Search

Maria Leptin, voorzitter van de European Research Council, pleit voor een significant hogere financiering voor wetenschappelijk onderzoek in Europa, aangezien de huidige budgetten vergeleken met investeringen van China en de VS ver onder de maat zijn, en benadrukt dat nationale investeringen in onderzoek eveneens verhoogd moeten worden om competitief te blijven. #WetenschappelijkOnderzoek #EuropeesBudget #EuropeanResearchCouncil

“Onze lijn is: ook journalisten zijn burgers, en socials zijn niet de krant.” Sorry? Natuurlijk zijn journalisten ook burgers. Maar een burger heeft geen 50.000+ volgers juist vanwege een journalistieke functie, geen toegang tot een groot mediaplatform als de @volkskrant en geen professioneel gezag dat aan zijn publicaties wordt ontleend. Op X discussieert u niet als een anonieme burger in het café, @mkeulemans. U doet dat als wetenschapsjournalist van de @Volkskrant. Dat geeft u meer invloed, maar brengt ook extra verantwoordelijkheid mee. Daarom vind ik het onderscheid tussen vrijheid van meningsuiting en journalistieke normen belangrijk (los van de klacht van @mauricedehond). Vrijheid van meningsuiting gaat over wat u mág zeggen. Journalistieke normen gaan over hoe zorgvuldig u behoort te handelen wanneer u informatie verspreidt, mensen beoordeelt of het publieke debat beïnvloedt. Als sociale media volledig buiten journalistieke verantwoordelijkheid vallen, waarom bestaan er dan journalistieke codes, richtlijnen voor sociale media en een Raad voor de Journalistiek? Dan zou iedere journalist op X naar believen kunnen beschuldigen, framen of kwalificeren onder het mom van 'ik spreek hier als burger'. Dat lijkt mij niet de bedoeling. Als die normen ophouden te bestaan zodra een journalist op sociale media actief wordt, verliest het begrip journalistieke verantwoordelijkheid veel van zijn betekenis. #Journalistiek #VrijheidVanMeningsuiting #SocialeMedia

Rook van de grote natuurbranden in Canada bedreigt de luchtkwaliteit tijdens de finale van het WK voetbal in New Jersey, waardoor bewoners in steden zoals New York en Philadelphia gewaarschuwd worden om binnen te blijven, terwijl wetenschappers wijzen op de toegenomen kans op branden door klimaatverandering. #Natuurbranden #Klimaatverandering #WKVoetbal

Wetenschapsjournalist beweert dat mannen nul bijdragen aan het verwekken van een baby. En daarom mogen ze geen mening hebben over abortus. Vrouwen die dit soort lulkoek uitkramen zijn regelmatig dezelfde die hun kind verbieden om hun vader te zien bij een scheiding maar wel heel veel alimentatie eisen. Een kind maak je samen. Dus een man mag ook zijn mening geven over wel of geen abortus. #Abortus #Gelijkheid #Ouderschap

In een indrukwekkend pleidooi tijdens het European Congress of Conservation Biology riep hoogleraar Geert de Snoo op om 1 procent van het bruto binnenlands product aan natuurbescherming te besteden, maar deze oproep bleef opvallend onopgemerkt in de media, ondanks het dringende belang van biodiversiteit. #biodiversiteit #natuurbescherming #wetenschap

De ontdekking van het 'Likweli'-aapje in de Congolese jungle markeert een zeldzame toevoeging aan de soortendatabase van zoogdieren, met bioloog Jan Wieringa die uitlegt hoe nieuwe diersoorten formeel geclassificeerd worden door morfologisch en DNA-onderzoek, terwijl veel van deze dieren al generaties lang door inheemse gemeenschappen gekend worden. #NieuweSoorten #Biodiversiteit #Wetenschap

Waarom rijden alle motorrijders in Nederland tegenwoordig met een gebreid mutsje in plaats van met een helm ? Antwoord : Omdat de slimste wetenschappers van Nederland een test hebben gedaan, namelijk ze lieten een valhelm van een appartementsgebouw van 20 naar beneden vallen hetzelfde deden ze met het gebreide mutsje. Conclusie de helm was kapot maar op het gebreide mutsje was geen krasje. #motorrijders #veiligheid #Nederland

Wetenschappers hebben een nieuwe apensoort ontdekt in het Kongobekken in Congo, de 'Likweli' of 'Colobus congoensis', die wordt gekenmerkt door een glanzende zwarte vacht, een lange krulstaart en een feloranje crèmekleurige vlek rond de bek, maar die tegelijkertijd met uitsterven wordt bedreigd door jacht en habitatverlies. #Likweli #Colobuscongoensis #beschermd

Weet u wat Climategate is? Iedereen kent Watergate, maar weinig mensen herinneren zich Climategate. ➡️ Climategate is nochtans één van de meest besproken wetenschappelijke schandalen van de afgelopen decennia. In november 2009 werden meer dan duizend e-mails en duizenden documenten gelekt van de Climate Research Unit (CRU) van de University of East Anglia, een invloedrijk onderzoekscentrum waarvan verschillende onderzoekers een belangrijke rol speelden in de rapporten van het IPCC. ➡️ Wat daarin te lezen viel, deed de wetenschappelijke wereld op z’n grondvesten daveren. Enkele weken vóór de VN-klimaattop in Kopenhagen (COP15) -het moment dat regeringen ongezien ingrijpende beleidsbeslissingen gingen nemen- kwam een pakket interne e-mails naar buiten dat wereldwijd wenkbrauwen deed fronsen over het gebrek aan transparantie en de wetenschappelijke cultuur binnen een van de meest invloedrijke onderzoeksgroepen. Zo bleek uit de e-mails onder meer dat Phil Jones, destijds de grote baas van de CRU, schreef over “het verwijderen van e-mails in de context van Freedom of Information-verzoeken”. ➡️”Verwijderen van emails…” Dat leidde tot zware kritiek op de manier waarop met verzoeken om openbaarheid van informatie werd omgegaan. Uit de e-mails bleek ook dat verschillende betrokken onderzoekers zich jarenlang verzetten tegen het vrijgeven van specifieke datasets en onderliggende informatie. ➡️”Weigeren om datasets vrij te geven…” Er bleek ook dat er uitvoerig werd besproken hoe de invloed van bepaalde kritische wetenschappelijke publicaties en tijdschriften kon worden beperkt. Zo werd er gesproken over het boycotten van bepaalde tijdschriften en over strategieën om te vermijden dat bepaalde artikels nog zouden doorwegen in wetenschappelijke evaluaties. ➡️”Boycotten van bepaalde publicaties…” On ook de houding tegenover wetenschappers die een afwijkende visie hadden kwam naar boven in dit schandaal, in tal van e-mails werden collega’s niet inhoudelijk bekritiseerd, maar persoonlijk aangevallen of gemarginaliseerd. ➡️”‘Dissidente’ wetenschappers marginaliseren…” Meerdere officiële onderzoeken wezen nadien op ernstige tekortkomingen inzake transparantie, openheid en de omgang met informatieverzoeken. ➡️“Ernstige tekortkomingen inzake transparantie…” En juist omdat het om invloedrijke IPCC klimaatonderzoekers ging, had dat een grote impact op het vertrouwen. ➡️ Zelfs het blad Nature -niet bepaald bekend om klimaatsceptisch te zijn- stelde dat de affaire aantoonde dat de cultuur van geheimhouding en defensiviteit moest veranderen om het vertrouwen van het publiek te herstellen. ❇️ De echte les van Climategate is voor mij dat wetenschappers ook zeer kleine mensen kunnen zijn, met hun eigen overtuigingen, voorkeuren, ego's en soms grote blinde vlekken. ✅ Maar vooral dat wetenschappers de hoogste normen van transparantie, openheid en kritisch debat moeten naleven. Zeker wanneer hun onderzoek de basis vormt voor beleidsbeslissingen die een gigantische maatschappelijke en economische impact hebben. #Climategate #transparantie #wetenschap

Menno de Jong, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding bij het RIVM, pleit ervoor dat het RIVM zich bij de volgende pandemie moet distantiëren van de politiek om de onafhankelijkheid van de wetenschap te waarborgen, en benadrukt dat Nederland de potentie heeft om een toonaangevend land te zijn op het gebied van infectieziektebestrijding. #RIVM #infectieziekten #pandemie

Dit artikel van 24/10/20 is een perfecte illustratie van hoe de wetenschappers (zoals @marionkoopmans) en de media (zoals @mkeulemans) bezig waren om maar niet de conclusie te hoeven trekken dat besmetting via de lucht de belangrijkste besmettingsroute was https://t.co/UevjBvc7NI https://t.co/JoQV5QWw1J #wetenschap #media #besmetting

Bij Sotheby’s in New York is het skelet van de tyrannosaurus rex genaamd ‘Gus’ voor een recordbedrag van 44 miljoen euro verkocht aan een anonieme bieder, wat de bezorgdheid vergroot onder paleontologen over de toenemende commercialisering van fossielen ten koste van wetenschappelijk onderzoek. #TyrannosaurusRex #Paleontologie #Veiling

Wetenschappers hebben vastgesteld, dat de hoeveelheid Saharastof boven Europa, met name in Zuid-Italië en delen van Griekenland, de afgelopen jaren gestaag is gestegen, wat schadelijk kan zijn voor de gezondheid, vooral voor mensen met astma, en dit zou verband kunnen houden met veranderingen in luchtstromingen als gevolg van klimaatverandering. #Saharastof #Luchtvervuiling #Gezondheid

In een column reflecteert politiek filosoof Josette Daemen op het falende coronabeleid van de Nederlandse overheid, dat leidde tot een groeiend wantrouwen onder burgers, en stelt vragen over de verantwoordelijkheid van politici als Hugo de Jonge in het kader van desinformatie en de inperking van grondrechten zonder adequate wetenschappelijke onderbouwing. #coronabeleid #wantrouwen #desinformatie

De vele petten van viroloog Marion Koopmans @MarionKoopmans en wat dat zegt over de Nederlandse media en academische vrijheid. In het najaar van 2025 woonde ik het congres 'Back to the Future' van het Artsencollectief @ArtsenC bij in Zeist. Het collectief ontstond in 2020 als reactie op een brandbrief van twee medisch specialisten die vonden dat de coronamaatregelen meer schade aanrichtten dan het virus zelf. Op dat congres sprak de jonge arts en immunoloog dr. Jona Walk @JonaWalk over academische vrijheid. Haar verhaal werd met een staande ovatie ontvangen. Dr. Robert Malone @RWMaloneMD sprak haar bemoedigend toe omdat ook hij de nodige verkettering over zich heen heeft gehad, als uitvinder van de mRNA technologie. Diezelfde verkettering viel Jona Walk de afgelopen jaren ten deel. Voor artsen zoals dr. Walk was er geen academische vrijheid, ze werd en wordt dagelijks belachelijk gemaakt en daar niet tegen beschermd. Deze blog schrijf ik om te verduidelijken hoe de censuur in Nederland in zijn werk gaat. Het is een ragfijn spel tussen factcheckers, journalisten en mensen als Koopmans zelf. Marion Koopmans zit zelf in de 'Denktank Desinformatie' die de macht heeft critici te censureren en te laten aanvallen. De maandagochtend na het congres reageerde viroloog Marion Koopmans op X op een post van journalist Maarten Keulemans (die het congres net zomin als Koopmans had bijgewoond). Ze schreef min of meer dat Jona Walk 'voorlopig' nog overal haar 'ver-van-consensus standpunten' kon uitdragen. Die opmerking – na een presentatie waar ze zelf niet bij was – komt dreigend over. Koopmans suggereert hiermee dat kritische standpunten tijdelijk worden getolereerd, maar dat dit geen vanzelfsprekendheid is. Dat past niet bij wetenschap, waarin juist het stellen van vragen en het toetsen van hypotheses centraal staan. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC. Dat is haar core business. Maar tijdens de coronacrisis droeg ze meerdere petten tegelijk en dat werd zelden expliciet benoemd in de media. Ze was lid van het Outbreak Management Team (OMT) en adviseerde het kabinet over lockdowns, mondkapjes, avondklok, testbeleid en later over de vaccinatiestrategie. Ze adviseerde vanaf maart 2020 de Europese Commissie over het coronabeleid. Ze maakte deel uit van het WHO-team dat in 2020-2021 in Wuhan onderzoek deed naar de herkomst van SARS-CoV-2. Ze is initiatiefnemer en scientific director van het Pandemic & Disaster Preparedness Center (PDPC), een belangrijk instituut voor toekomstige pandemische paraatheid. En – cruciaal – ze had zitting in de Denktank Desinformatie, een overheidsgerelateerd overleg dat zich bezighield met het signaleren en bestrijden van 'desinformatie', waaronder kritiek op het coronabeleid en de vaccins. Dat laatste is geen kleinigheid. Terwijl critici – artsen, wetenschappers en burgers – vaak werden weggezet als 'complotdenkers' of 'anti-vaxxers', zat een vooraanstaand OMT-lid mee aan tafel bij een denktank die invloed had op welke informatie wel of niet als problematisch werd gezien. Maar er is meer waarover Koopmans zwijgt en wat wél relevant is. Al op 1 februari 2020 nam Koopmans deel aan een vertrouwelijke teleconferentie met onder anderen viroloog Ron Fouchier, Duitse viroloog Kristian Andersen, Eddie Holmes en anderen, waarbij Anthony Fauci en Francis Collins aanwezig waren. In vrijgegeven e-mails van die periode schreef ze op 9 februari 2020 in essentie dat de hypothese van een laboratoriumlek beter niet in de publieke discussie moest worden gebracht, omdat dat 'backfire' kon geven of als 'kijk, zij dachten het ook' zou worden gelezen. Kort daarna verscheen het invloedrijke artikel Proximal Origin in Nature Medicine, dat de lab-leak-hypothese sterk relativeerde. De privé overwegingen van de mogelijkheid van een lablek werden niet transparant naar buiten gebracht. Terwijl het juist van groot belang is om te weten waar een nieuw virus vandaan komt – zeker als er in Wuhan gain-of-function-achtig onderzoek plaatsvond. Het is typerend voor de Nederlandse media dat Marion Koopmans al in het voorjaar van 2020 als dé expert werd neergezet. Niet alleen als viroloog, maar ook als autoriteit op het gebied van maatregelen, vaccins, maatschappelijke impact en later zelfs desinformatie. Ze was overal: talkshows, kranten, radio. Haar petten stapelden zich op, maar de media stelden zelden kritische vragen over mogelijke belangenverstrengeling of over de vraag of één persoon al die rollen tegelijk kon vervullen zonder dat onafhankelijkheid in het geding kwam. Wetenschap is geen consensusmachine. Consensus is een tijdelijk resultaat van debat en bewijs, geen doel op zich. Zodra afwijkende hypotheses (zoals een mogelijk lablek) actief uit de publieke ruimte worden gehouden, is er geen wetenschap meer, maar beleid met een wetenschappelijk sausje. De geschiedenis laat zien wat er gebeurt als moedige onderzoekers tegen de heersende mening ingaan. John Snow ontdekte in 1854 dat cholera via besmet water werd overgedragen, terwijl de gevestigde wetenschap vasthield aan de miasma-theorie (slechte lucht). Hij werd aanvankelijk genegeerd en tegengewerkt. Jona Walk was de afgelopen jaren in opleiding tot internist-intensivist. Afgelopen voorjaar studeerde ze af. De opleidingssituatie maakt je extra kwetsbaar. Dat een hoogleraar en OMT-lid haar na een lezing over academische vrijheid – zonder de lezing zelf te hebben gehoord – via X afserveert met een opmerking over 'voorlopig' nog kunnen afwijken van de consensus, is geen blijk van wetenschappelijke openheid. Het is een signaal: blijf binnen de lijnen, of je loopt risico. Niet Jona Walk, maar hoogleraar Marion Koopmans en anderen die het woord 'desinformatie' in de mond namen om critici kalt te stellen, hebben het vertrouwen in de wetenschap beschadigd. Onder het mom van 'volg de wetenschap' werden ingrijpende maatregelen genomen waarvan de wetenschappelijke onderbouwing op z’n minst discutabel was en waarbij alternatieve verklaringen (zoals de oorsprong van het virus) bewust werden gemarginaliseerd. Marion Koopmans is een gerespecteerd viroloog met indrukwekkende publicaties. Maar juist omdat ze zoveel petten droeg – adviseur van overheid en Europa, lid van een desinformatiedenktank, deelnemer aan vroege besprekingen over de virusoorsprong én gezicht van de media – had ze extra verantwoordelijk moeten voelen voor transparantie en academische vrijheid. In plaats daarvan illustreert haar reactie op Jona Walk precies het klimaat dat veel artsen en wetenschappers vanaf 2020 ervoeren: kritiek wordt niet beantwoord met argumenten, maar met framing en subtiele dreiging. Wetenschap floreert bij open debat, niet bij 'voorlopig nog even toestaan'. Zolang dat besef niet breder doordringt, blijft het vertrouwen in de wetenschap verder eroderen – en dat is uiteindelijk schadelijker dan welke kritische stem ook. #AcademischeVrijheid #Desinformatie #Wetenschap

Een anonieme bieder heeft het skelet van een Tyrannosaurus rex, bijgenaamd Gus, voor een recordbedrag van 50 miljoen dollar (ongeveer 44 miljoen euro) geveild bij Sotheby’s in New York, wat zorgen oproept onder wetenschappers en musea over de stijgende prijzen en het risico dat belangrijke fossielen in particuliere handen verdwijnen. #TyrannosaurusRex #veiling #paleontologie

Column: De economie groeit, want de overheid groeit Max von Kreyfelt Eindelijk eens goed nieuws. De economie groeit. Dat weten we omdat de overheid steeds meer geld uitgeeft. En waar haalt de overheid dat geld vandaan? Uit de economie. U begrijpt waarom economie een wetenschap is. De staat haalt geld weg bij burgers en bedrijven, geeft het vervolgens zelf uit en constateert verheugd dat er meer is uitgegeven. Dat heet economische groei. Stel, u verdient honderd euro. De overheid pakt er vijftig af en besteedt die aan een beleidsprogramma dat onderzoekt waarom u nog maar vijftig euro overhoudt. Het bbp stijgt. Een adviesbureau schrijft een rapport, een communicatiebureau maakt een campagne, een ambtenaar bewaakt de voortgang en een consultant onderzoekt of dat inclusief genoeg gebeurt. U bent armer. De economie is gegroeid. Welkom in de moderne verzorgingsstaat. Overheidsuitgaven tellen mee in het bruto binnenlands product. Of het geld verstandig is besteed, doet er voor de optelsom minder toe. Een brug die handel mogelijk maakt en een mislukt ICT-project van een miljard, of een minister als een Hugo de Jonge, verschijnen allebei als economische activiteit. Het geld is weg. Dus het telt. Dat biedt mogelijkheden. Hoe groter de overheid, hoe meer zij kan uitgeven. Hoe meer zij uitgeeft, hoe groter haar bijdrage aan het bbp. En omdat al dat geld ergens vandaan moet komen, moeten vervolgens de belastingen omhoog. Om de groeiende overheid te betalen die daarna als economische groei wordt gepresenteerd. Dat is geen economische kringloop meer. Het is een slang die zichzelf opeet en na iedere hap meldt dat hij zwaarder is geworden. Natuurlijk kan een overheid nuttige dingen doen. Wegen, veiligheid, rechtspraak en infrastructuur. Maar wanneer zijn we gaan geloven dat iedere euro die door de handen van de staat gaat daardoor automatisch productiever wordt? De overheid kent een bijzonder bedrijfsmodel. Wanneer een onderneming slecht presteert, verliest zij klanten. Wanneer de overheid slecht presteert, eist zij meer budget. Tekort aan woningen? Problemen in de zorg? Onderwijs verslechtert? Meer beleid. Een programma. Programma mislukt? Een taskforce. Gebrek aan regie? Een minister voor Regie. En wanneer niemand meer weet waar het geld gebleven is, verhogen we de belastingen om de overheidsfinanciën gezond te houden. De patiënt moet bloeden om de dokter fit te houden. Misschien moeten we daarom stoppen met vragen hoeveel de economie groeit en een ongemakkelijker vraag stellen: Wie groeit er eigenlijk? De burger? Het bedrijfsleven? De productiviteit? Of vooral de staat? Want een land waarin de overheid meer moet uitgeven om economische groei te produceren en vervolgens meer belasting moet heffen om die uitgaven te betalen, heeft geen groeiende economie, maar een groeiende rekening. En wij zijn de klanten die niet kunnen opzeggen. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #Economie #Overheid #BBP