“WAAR DE FUCK ZIJN WE MEE BEZIG?” Ik sprak afgelopen week een boer, een viswinkeleigenaar, een taxichauffeur en iemand die bij een groot techbedrijf in Amsterdam werkt. Gewoon mensen die werken, sparen, ondernemen, een gezin draaiende houden en ergens nog proberen iets op te bouwen. Geen gekke economen met een papieren werkelijkheid. Geen mensen die hun avonden vullen met Kamerbrieven. En toch begonnen ze allemaal over box 3. De taxichauffeur bleef me het meest bij. Zijn vrouw heeft een eigen kapsalon. Samen hadden ze eindelijk ongeveer een ton belegd. Geen jachtgeld. Geen Monaco-geld. Gewoon geld waar jaren werk, discipline en gemiste vakanties in zitten. Een buffer. Misschien later voor de kinderen. Misschien voor rust. Ze hadden net een ton bij elkaar belegd en zaten nog onder de vrijstelling van 118.000 Euro. Hij maakte zich zorgen over de nieuwe regels. Niet eens alleen over het tarief, maar over de onzekerheid. Hoe budgetteer je als je belastingdruk afhangt van een beursjaar dat je niet controleert? Hoe leg je thuis uit dat een papieren stijging tot een echte rekening kan leiden? En hoe eerlijk voelt het als kleine verliezen onder een drempel vallen, terwijl de belasting op winst wel komt? Op een gegeven moment zei hij: “John de Mol heeft hier geen last van. Maar ik en mijn gezin wel.” Dat is geen populistische zin. Dat is een samenvatting van het probleem. De viswinkeleigenaar keek al naar manieren om zijn vermogen anders te parkeren. De boer was vooral moe. Klimaatbeleid, stikstof, grond, steeds nieuwe regels; zijn vak voelt al jaren alsof het langzaam onder hem vandaan wordt geregeld. Box 3 was voor hem niet het begin van de frustratie, maar wel weer een bevestiging. “Geen vertrouwen meer in de politiek”, zei hij. De techmedewerker was zakelijker. Die keek al naar vacatures in het buitenland. Niet dramatisch, niet boos, meer alsof hij een rationele afweging maakte. Als Nederland vermogen opbouwen steeds ingewikkelder maakt, dan zijn er blijkbaar ook andere plekken om talent en kapitaal naartoe te brengen. Want het debat over box 3 wordt vaak gevoerd alsof het alleen over rijken gaat. Over mensen met te veel vermogen, te veel huizen, te veel fiscale routes. Maar in werkelijkheid raakt de onzekerheid juist de mensen die net genoeg hebben opgebouwd om zichtbaar te worden voor de fiscus, maar lang niet genoeg om zich er elegant omheen te organiseren. Dat is misschien niet onrechtvaardig bedoeld. Maar beleid wordt niet beoordeeld op bedoeling. Het wordt gevoeld aan de keukentafel. En daar zie je nu iets verschuiven. De boer haakt mentaal af. De ondernemer zoekt routes. De techwerker kijkt over de grens. De taxichauffeur voelt zich gestraft voor precies dat gedrag dat Nederland altijd zei te willen belonen: werken, sparen, opbouwen, vooruitdenken. Dan is de vraag niet alleen of box 3 juridisch beter wordt dan het oude fictieve rendement. De grotere vraag is: wat doet dit met het vertrouwen van mensen die Nederland draaiende houden? Want zodra gewone mensen met een klein belegd vermogen zichzelf niet meer als verstandig zien, maar als fiscale prooi, gaat er iets mis. Of zoals de boer zei: “WAAR DE FUCK ZIJN WE MEE BEZIG?” #Belasting #Box3 #Vertrouwen
