrisis is ONVERGEEFLIJK https://t.co/xbsdrjJFxv https://t.co/zKam22esWc #coronacrisis #kinderen #verantwoordelijkheid

Ik durf wel te stellen dat iedereen die kritisch was in coronatijd in meer of mindere mate bedreigd of geïntimideerd is. Mensen wensten mij ook de dood toe. En bij anderen ging dat verder. Ik durf ook te stellen dat het restrictieve beleid, inclusief de opgedrongen mRNAs, die Illy zo voorstond, tot doden hebben geleid. Nu huilt hij. Niet om wat zijn daden hebben veroorzaakt, maar om zichzelf. Dat zegt eigenlijk alles. #coronacrisis #vrijheidvanmeningsuiting #gezondheidsbeleid

José Luis Ábalos, voormalig minister en vertrouweling van de Spaanse premier Pedro Sánchez, is door het Spaanse hooggerechtshof veroordeeld tot 24 jaar gevangenisstraf wegens zijn leidende rol in een mondkapjesschandaal tijdens de coronacrisis, waaruit blijkt dat hij zichzelf en anderen verrijkte door frauduleuze deals met een ondernemer, wat een aanzienlijke klap is voor Sánchez en zijn sociaaldemocratische partij. #Mondkapjesschandaal #JoséLuisÁbalos #Corruptie