Research on academic whistleblowers shows that they can face significant professional consequences, including dismissal. You cannot simultaneously say that you want to combat misconduct and create a climate in which people who raise concerns must be afraid for their... (translated)
Bedenking over de koers van rector De Sutter aan mijn alma mater UGent en waarom het brokkenparcours voorspelbaar was.👇🏻 De politieke partij Groen staat vandaag aan het uiterst-linkse spectrum van het Vlaamse politieke landschap, samen met de PVDA. Ze vertegenwoordigt maar zo'n 6% van de kiezers. Daar is een goede reden voor: cultureel en sociaal-economisch radicalisme, gekoppeld aan een gebrek aan compromisbereidheid. Groen is een partij die vindt dat alles moet wijken voor de 'goede' zaak. Als je dan een vicepremier van die partij tot rector van de UGent kiest, weet je wat er zal gebeuren: het rectoraat zal geprononceerde links-progressieve ideologische keuzes maken. Dat zal op zijn beurt leiden tot sterke politieke polarisatie op en rond de universiteit. Radicaal-progressieve Gentse academici die voor De Sutter kozen, die er een betekenisvolle minderheid uitmaken, hebben daarmee gekregen wat ze wilden. Velen onder hen vonden al langer dat de universiteit 'van hen' was. En hoe radicaler de progressief, hoe intoleranter. Dat vloeit voort uit de gedachte dat progressieven de 'moral high ground' bezitten. Daardoor zijn andersluidende opinies voor hen al snel minderwaardig en dus fout. Het is deze groep die Cofnas wil zien hangen om ideologische redenen en die nu een stok zoekt om hem buiten te slaan. Dat geldt evenwel niet voor elke academicus die voor deze rector koos. Velen stemden voor De Sutter om andere redenen dan progressieve zelos, bijvoorbeeld omwille van klimaatbezorgdheid. Zij schrikken nu van de ideologische profileringsdrang van de nieuwe rector. De lijst aan polemische beslissingen die De Sutter erdoor drukte is nu al lang, van het gecontesteerde eredoctoraat voor Albanese (waarover de Raad van Bestuur fel verdeeld was!), tot de schorsing van klokkenluider Cofnas vandaag. Ik ben geen UGent-academicus maar slechts een trotse en bezorgde alumnus die er twee masters behaalde. Maar mocht ik dat wel zijn zou ik bij mezelf denken: zou mijn universiteit niet beter gebaat zijn met een strikt a-politieke rector? Met een wetenschapper die louter gerespecteerd wordt omwille van zijn of haar publicaties? Met iemand die opnieuw rust brengt in de tent en de universiteit terugvoert naar zijn essentie: kennis vergaren en overdragen? Dat laatste kan maar op één manier: door een politieke en ideologische neutraliteit te hanteren, als expliciete koers. Want enkel zo kan academische vrijheid werkelijk gedijen. #UGent #academischevrijheid #politiek
Dit is mijns inziens een grote vergissing van mijn rector en universiteit @UGent. In het belang van academische vrijheid, de expressievrijheid, en de geloofwaardigheid van de universiteit als intellectuele vrijplaats voor leuke en ook voor minder leuke mensen en ideeën, hoop ik dat Cofnas snel terug gewoon aan de slag kan. Verder mag iedereen vinden van Cofnas en zijn denkbeelden wat die wil - dat doe ik ook. Wie zelf wil oordelen of zijn rol in het intrieste verhaal van Arday een schorsing (of zelfs ontslag) waard is, dit is de gewraakte blogpost: https://t.co/ua4jyENHAO #AcademischeVrijheid #VrijheidVanMeningsuiting #UGent
"Nathan Cofnas preventief geschorst aan U Gent." Als voorstander van de vrijheid van meningsuiting en de academische vrijheid kan ik hier enkel krachtig tegen protesteren. En dat staat volkomen los van de inhoudelijke ideeën van de heer Cofnas. #VrijheidVanMeningsuiting #AcademischeVrijheid #Protest
A federal judge dismissed the Trump administration's anti-Semitism claim against Harvard, stating that the university would violate the civil rights of Jewish and Israeli students during pro-Palestinian protests, as the cited incidents were deemed incidental and anecdotal and did not prove that Harvard systematically violates those rights. (translated)
Van Rossem is het prototype van de academische poortwachter: decennialang vanuit universiteit en NPO bepalen wat verstandig, normaal en respectabel is, en zodra burgers buiten dat kader denken zijn ze ineens “dom”. Het probleem is niet dat de kiezer dommer wordt. Het probleem voor Van Rossem is dat internet zijn generatie het monopolie op waarheid en duiding heeft afgenomen. #AcademischeVrijheid #Informatie #Waarheid
Bij een democratie hoort een open academische cultuur. Die komt in ons land steeds verder onder druk te staan. Met alle gevolgen van dien. Geef dr. Jan van de Beek een leerstoel zodat hij zijn werk in praktische zin kan voortzetten! #democratie #academischeVrijheid #onderwijs
De vele petten van viroloog Marion Koopmans @MarionKoopmans en wat dat zegt over de Nederlandse media en academische vrijheid. In het najaar van 2025 woonde ik het congres 'Back to the Future' van het Artsencollectief @ArtsenC bij in Zeist. Het collectief ontstond in 2020 als reactie op een brandbrief van twee medisch specialisten die vonden dat de coronamaatregelen meer schade aanrichtten dan het virus zelf. Op dat congres sprak de jonge arts en immunoloog dr. Jona Walk @JonaWalk over academische vrijheid. Haar verhaal werd met een staande ovatie ontvangen. Dr. Robert Malone @RWMaloneMD sprak haar bemoedigend toe omdat ook hij de nodige verkettering over zich heen heeft gehad, als uitvinder van de mRNA technologie. Diezelfde verkettering viel Jona Walk de afgelopen jaren ten deel. Voor artsen zoals dr. Walk was er geen academische vrijheid, ze werd en wordt dagelijks belachelijk gemaakt en daar niet tegen beschermd. Deze blog schrijf ik om te verduidelijken hoe de censuur in Nederland in zijn werk gaat. Het is een ragfijn spel tussen factcheckers, journalisten en mensen als Koopmans zelf. Marion Koopmans zit zelf in de 'Denktank Desinformatie' die de macht heeft critici te censureren en te laten aanvallen. De maandagochtend na het congres reageerde viroloog Marion Koopmans op X op een post van journalist Maarten Keulemans (die het congres net zomin als Koopmans had bijgewoond). Ze schreef min of meer dat Jona Walk 'voorlopig' nog overal haar 'ver-van-consensus standpunten' kon uitdragen. Die opmerking – na een presentatie waar ze zelf niet bij was – komt dreigend over. Koopmans suggereert hiermee dat kritische standpunten tijdelijk worden getolereerd, maar dat dit geen vanzelfsprekendheid is. Dat past niet bij wetenschap, waarin juist het stellen van vragen en het toetsen van hypotheses centraal staan. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC. Dat is haar core business. Maar tijdens de coronacrisis droeg ze meerdere petten tegelijk en dat werd zelden expliciet benoemd in de media. Ze was lid van het Outbreak Management Team (OMT) en adviseerde het kabinet over lockdowns, mondkapjes, avondklok, testbeleid en later over de vaccinatiestrategie. Ze adviseerde vanaf maart 2020 de Europese Commissie over het coronabeleid. Ze maakte deel uit van het WHO-team dat in 2020-2021 in Wuhan onderzoek deed naar de herkomst van SARS-CoV-2. Ze is initiatiefnemer en scientific director van het Pandemic & Disaster Preparedness Center (PDPC), een belangrijk instituut voor toekomstige pandemische paraatheid. En – cruciaal – ze had zitting in de Denktank Desinformatie, een overheidsgerelateerd overleg dat zich bezighield met het signaleren en bestrijden van 'desinformatie', waaronder kritiek op het coronabeleid en de vaccins. Dat laatste is geen kleinigheid. Terwijl critici – artsen, wetenschappers en burgers – vaak werden weggezet als 'complotdenkers' of 'anti-vaxxers', zat een vooraanstaand OMT-lid mee aan tafel bij een denktank die invloed had op welke informatie wel of niet als problematisch werd gezien. Maar er is meer waarover Koopmans zwijgt en wat wél relevant is. Al op 1 februari 2020 nam Koopmans deel aan een vertrouwelijke teleconferentie met onder anderen viroloog Ron Fouchier, Duitse viroloog Kristian Andersen, Eddie Holmes en anderen, waarbij Anthony Fauci en Francis Collins aanwezig waren. In vrijgegeven e-mails van die periode schreef ze op 9 februari 2020 in essentie dat de hypothese van een laboratoriumlek beter niet in de publieke discussie moest worden gebracht, omdat dat 'backfire' kon geven of als 'kijk, zij dachten het ook' zou worden gelezen. Kort daarna verscheen het invloedrijke artikel Proximal Origin in Nature Medicine, dat de lab-leak-hypothese sterk relativeerde. De privé overwegingen van de mogelijkheid van een lablek werden niet transparant naar buiten gebracht. Terwijl het juist van groot belang is om te weten waar een nieuw virus vandaan komt – zeker als er in Wuhan gain-of-function-achtig onderzoek plaatsvond. Het is typerend voor de Nederlandse media dat Marion Koopmans al in het voorjaar van 2020 als dé expert werd neergezet. Niet alleen als viroloog, maar ook als autoriteit op het gebied van maatregelen, vaccins, maatschappelijke impact en later zelfs desinformatie. Ze was overal: talkshows, kranten, radio. Haar petten stapelden zich op, maar de media stelden zelden kritische vragen over mogelijke belangenverstrengeling of over de vraag of één persoon al die rollen tegelijk kon vervullen zonder dat onafhankelijkheid in het geding kwam. Wetenschap is geen consensusmachine. Consensus is een tijdelijk resultaat van debat en bewijs, geen doel op zich. Zodra afwijkende hypotheses (zoals een mogelijk lablek) actief uit de publieke ruimte worden gehouden, is er geen wetenschap meer, maar beleid met een wetenschappelijk sausje. De geschiedenis laat zien wat er gebeurt als moedige onderzoekers tegen de heersende mening ingaan. John Snow ontdekte in 1854 dat cholera via besmet water werd overgedragen, terwijl de gevestigde wetenschap vasthield aan de miasma-theorie (slechte lucht). Hij werd aanvankelijk genegeerd en tegengewerkt. Jona Walk was de afgelopen jaren in opleiding tot internist-intensivist. Afgelopen voorjaar studeerde ze af. De opleidingssituatie maakt je extra kwetsbaar. Dat een hoogleraar en OMT-lid haar na een lezing over academische vrijheid – zonder de lezing zelf te hebben gehoord – via X afserveert met een opmerking over 'voorlopig' nog kunnen afwijken van de consensus, is geen blijk van wetenschappelijke openheid. Het is een signaal: blijf binnen de lijnen, of je loopt risico. Niet Jona Walk, maar hoogleraar Marion Koopmans en anderen die het woord 'desinformatie' in de mond namen om critici kalt te stellen, hebben het vertrouwen in de wetenschap beschadigd. Onder het mom van 'volg de wetenschap' werden ingrijpende maatregelen genomen waarvan de wetenschappelijke onderbouwing op z’n minst discutabel was en waarbij alternatieve verklaringen (zoals de oorsprong van het virus) bewust werden gemarginaliseerd. Marion Koopmans is een gerespecteerd viroloog met indrukwekkende publicaties. Maar juist omdat ze zoveel petten droeg – adviseur van overheid en Europa, lid van een desinformatiedenktank, deelnemer aan vroege besprekingen over de virusoorsprong én gezicht van de media – had ze extra verantwoordelijk moeten voelen voor transparantie en academische vrijheid. In plaats daarvan illustreert haar reactie op Jona Walk precies het klimaat dat veel artsen en wetenschappers vanaf 2020 ervoeren: kritiek wordt niet beantwoord met argumenten, maar met framing en subtiele dreiging. Wetenschap floreert bij open debat, niet bij 'voorlopig nog even toestaan'. Zolang dat besef niet breder doordringt, blijft het vertrouwen in de wetenschap verder eroderen – en dat is uiteindelijk schadelijker dan welke kritische stem ook. #AcademischeVrijheid #Desinformatie #Wetenschap
De universitaire braindrain uit de Verenigde Staten, aangewakkerd door politieke druk onder de Trump-regering, leidt ertoe dat Europese en andere internationale instellingen profiteren van de migration van Amerikaanse wetenschappers naar landen zoals Nederland, waar academische vrijheid beter gewaarborgd is. #AcademischeVrijheid #Braindrain #Wetenschap
Maisha Wester, een associate professor American Studies in Indiana, voelt zich onder druk gezet door de beperkingen op academische vrijheid onder de Trump-regering en overweegt te verhuizen naar Nederland met behulp van het Tulp Fonds, omdat haar onderzoeken naar racisme en de opkomst van racistische opmerkingen op haar campus haar onveilig doen voelen. #AcademischeVrijheid #Racisme #Diversiteit
Astrofysicus Kelly Holley-Bockelmann heeft de Verenigde Staten verlaten voor Nederland vanwege de beperkende maatregelen op het gebied van academische vrijheid onder de regering-Trump, die haar en haar collega's belemmerden in het bevorderen van diversiteit binnen de wetenschap. #Genderdiversiteit #AcademischeVrijheid #Astrofysica
Tweeënnegentig vooraanstaande wetenschappers, van wie de meeste uit de VS komen, verhuizen naar Nederland met steun van het Tulp Fonds, dat is opgericht om internationale toponderzoekers te ondersteunen die hun werk willen voortzetten in een omgeving waar academische vrijheid onder druk staat. #AcademischeVrijheid #TulpFonds #Onderzoek
In een kritische analyse wijst Maarten Boudry erop dat de anti-woke beweging, die begon als verdediger van vrije meningsuiting, steeds meer neigt naar autoritaire figuren zoals Trump en Orbán, en daarbij de verantwoordelijkheid voor de opkomst van extreemrechts verschuift naar minderheden zoals transgenders en antiracisten, wat leidt tot een ongezonde dynamiek van chantage in de politieke discussie. #antiwoke #Trump #academischevrijheid
