Search

Column: Als Hugo gaat praten, rollen de koppen: Max von Kreyfelt Wanneer Hugo de Jonge werkelijk gaat praten, zou het zomaar kunnen dat ze bij Binnenlandse Zaken alvast verhuisdozen bestellen. Niet voor Hugo. Voor de mensen die achter de schermen jarenlang deden wat in Den Haag zo elegant communicatie heet, maar wat steeds vaker verdacht veel lijkt op regie van beeldvorming, informatie en politieke schade. De coronaverhoren zijn daarom interessanter dan de vraag of Hugo zich een appje uit 2020 nog kan herinneren. De echte vraag is: wie organiseerde het systeem rond de minister? Want een minister verzint niet iedere ochtend zelf welke journalist moet worden bijgepraat, welke Kamervraag gevaarlijk is, welke formulering politiek bruikbaar blijft en welke informatie beter nog even door de bestuurlijke wasstraat kan. Daar bestaan afdelingen voor. Communicatieafdelingen, woordvoerders, strategen, beleidsdirecties en ambtenaren die precies weten dat informatie macht is. Geef de Kamer alles en je hebt democratie. Geef haar precies genoeg en je hebt politiek management. En dáár kan Hugo gevaarlijk worden. Want De Jonge kent het apparaat. Hij kent de vergaderingen, de telefoontjes, de appgroepen, de ambtelijke lijnen en de mensen die hem adviseerden over wat hij moest zeggen, wanneer hij moest zwijgen en hoe een probleem moest worden verpakt. Zolang hij zegt: “Dat herinner ik mij niet”, slaapt bestuurlijk Den Haag uitstekend. Maar stel dat hij zich ineens dingen gaat herinneren. Wie gaf opdracht? Wie wist ervan? Wie adviseerde wat? Wie hield informatie tegen? Wie bepaalde de communicatiestrategie? Wie besloot dat politieke schade belangrijker was dan maximale openheid? Dan verandert een verhoor plotseling in een estafette van verantwoordelijkheid. Hugo wijst naar een directeur-generaal. Die wijst naar een beleidsdirectie. De beleidsdirectie wijst naar communicatie. Communicatie verwijst naar de politieke leiding en voordat de koffie koud is, blijkt iedereen slechts uitgevoerd te hebben wat iemand anders vermoedelijk bedoeld had. Het bekende Haagse perpetuum mobile: verantwoordelijkheid wordt eindeloos doorgegeven zonder ooit ergens aan te komen. Daarom zou een werkelijk sprekende Hugo interessanter zijn dan honderd uur parlementaire reconstructie. Niet omdat daarmee automatisch strafbare feiten zijn bewezen. Wel omdat eindelijk zichtbaar kan worden hoe de bestuurlijke machine achter de politieke façade functioneerde. De minister was het gezicht. Maar achter ieder gezicht stond een apparaat. En misschien is dat wel de grootste angst in Den Haag: niet dat Hugo de Jonge wordt ontmaskerd, maar dat hij besluit zichzelf te redden door precies te vertellen wie hem hielpen Hugo de Jonge te zijn. Dan rollen misschien niet onmiddellijk de koppen. Maar bij de intrigeafdelingen kunnen ze voor de zekerheid alvast hun appgeschiedenis wissen. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #HugoDeJonge #Politiek #Democratie

Ik ben momenteel in Nederland. En ik hou van Nederland. Het is mijn geboorteland en zal altijd mijn oorspronkelijke thuisland blijven. Ik heb wat oude locaties opgezocht waar ik vroeger veel kwam, liep zelfs door de straat langs het huis waar ik geboren ben. En dat doet iets met je, zeker naarmate je ouder wordt. Misschien is het een beetje nostalgie maar ik hou steeds meer van 'oude dingen'. Natuurlijk waren er toen ook negatieve dingen maar naarmate de tijd verstrijkt vervagen die en blijven de mooie gedachtes over. Maar er is ook het Nederland wat verstikkend is voor mij. Regelmatig gekmakend. Regeltjes, voorschriften, gebod en verbod tot en met. Morele oordelen over alles, een doodziek mediakartel die allemaal dezelfde eenzijdige onzin produceren. Een land van stilstand, achteruitgang zelf. Een land waar technologische hoogstandjes zoals een Afsluitdijk of een Oosterscheldekering in de huidige tijd niet meer zouden kunnen. Vergunningen, procedures, stikstof, eindeloze vergaderingen. Een land waar je als jongere simpelweg geen woning meer kunt krijgen. Een land waarin het hele bestuurlijke klimaat is vergeven van één bepaalde ideologie. Een land waarin vissers en boeren, die bekend staan als de beste ter wereld, worden weggepest. Nee, dat deel van Nederland mis ik niet als ik een groot deel van de tijd elders woon. Nog niet zo lang geleden was ik in Texas. Texas is groot, groter, grootst. Maar niet alleen in oppervlak, ook in ambitie en ondernemerschap. En in vrijheid. Het voelt letterlijk bevrijdend om daar rond te rijden. Daar kunnen en gebeuren nog dingen, daar is vooruitgang. Is alles daar perfect? Nee, natuurlijk niet. Maar er heerst een 'Can Do' mentaliteit die mij enorm aanspreekt. Waar het in Nederland vooral een kwestie is waarom dingen niet kunnen, is het verfrissend om te zien dat er gelukkig nog enorm veel plekken op de wereld zijn waar dingen wél kunnen. En dat geeft mij hoop. En dan is het prima om regelmatig 'even' toerist te zijn in eigen land. En de mooie dingen te ervaren. De mooie natuur die er nog steeds is. De prachtige historische plaatsjes in Nederland. De oude bekenden die je weer even bezoekt. Tot het onvermijdelijke punt komt dat ik me weer ga ergeren aan alle bullshit. Dan weet ik: het is weer tijd om te vertrekken. Naar vrijere oorden, waar ik beter op mijn plek zit. Ik ben dankbaar dat ik die mogelijkheid heb. #Nederland #Nostalgie #Vrijheid

Column: Wie heeft baat bij de complotdenker? Lisa Loeb is comédienne. Samen met Daniël Paarlberg onderzoekt ze complottheorieën. Ze maakten een podcast, schreven een boek en schuiven aan om uit te leggen waarom mensen erin geloven. Een comédienne als expert. Prachtige ontwikkeling. Vroeger onderzocht een journalist een mogelijk complot. Tegenwoordig legt een comédienne uit waarom u denkt dat er een is. Maar misschien onderzoeken we de verkeerde mensen. Wie heeft eigenlijk belang bij het begrip complotdenker? De burger alvast niet. Die promoveert van iemand met een vervelende vraag tot onderzoeksobject. Stel dat iemand vermoedt dat de overheid informatie achterhoudt. Vroeger dacht een journalist: interessant, laten we die overheid onderzoeken. Nu luidt de vraag: waarom wantrouwt deze burger de overheid? Een subtiel verschil. De overheid verdwijnt uit de verhoorkamer en de burger mag plaatsnemen. Psychologen, sociologen en desinformatie-experts leggen uit hoe angst, onzekerheid en sociale media burgers rare dingen laten denken. Wat de overheid precies heeft uitgespookt, komt later wel. Misschien. Voor instituties is dit comfortabel. Overheden hebben gelogen. Bedrijven verzwegen belangen. Banken manipuleerden. Farmaceutische bedrijven zijn veroordeeld wegens misleiding. Politici hielden informatie achter. Daarom hadden we ooit onderzoeksjournalisten. Watergate begon tenslotte niet met een symposium over mensen die Nixon wantrouwden. Nu hebben we het woord complotdenker. Een schitterende uitvinding. Je hoeft een verdenking niet te weerleggen. Je kunt eerst degene die haar uitspreekt classificeren. Reptielen. 5G. WEF. Corona. Farma. Geheime diensten. Alles in dezelfde grabbelton en flink schudden. De krankzinnigheid van het ene verhaal besmet de geloofwaardigheid van het andere. Zo ontstaat een industrie die niet onderzoekt of instituties de waarheid spreken, maar waarom burgers eraan twijfelen. Wie profiteert daarvan? Iedere machthebber die liever over wantrouwen praat dan over de oorzaak ervan. Dat betekent niet dat Loeb en Paarlberg door iemand zijn gestuurd. Daar is geen bewijs voor. Bovendien levert die beschuldiging vermoedelijk aflevering 61 van De Complottenpiramide op. Niemand hoeft opdracht te geven. Een goed frame werkt vanzelf. Talkshows nemen het over. Universiteiten onderzoeken het. Beleidsmakers spreken over desinformatie. En de journalistieke vraag verandert. Niet meer: wat doet de macht? Maar: waarom vertrouwt u de macht niet? Daarmee hebben we het perfecte complot gevonden. Geen geheime vergaderingen, duistere genootschappen. Geen enveloppen onder tafel. Alleen de consensus dat vooral degene met argwaan nader onderzocht moet worden. En als hij blijft volhouden? Dan hebben we gelukkig altijd nog een comédienne om uit te leggen wat er met hem aan de hand is. De macht kan blijven zitten. De burger ligt inmiddels op de sofa. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #complottheorieën #wantrouwen #desinformatie

De selectieve blindheid van Sharon Dijksma Toen ik las dat de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma bewust geen aangifte deed van de bestorming van de raadszaal door Pro-Palestina-demonstranten en Extinction Rebellion-aanhangers, dacht ik even: dit is het zoveelste voorbeeld van bestuurders die wegkijken, onderdeel van de selectieve rechtsstaat waarin wij inmiddels lijken te leven. Maar toen raadslid @yvonne_hessel wél aangifte deed, de @politie onderzoek instelde, het dossier naar @Het_OM stuurde en dat dossier daar vervolgens simpelweg 'zoekraakte', kreeg ik toch het sterke vermoeden dat er meer speelde. U denkt misschien: wat slordig dat zo'n dossier zoekraakt. En dat is zonder meer het geval. Dit is ambtelijke nalatigheid en onzorgvuldigheid met een hoofdletter. Maar wanneer u iets verder uitzoomt, ziet u misschien iets anders. Iets wat veel zorgelijker is dan slordigheid alleen. Het gaat namelijk om een patroon. Een patroon waarin ordeverstoorders die de bestorming van een democratische instelling tot politiek instrument maken, opvallend vaak op begrip of terughoudendheid van de overheid kunnen rekenen. Dijksma, als hoofd van de driehoek burgemeester, politie en Openbaar Ministerie, zei over de mogelijke celstraffen tot vier jaar: ‘Ik geloof niet dat er iemand is die dat hen wil aandoen.’ Maar dat is een opmerkelijke uitspraak voor een burgemeester. In een goed functionerende rechtsstaat bepaalt namelijk de rechter welke straf passend is, niet de burgemeester. En toch is dat precies de indruk die achterblijft. De ordeverstoringen in de raadszaal bleven zonder strafrechtelijke gevolgen, terwijl die daarbuiten wél werden aangepakt. En nu blijkt dat het dossier van de enige serieuze aangifte spoorloos is verdwenen? Ik zal hier niet beweren dat Dijksma deze aangifte persoonlijk achter een archiefkast heeft gegooid of door de papierversnipperaar heeft gehaald, daarvoor ontbreekt ieder bewijs. Maar de timing, de eerdere bewuste keuze om geen aangifte te doen en de uitspraak over celstraffen maken de geur van een beerput onmiskenbaar. En die beerput stinkt naar de morele rot van een burgemeester die kennelijk de grens tussen protest en intimidatie laat vervagen wanneer de daders de 'juiste' ideologie aanhangen. De bestormers van de Utrechtse raadszaal zijn geen argeloze activisten. Zij hangen het gedachtegoed aan van een terreurorganisatie die op 7-oktober 2023 een barbaarse pogrom uitvoerde: vrouwen verkrachtte, baby’s vermoordde, families levend verbrandde en gijzelaars meesleepte de donkere tunnels onder Gaza in. Zij maken democratische vergaderingen onmogelijk en verwachten vervolgens dat de overheid hen met fluwelen handschoenen behandelt. En Dijksma wekt op zijn minst de indruk dat daarvoor opvallend veel begrip bestaat. Vergelijk dit even met hoe dezelfde bestuurders reageren wanneer boeren, coronademonstranten of andere burgers, die niet binnen het gewenste ideologische kader passen, de openbare orde verstoren. Dan is de rechtsstaat opeens keihard, celstraffen geen taboe en de dossiers liggen prompt bovenop de stapel. In dit geval verdwijnt een aangifte in de verstikkende mist van de bureaucratie. Wie deze gebeurtenissen naast elkaar legt, kan zich moeilijk aan de indruk onttrekken dat hier meer speelt dan louter bureaucratische slordigheid: het is een keuze. Een keuze die een duidelijke boodschap afgeeft: als je de ideologie van de Palestijnse zaak omarmt, inclusief de ontkenning van Israëls bestaansrecht en de verheerlijking van 7-oktober, dan mag je de raadszaal bestormen zonder consequenties. Terwijl Dijksma zich presenteert zich als hoedster van de openbare orde en de rechtsstaat faciliteert zij kennelijk een climate of impunity voor wie de democratische instituties ondermijnt onder het mom van ‘klimaat’ of ‘Palestina’. Zij creëert daarmee precies de condities waaronder de extremisten kunnen floreren, als zwarte schimmel tegen een vochtige binnenmuur. Deze extremisten krijgen namelijk de zekerheid dat de staat niet zal optreden. En die constatering is vernietigend. Niet alleen voor de geloofwaardigheid van het Utrechtse gemeentebestuur, maar voor de rechtstaat, voor het fundamentele principe dat de wet voor iedereen geldt, dat iedereen voor de wet gelijk is. Zij spreekt over proportionaliteit terwijl zij de realiteit van intimidatie, de intenties van de activisten en de consequenties voor de democratie negeert. Dat is geen zorgvuldige afweging. Dat is selectieve blindheid. En het is vernietigend voor het vertrouwen in de rechtstaat. #Rechtsstaat #Democratie #Activisme

Mona Keijzer, voormalig CDA-staatssecretaris, heeft tijdens haar verhoor kritiek geuit op het restrictieve coronabeleid dat door een 'klein clubje mannen' in het kabinet werd bepaald, en benadrukte dat er te weinig oog was voor de praktische realiteit buiten de politieke vergaderingen. #MonaKeijzer #coronabeleid #democratischerechtsstaat

Column: Als u zich afvraagt hoe gepruts ontstaat Ik vraag me vaak af hoe een overheid verandert in een stroperige machine vol beleidsblunders, eindeloze reorganisaties, mislukte ICT-projecten en woordvoerders die “lessen trekken” alsof dat inmiddels een bestuursvorm is geworden. Nou, zo dus. Er ligt een motie op tafel met een simpele gedachte: selecteer mensen binnen de rijksoverheid op kwaliteit, geschiktheid en vakbekwaamheid. Niet op huidskleur, op identiteit, op seksuele voorkeur, op afvinklijstjes. Of op modieuze bestuursmoraal uit consultancybrochures. Gewoon: kan iemand het werk daadwerkelijk uitvoeren? En precies dát werd verworpen. Laat die zin even rustig indalen. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde dus tégen het expliciete principe dat kwaliteit leidend moet zijn bij het aannemen van ambtenaren. Dat is geen satire. Dat is letterlijk wat hier staat. En daarna verbaasd zijn dat systemen vastlopen, uitvoeringsorganisaties ontsporen, toeslagenouders vermalen worden, ICT-projecten miljarden kosten en niemand nog verantwoordelijkheid neemt. Dat is alsof een vliegtuigmaatschappij besluit: “Wij selecteren piloten niet uitsluitend op vliegvaardigheid. Diversiteit in de cockpit vinden wij minstens zo belangrijk als landen.” Succes alvast. Wat hier zichtbaar wordt, is een diepere bestuurlijke ziekte: de obsessie met symboliek boven competentie. De moderne overheid is niet bezig met excellentie, maar met representatie. Niet met de vraag: “Wie is de beste?” maar: “Wie past het beste in het verhaal dat wij over onszelf willen vertellen?” En dus groeit een bestuurslaag waarin taal belangrijker wordt dan kunde, uitstraling belangrijker dan ervaring en beleidsjargon belangrijker dan gezond verstand. De ironie: Dezelfde politieke partijen die dagelijks spreken over “professionalisering”, “weerbaarheid”, “slagkracht” en “vertrouwen in de overheid”, stemmen tegelijkertijd tegen een motie die simpelweg zegt: neem de meest bekwame mensen aan. Dat is alsof een brandweercommandant tegen de sollicitatiecommissie zegt: “Blussen vinden wij eerlijk gezegd maar één van de factoren.” En daarna kijken we collectief verbaasd naar het zoveelste ontspoorde dossier. Dit verklaart ook waarom de overheid steeds meer voelt als een gigantisch toneelstuk waarin niemand nog weet wie waarvoor verantwoordelijk is. De vergaderingen zijn inclusief. De PowerPoints divers. De kernwaarden prachtig vormgegeven. Alleen functioneren de systemen steeds slechter. Maar geen nood. Daar komt vast weer een taskforce voor. Met kwartiermakers. Procesbegeleiders. Transitiecoördinatoren. En een extern onderzoeksrapport van 4,8 miljoen euro waarin uiteindelijk staat dat “de verbinding tussen beleid en uitvoering aandacht behoeft.” Terwijl de conclusie allang zichtbaar is. Als kwaliteit niet langer de norm mag zijn, wordt middelmatigheid vanzelf beleid en ongelukken systemisch. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #kwaliteitszorg #overheid #beleid

Column: Honderd dagen, Nederland bestuurd door een posterboy met PowerPointpresentatie Honderd dagen kabinet-Jetten. Normaal gebruik je de eerste honderd dagen van een regering om richting te geven, vertrouwen te winnen en het gevoel te creëren dat iemand daadwerkelijk aan het stuur zit. Bij Jetten krijg je vooral het idee dat er iemand op de passagiersstoel zit die af en toe vraagt of de navigatie het nog doet. Het kabinet oogt alsof het is samengesteld tijdens een heidag van een duurzaam consultancybureau ergens in Utrecht. Veel woorden. Veel proces. Veel “verbinding”. Maar zodra er een echt probleem op tafel ligt, kijkt iedereen elkaar aan alsof er een wesp door de vergaderzaal vliegt. Neem de asielkwestie. Jarenlang werd iedere burger die waarschuwde voor ontsporende instroom weggezet als hysterische dorpsgek met een Facebookaccount en een vlag op de schuur. Nu opvanglocaties uitpuilen, gemeenten muiten en sporthallen veranderen in noodopvang, blijkt er volgens Den Haag ineens helemaal géén asielcrisis te bestaan. Het is slechts een “opvanguitdaging”. Dat is alsof de kapitein van de Titanic uitlegt dat er technisch gezien geen zinkprobleem is, maar een onverwachte waterintegratie-uitdaging. En Jetten? Die staat erbij als een afstudeerstudent bestuurskunde die net ontdekt dat Excel geen land bestuurt. Wat vooral fascineert, is dat niemand nog doet alsof hij de leiding heeft. Iedereen “stuurt bij”, “neemt mee”, of “werkt aan oplossingen”. Maar verantwoordelijkheid nemen? Dat blijft ergens hangen tussen een memo en een interdepartementale werkgroep. Het kabinet lijkt inmiddels op een escape room voor beleidsambtenaren. Economisch is het beeld al even surrealistisch. Nederlanders kunnen hun boodschappen nauwelijks betalen, jongeren wonen tot hun 38e op zolder en ondernemers zijn creatiever geworden in belasting overleven dan in ondernemen zelf. Maar in Den Haag discussiëren ze alsof het grootste probleem is of een beleidsnota wel voldoende inclusief taalgebruik bevat. “Binnen de sociale zekerheid moeten alternatieven worden gevonden.” Prachtzin. In normaal Nederlands betekent dat: “We hebben geen idee meer wie dit gaat betalen, maar we hopen dat u te moe bent om boos te worden.” En dan de uitstraling van dit kabinet. Alles klopt visueel. Strakke pakken. Perfecte mediatraining. Duurzaam water in kartonnen bekertjes. Maar ondertussen straalt het geheel de energie uit van een klantenservice die je na 47 minuten wachttijd vertelt dat ze “je frustratie volledig begrijpen”. Jetten is daarmee wel de perfecte premier van deze tijd. Niet gekozen vanwege visie, of leiderschap. Maar omdat hij eruitziet alsof hij een TED Talk kan geven over “de uitdagingen van morgen” terwijl achter hem het gebouw instort. Na honderd dagen weten we waar Nederland staat: Niet aan de rand van de afgrond. Maar in eindeloze vergaderingen, óver de rand van de afgrond. 📌 heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #KabinetJetten #Nederland #Politiek

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz pleit in een brief voor een gast-lidmaatschap van de EU voor Oekraïne, waarbij het land geen stemrecht zou hebben maar wel toegang tot vergaderingen, met als doel de Europese uitbreiding te versnellen en substantiële veiligheidsgaranties te bieden. #Oekraïne #EUnie #FriedrichMerz

Duitsland wil de toetreding van Oekraïne tot de EU versnellen, waarbij bondskanselier Friedrich Merz voorstelt dat Oekraïne als 'geassocieerd lid' kan deelnemen aan EU-toppen en vergaderingen, terwijl de onderhandelingen voor full lidmaatschap eindelijk op gang komen. #Oekraïne #EUlidmaatschap #FriedrichMerz