Column: Wie heeft baat bij de complotdenker? Lisa Loeb is comédienne. Samen met Daniël Paarlberg onderzoekt ze complottheorieën. Ze maakten een podcast, schreven een boek en schuiven aan om uit te leggen waarom mensen erin geloven. Een comédienne als expert. Prachtige ontwikkeling. Vroeger onderzocht een journalist een mogelijk complot. Tegenwoordig legt een comédienne uit waarom u denkt dat er een is. Maar misschien onderzoeken we de verkeerde mensen. Wie heeft eigenlijk belang bij het begrip complotdenker? De burger alvast niet. Die promoveert van iemand met een vervelende vraag tot onderzoeksobject. Stel dat iemand vermoedt dat de overheid informatie achterhoudt. Vroeger dacht een journalist: interessant, laten we die overheid onderzoeken. Nu luidt de vraag: waarom wantrouwt deze burger de overheid? Een subtiel verschil. De overheid verdwijnt uit de verhoorkamer en de burger mag plaatsnemen. Psychologen, sociologen en desinformatie-experts leggen uit hoe angst, onzekerheid en sociale media burgers rare dingen laten denken. Wat de overheid precies heeft uitgespookt, komt later wel. Misschien. Voor instituties is dit comfortabel. Overheden hebben gelogen. Bedrijven verzwegen belangen. Banken manipuleerden. Farmaceutische bedrijven zijn veroordeeld wegens misleiding. Politici hielden informatie achter. Daarom hadden we ooit onderzoeksjournalisten. Watergate begon tenslotte niet met een symposium over mensen die Nixon wantrouwden. Nu hebben we het woord complotdenker. Een schitterende uitvinding. Je hoeft een verdenking niet te weerleggen. Je kunt eerst degene die haar uitspreekt classificeren. Reptielen. 5G. WEF. Corona. Farma. Geheime diensten. Alles in dezelfde grabbelton en flink schudden. De krankzinnigheid van het ene verhaal besmet de geloofwaardigheid van het andere. Zo ontstaat een industrie die niet onderzoekt of instituties de waarheid spreken, maar waarom burgers eraan twijfelen. Wie profiteert daarvan? Iedere machthebber die liever over wantrouwen praat dan over de oorzaak ervan. Dat betekent niet dat Loeb en Paarlberg door iemand zijn gestuurd. Daar is geen bewijs voor. Bovendien levert die beschuldiging vermoedelijk aflevering 61 van De Complottenpiramide op. Niemand hoeft opdracht te geven. Een goed frame werkt vanzelf. Talkshows nemen het over. Universiteiten onderzoeken het. Beleidsmakers spreken over desinformatie. En de journalistieke vraag verandert. Niet meer: wat doet de macht? Maar: waarom vertrouwt u de macht niet? Daarmee hebben we het perfecte complot gevonden. Geen geheime vergaderingen, duistere genootschappen. Geen enveloppen onder tafel. Alleen de consensus dat vooral degene met argwaan nader onderzocht moet worden. En als hij blijft volhouden? Dan hebben we gelukkig altijd nog een comédienne om uit te leggen wat er met hem aan de hand is. De macht kan blijven zitten. De burger ligt inmiddels op de sofa. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #complottheorieën #wantrouwen #desinformatie



