Search

Een ochtendcolumn Wie de Nederlandse politiek volgt, zou kunnen denken dat het grootste financiële probleem van de overheid is waar het volgende miljard vandaan moet komen. Vermogens moeten meer opbrengen, erfenissen kunnen zwaarder worden belast, fiscale voordelen moeten worden beperkt en hogere en middeninkomens kunnen meer bijdragen. Over de verdeling van de rekening kan Den Haag eindeloos debatteren. Veel minder belangstelling bestaat voor de rekening zelf. Het Rijk gaf in 2025 €447,1 miljard uit. Van een Tweede Kamer zou je verwachten dat een groot deel van de politieke energie vervolgens gaat zitten in een eenvoudige vraag, wat hebben we voor dat geld gekregen? Dat is tenslotte een kerntaak van het parlement. Kamerleden worden niet gekozen om vier jaar campagne te voeren. Ze worden onder meer gekozen om de regering te controleren, en daarbij hoort controleren of publiek geld doelmatig wordt besteed. Onderwijs laat zien wat er gebeurt als die vraag niet wordt gesteld. In 2000 gaf de overheid €20,8 miljard uit aan onderwijs en studietoelagen, in 2024 €56 miljard. Ook als aandeel van de economie namen de uitgaven toe. Ondertussen daalde de Nederlandse PISA-score voor wiskunde van 538 in 2003 naar 493 in 2022 en voor lezen van 513 naar 459. Nederland bereikte bij de laatste meting in alle drie de onderzochte vakken zijn laagste score sinds deelname aan PISA. Dat zou een politiek hoofdpijndossier moeten zijn. Meer geld, slechtere prestaties. Niet omdat iedere extra euro rechtstreeks een hogere PISA-score moet opleveren, maar omdat na twintig jaar één vraag onvermijdelijk wordt, wat hebben al die extra miljarden dan wel opgeleverd? Het onderwijs is geen uitzondering op een verder perfect werkend systeem. De Algemene Rekenkamer constateert dat tekortschietende resultaten van overheidsbeleid Nederland vele miljarden euro’s per jaar kosten. Ministeries produceren honderden beleidsevaluaties. De Rekenkamer onderzocht achttien periodieke rapportages en keek wat de Tweede Kamer ermee deed. Zes werden behandeld, twaalf niet. In slechts twee Kamerdebatten werd naar zo’n evaluatie verwezen. Daar zit de zwakte van ons politieke systeem. We hebben de controle uitstekend georganiseerd, maar politiek levert die controle blijkbaar weinig op. Een nieuw plan kan worden gepresenteerd als vooruitgang. Een belastingverhoging geeft partijen de gelegenheid zich te profileren op eerlijkheid en verdeling. Een conflict over vermogen of erfenissen levert onmiddellijk herkenbare politieke kampen op. Uitzoeken waarom miljarden aan bestaand beleid onvoldoende resultaat opleveren is minder geschikt voor de permanente campagne. Dat mechanisme helpt ook de groei van de overheid verklaren. Als beleid onvoldoende werkt, verdwijnt het probleem niet. Het probleem wordt vervolgens aanleiding voor nieuw beleid en nieuw geld. Het bestaande budget blijft grotendeels staan, het volgende komt erbij en daarna moet opnieuw dekking worden gevonden. Zo kan gebrek aan resultaat uiteindelijk leiden tot hogere uitgaven in plaats van lagere. Vervolgens begint Den Haag weer aan de kant waar de politieke belangstelling wel groot is. Wie gaat het betalen? Het vermogen, de erfenis, de hogere inkomens of de middenklasse? Daarover gaan de debatten, daar worden de verschillen tussen partijen zichtbaar en daar valt electoraal iets te winnen. Maar iedere miljard die doelmatiger wordt besteed, hoeft ook niet opnieuw te worden opgehaald. Je zou verwachten dat daar minstens zoveel politieke belangstelling voor bestaat. Maar die is moeilijk te vinden. We hebben geen behoefte aan nog meer politici die uitleggen wie de rekening moet betalen. We hebben Kamerleden nodig die het minder spectaculaire werk doen waarvoor het parlement bestaat, controleren of de rekening klopt en of we voor al die miljarden krijgen wat ons is beloofd. We gaan elkaar politiek te lijf over wie de rekening betaalt. Vrijwel niemand lijkt zich druk te maken of de rekening zelf wel klopt. #NederlandsePolitiek #Onderwijs #Financiën

Column: Is Mark Rutte een landverrader? Max von Kreyfelt Juridisch niet. Het Wetboek van Strafrecht kent geen artikel voor een premier die het land veertien jaar bestuurt alsof het een tijdelijk filiaal is op weg naar een betere functie. Ambitie is niet strafbaar. Zelfs niet wanneer de belastingbetaler de sollicitatiekosten betaalt. Moreel wordt het interessanter. Rutte begon als premier van Nederland en eindigde als secretaris-generaal van de NAVO. Daartussen lag vermoedelijk de langste sollicitatieprocedure uit de Europese geschiedenis. Nederland fungeerde als cv, proeftuin en borgstelling. Wij waren geen land meer, maar een aanbevelingsbrief met twaalf provincies. In Brussel gold Rutte als betrouwbaar. In Washington als bruikbaar. In Den Haag vooral als iemand die precies wist waar de camera stond en opvallend weinig meer wist zodra er een enquêtecommissie verscheen. Onder zijn leiding werden gezinnen door de overheid fijngemalen in de toeslagenaffaire. Groningen mocht verzakken zolang de gaswinning overeind bleef. De woningmarkt werd bevrijd van overheidsbemoeienis en kort daarna ook van gewone Nederlanders. Starters kunnen nog steeds een huis kopen, mits hun ouders dat eerst doen. Rutte bleef erbij lachen. Wie de rekening nooit zelf ontvangt, ontwikkelt vanzelf gevoel voor humor. Na ieder schandaal nam hij verantwoordelijkheid. Dat betekende dat hij het woord zorgvuldig uitsprak, zijn gezicht in de stand staatsman zette en iemand anders liet aftreden. Burgers verloren hun huis, inkomen of gezondheid. Mark verloor soms een staatssecretaris. Een bestuurder moet tenslotte ook offers brengen. Zijn geheugen hielp hem daarbij uitstekend. Internationale afspraken bleven glashelder; binnenlandse missers verdwenen achter een gebrek aan actieve herinnering. Een wonderlijke neurologische aandoening waarbij vooral belastende informatie wordt gewist en toekomstige topfuncties feilloos worden opgeslagen. Ook de democratie werd onder Rutte gemoderniseerd. Besluiten werden eerst genomen, waarna het parlement er uitvoerig over mocht debatteren. Dat gaf Kamerleden het warme gevoel dat zij invloed hadden zonder het risico dat er werkelijk iets veranderde. Democratie als kinderzitje: u mag meesturen, maar het stuur zit niet vast aan de wielen. Een ouderwetse landverrader verkocht staatsgeheimen aan de vijand. Rutte was veel moderner. Hij maakte nationale belangen onderhandelbaar, leverde zeggenschap in en noemde dat Europese volwassenheid. Nederland mocht overal aan tafel zitten, meestal dicht bij de plek waar de rekening werd neergelegd. Niets werd opgegeven. Alles werd gedeeld. Soevereiniteit werd gedeeld. Schulden werden gedeeld. Risico’s werden gedeeld. Alleen de promotie bleef persoonlijk bezit. Daarna kwam de NAVO. De man die vier kabinetten overeind hield door te doen alsof zij nog leefden, mocht voortaan het Westen bijeenhouden. Alsof je een begrafenisondernemer tot cardioloog benoemt vanwege zijn ruime ervaring met stilgevallen patiënten. Dus nee, juridisch is Mark Rutte geen landverrader. Daarvoor ontbreken een vonnis, een officieel aangewezen vijand en vermoedelijk een correct ingevuld formulier in drievoud. Maar wanneer een premier zijn land gehavend achterlaat, internationaal wordt beloond voor zijn betrouwbaarheid en onderweg zelf vrijwel onbeschadigd blijft, dringt zich toch een ongemakkelijke vraag op: aan wie was hij eigenlijk zo betrouwbaar? Misschien heeft Mark Rutte Nederland nooit verraden. Misschien zag hij het eenvoudig als de vertrekhal. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1  #MarkRutte #Politiek #Nederland

De framing over Jason Arday is al volop bezig. Hij werd opgejaagd door - uiteraard rechtse - 'bloedhonden' omdat hij zwart was. Onzin. Het bracht me een lang vervlogen moment in herinnering: begin mei 1991, de Unesco Conferentie van Windhoek over persvrijheid in Afrika. De Verklaring van Windhoek van 3 mei maakte van die dag de World Press Freedom Day van de Verenigde Naties. Ik was in Windhoek als voorzitster van de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ), de wereldwijde federatie van vakbonden van journalisten. Tijdens de conferentie komt de voorzitter van een kleine, radicale Zuid-Afrikaanse bond, Thami Maswai, me zeggen dat ik goede dingen zeg als IFJ-voorzitter. 'Maar in mijn land zou ik nooit een vrouw als voorzitter verkiezen want dat is strijdig met mijn cultuur'. Ik antwoord droogjes: 'Thank you Thami, but in the meantime, I hope you change your culture.' Een ultra-linkse Duitse journalist die dat hoort wijst me streng terecht. Hoe durf ik de 'cultuur' van die man bekritiseren. Maar een Zuid-Afrikaanse collega van Indiase afkomst komt me feliciteren. 'Ik heb gehoord wat je aan Thami zei, en ik ben zo blij. Ik ben het zo moe dat iedereen al begint instemmend te knikken zodra een Zuid-Afrikaan van kleur de mond opent. I want to be argued with, not condescended to.' Ik ben nooit vergeten hoezeer die man, die geleden had onder, en gevochten had tegen de apartheid, zich vernederd voelde door een nieuw soort apartheid, namelijk de dubbele maatstaf van wat toen nog niet woke heette. Die mondde uit in het omgekeerde racisme van de lage verwachtingen dat de lat, ook in de academische wereld, lager legde naargelang huidskleur en afkomst. Dàt is waarvan Jason Arday het slachtoffer is geworden. Iedereen met kritisch gezond verstand kon doorheen de indianenverhalen kijken die hij over zichzelf vertelde, en die de uitgever de afgelopen weken inderhaast heeft verwijderd uit diens boek dat deze maand uitkomt. Het Jezus College van Cambridge plaatste Arday in de schijnwerpers door hem op een ongebruikelijk jonge leeftijd op een prestigieus professoraat te benoemen. Natuurlijk leidde dat tot een kritische doorlichting van niet alleen zijn sterke verhalen maar ook zijn academische publicaties. En dus ook tot de vaststelling van plagiaat, dè academische doodzonde, in zijn doctoraat. Gezien de welwillende omerta van woke links jegens niet-blanken kwamen die onthullingen aanvankelijk uit de rechterzijde. Dat maakt er geen heksenjacht van. De verantwoordelijkheid voor het drama ligt bij de academische autoriteiten die een slimme en vindingrijke fantast niet grondig doorlichtten: he was not argued with, he was condescended to. En hij verdroeg het blijkbaar niet toen hij van het voetstuk tuimelde waarop Jezus College hem zo lichtvaardig had geplaatst. Nog een woordje over de 'heksenjacht'. De woke linkerzijde is wel de laatste die dat woord moet in de mond nemen, gezien haar ongenadige vervolging van professoren, schrijvers en zovele anderen die het DEI-dogma niet aanhangen. Ik denk hierbij aan één geval onder de vele, namelijk professor Carole K. Hooven. Ze werd weggepest uit de medische faculteit van Harvard omdat ze in juli 2021 over 'zwangere vrouwen' had gesproken. Stel u voor, ze vond dat ze aan toekomstige dokters moest doceren in termen van wetenschap en biologie. Maar voor de gender warriors is dat transfoob, want als een vrouw die zich identificeert als man toch nog een kind baart, wie of wat is de wetenschap om te zeggen dat er biologisch slechts twee geslachten bestaan, en dat mannen niet zwanger kunnen zijn? Dat ik dit durf schrijven maakt van mij een Terf. Alleen wie niet vertrouwd is met de alternatieve wereld van DEI zal niet weten wat dit letterwoord betekent: Trans exclusionary radical feminist. Radicaal ben ik gebleven, als feminist en ook inzake de les die ik in Windhoek kreeg. Respect voor al wie ik ontmoet kan ik alleen tonen door met iedereen op dezelfde manier te argumenteren en te debatteren. En dus ook door in debat te gaan met iedereen, ook Afrikanen, die de gruwelijke genitale verminking van kleine meisjes in Afrika een cultural practice noemen. Kortom, ik blijf erbij dat iedereen die ik ontmoet verdient, to be argued with, not to be condescended to. #Journalism #AcademicFreedom #WokeCulture

Een ochtendcolumn Ik zag een fragment waarin Bob Scholte van Left Laser tegenover Annemarie van Gaal zat. ‘Wat is er mis met een betaalbare woning voor iedereen?’, vroeg Scholte. Van Gaal had niet onmiddellijk een antwoord. Zo ontstaat tegenwoordig een uitstekend filmpje. Kijk eens. Mond vol tanden. Er is natuurlijk niets mis met een betaalbare woning voor iedereen. Net zoals er niets mis is met goede zorg voor iedereen, voldoende inkomen voor iedereen of vrede voor iedereen. Het probleem zit niet in het verlangen. Het probleem begint wanneer een verlangen wordt gepresenteerd als een oplossing. Betaalbare woningen bestaan al. Alleen wil niet iedereen in Appingedam wonen. Stel dat morgen alle Nederlanders in Amsterdam willen wonen. Hebben we dan allemaal recht op een betaalbare woning in Amsterdam? En als het antwoord nee is, wie bepaalt dan wie er wel mag wonen? De hoogste bieder, degene die er geboren is, de verpleegkundige die er werkt, het gezin met kinderen of degene die het langst op een wachtlijst staat? Zelfs met genoeg woningen blijft die vraag bestaan. Een huis aan het Vondelpark is iets anders dan een huis naast de snelweg. Locatie, ruimte en omgeving zijn schaars. Die schaarste kun je niet wegpraten met het woord betaalbaar. En wat betekent betaalbaar eigenlijk? Betaalbaar voor wie? Iemand met een minimumloon, een modaal inkomen of twee salarissen? Zodra betaalbaarheid een recht wordt, moet iemand een norm bepalen en vervolgens vaststellen wie eraan voldoet. Van Gaal bracht het scheefwonen ter sprake. Scholte pareerde dat met de opmerking dat scheefwonen een typische VVD-uitvinding is. Iedereen moet gewoon betaalbaar kunnen wonen. Dat klinkt opnieuw sympathiek en lost opnieuw niets op. Als inkomen niet van belang is, kan iemand met een hoog inkomen in een goedkope woning blijven terwijl iemand met een laag inkomen op de wachtlijst staat. Vinden we dat prima, dan accepteren we die verdeling. Vinden we het onrechtvaardig, dan moeten we inkomens controleren. Krijgt iemand opslag of gaat een partner meer verdienen, dan moet opnieuw worden bepaald of het recht op die woning nog bestaat. Achter de simpele vraag ‘wat is er mis met een betaalbare woning voor iedereen?’ gaat een complete wereld schuil van schaarste, inkomensgrenzen, wachtlijsten, prijzen, controles, voorrang en politieke keuzes. En precies daarin zit de intellectuele leegte van dit soort debat. De vraag klinkt als een argument, maar is in werkelijkheid een wens. Niemand hoeft uit te leggen hoe die wens wordt uitgevoerd, wie ervoor betaalt of wat er gebeurt wanneer twee mensen aanspraak maken op hetzelfde schaarse goed. Probeer daar maar eens in twintig seconden op te antwoorden Ik moest denken aan Brandolini’s law, het kost veel meer energie om onzin te weerleggen dan om die te produceren. Alleen hoeft de oorspronkelijke uitspraak niet eens onzin te zijn. Dat maakt deze manier van debatteren zo effectief. Een sympathiek doel wordt uitgesproken en de ingewikkeldheid van de werkelijkheid wordt vervolgens het probleem van de tegenstander. Bouw betaalbare woningen. Belast de rijken. Grenzen dicht. Pak de vervuilers aan. Schaf het eigen risico af. Minder managers, meer handen aan het bed. Bijna iedere zin bevat iets waars of wenselijks. De werkelijkheid begint bij de volgende vraag. Juist die vraag doet het slecht op beeld. Wie antwoordt moet voorwaarden noemen, gevolgen uitleggen en soms nadenken. De ander hoeft alleen de volgende eenvoudige waarheid klaar te hebben. Twijfel oogt zwak, nuance klinkt als een uitvlucht. Zo beoordelen we intellectuele kwaliteit steeds vaker op presentatievaardigheden. Bestuur vraagt het tegenovergestelde: informatie verzamelen, gevolgen overzien en soms eerst nadenken voordat er een antwoord komt. Misschien moeten we het publieke debat weer per handgeschreven brief voeren. Zodat we wat tijd hebben om na te denken. Het zal allemaal wat langzamer gaan maar de kans bestaat wel dat we daardoor sneller vooruitkomen. #BetaalbareWoning #Huisvesting #SociaalDebat

Toen ik exact 2 jaar geleden deelnam aan een schooldebat, toonde ik deze affiche. De NVA vertegenwoordiger vond het toen nodig om mij als populist en zelfs leugenaar weg te zetten, want De Wever was achter de schermen aan het werken aan dat confederalisme, dat er zeker zou komen. Toen wisten wij al, hij is niet te vertrouwen en wat blijkt vandaag? HIJ IS NIET TE VERTROUWEN !!!! #politiek #vertrouwen #debatteren

Tweede Kamer, waaronder coalitie, vindt mogelijk afpakken van onherroepelijke (!) vergunningen van ondernemers, die aan alle wet- en regelgeving voldoen, niet urgent genoeg om volgende week paar uurtjes over te debatteren. “Geen steun” van de usual suspects voor mijn debatverzoek https://t.co/049FQG3P8m #TweedeKamer #Ondernemers #Debat

@JAKoorevaar @willy_hanssen Je kunt er volgende week al over debatteren, Jan-Arie, met de minister. En hem in aanloop naar het debat in Brabant al zaken meegeven. Moet je nog wel ff mijn emailprocedure voor een Kamerdebat steunen. Kan nog tot 17.00 uur. Ga ervan uit dat je de mail hebt gezien. Zo niet ⬇️ https://t.co/xoBroe9ohy #Debat #Politiek #Brabant

In Schloss Elmau, een luxehotel in de Beierse Alpen, komen twintig invloedrijke denkers samen om te debatteren, waarbij de extreemrechtse blogger Curtis Yarvin, die pleit voor dictatuur en democratie verwerpt, de meeste aandacht op zich vestigt, zelfs emotioneel wordt als hij over zijn gezin spreekt, terwijl zijn controversiële ideeën ook zorgen voor het afhaken van enkele linkse academici. #CurtisYarvin #PolitiekeFilosofie #Trump

Expertisen op crisismanagement debatteren over de noodzakelijkheid van ingrijpende maatregelen tijdens de eerste hittecode rood in Nederland, waarbij scholen sluiten en evenementen worden afgelast om de gezondheidsrisico’s van extreme hitte te beperken, ondanks dat dergelijke maatregelen niet expliciet aanbevolen werden door het KNMI. #CodeRood #Hitte #Crisismanagement

Wat een vreselijk #debat. Wat een aanfluiting. Het gaat werkelijk helemaal nergens over behalve door met een hoop gejank, gelieg, gespeelde verontwaardiging en kilo’s boter op de hoofdjes elk rechts geluid buiten spel te zetten. Het is werkelijk niet te verteren dat deze mensen door ons betaalt worden. #politiek #verontwaardiging #debatteren

Kijk 5 minuten naar een debat over asiel. En wat gebeurd er wederom? @lidewij_devos wordt door het kabinet en sp verantwoordelijk gehouden voor extreem rechts. Over xr op het spoor? Dat blijkt het kabinet te ontarmen Wat een waanzin om zo te debatteren? Totaal zinloos!! https://t.co/jSkKyZA94B #asiel #politiek #debat

De partijdigheid van Thom van Campen als #Kamervoorzitter in dit debat is overduidelijk. Klaver is volledig buiten de orde in zijn interruptie op Lidewij de Vos. Mag allemaal, want FVD 🙃 #kamerdebat https://t.co/PgdwucdP4Q #politiek #Nederland #debatteren