“De vaccinatiebereidheid, ook voor alle andere ziekten, is gedaald sinds de coronabeleidscrisis. De schade die De Jonge heeft aangericht aan de volksgezondheid is enorm.” #vaccinatie #gezondheid #coronabeleid
“De vaccinatiebereidheid, ook voor alle andere ziekten, is gedaald sinds de coronabeleidscrisis. De schade die De Jonge heeft aangericht aan de volksgezondheid is enorm.” #vaccinatie #gezondheid #coronabeleid
Hugo de Jonge loog. Niet alleen tijdens zijn ministerschap, ook onder ede tijdens zijn verhoor in juli. Hij hield vol dat in oktober, november en december 2021 de overgrote meerderheid van de coronapatiënten in het ziekenhuis ongevaccineerd was. Onwaar. Arts Jona Walk zette met dataonderzoeker Bram Bakker en ziekenhuisdirecteur Jacco Vroegop voor de enquêtecommissie de cijfers op een rij, zodat zij Hugo de Jonge tijdens zijn tweede verhoor kan confronteren met zijn leugens. Zelfs de RIVM-cijfers – waar het nodige op aan te merken is – laten zien dat in die maanden minder dan de helft van de coronapatiënten in het ziekenhuis als ongevaccineerd stond geregistreerd. Nauwkeurigere cijfers rechtstreeks uit ziekenhuizen lagen nog lager: tussen de 20 en 38 procent. De Jonge wist in 2021 dat het niet klopte toen hij zei dat dit de ‘pandemie van de ongevaccineerden’ was. Hij loog om de -al hoge!- vaccinatiegraad omhoog te jagen en bereikte daarmee precies het omgekeerde. De vaccinatiebereidheid, ook voor alle andere ziekten, is gedaald sinds de coronacrisis. De schade die De Jonge heeft aangericht aan de volksgezondheid is enorm. https://t.co/RodFQPfnzg #vaccinatie #coronacrisis #gezondheid
@FleurAgemaPVV Corona prik bijwerking was o.a. gordelroos. Vorig jaar aantal ouderen die ik ken, namen gordelroos vaccin, wat denk je…..gordelroos. Kortom ik neem dat vaccin zeker niet. #Corona #Vaccinatie #Gezondheid
In dezelfde beantwoording laat de regering vandaag weten dat de kans voor gezonde kinderen om te sterven aan Corona “extreem laag” is. Desalniettemin is de regering van mening dat ook voor hen de (experimentele) mRNA vaccins “veilig en effectief” zijn. Onbegrijpelijk. https://t.co/41ewi3tPE9 #gezondheid #vaccinatie #Corona
Opmerkelijk. Onze directe ja-nee-vraag of volgens de regering mRNA coronavaccins nog steeds “veilig en effectief” zijn wordt door het kabinet zojuist niet (!) met “Ja” beantwoord. We krijgen slechts een procedureel, ontwijkend en niet-inhoudelijk antwoord. Lees en oordeel zelf. https://t.co/f8EKzcsag0 #coronawetten #vaccinatie #gezondheid
The United States is experiencing a large measles outbreak, while President Trump has signed a decree to limit the vaccination program for children, causing the number of protected diseases to decrease from eighteen to eleven. (translated)

Een huisarts is op 25 augustus 2026 door het Regionaal Tuchtcollege in Amsterdam veroordeeld tot de onvoorwaardelijke doorhaling van zijn inschrijving in het BIG-register. Het tuchtcollege legde deze zware maatregel op vanwege de manier waarop de huisarts sprak (en dacht!) over coronavaccinaties en hoe hij patiënten testte op mogelijke bijwerkingen. Deze drempel zou de vaccinatiebereidheid hebben geschaad. En blijkbaar moeten huisartsen de prikjes juist promoten. Een verdrietige maar interessante uitspraak. Immers: veel huisartsen hebben via misleidende en onjuiste uitspraken, en zonder over de risico's te informeren, hun patiënten de coronaprikken aangepraat, waarvan een deel nu de schade ervaart en anderen dit mogelijk nog gaan ervaren. Gaat het Tuchtcollege die artsen nu ook hun big registratie afpakken? GeenStijl: Video. Attje Kuiken (PvdA): 'Ontneem tegendraadse artsen hun BIG-registratie' https://t.co/45anUgEEuL #huisarts #coronavaccinatie #BIGregister
Congo has started a vaccination campaign against Ebola with a vaccine for a different variant, while the Ebola outbreak in neighboring Uganda has officially been declared over. (translated)

Congo has started vaccinations against the largest Ebola outbreak ever, using the Ervebo vaccine despite uncertainty about its effectiveness against the Bundibugyo type of the virus. (translated)

Hugo De Jonge wist in 2021 dat het niet klopte toen hij zei dat dit de ’pandemie van de ongevaccineerden’ was. Hij loog om de – al hoge! – vaccinatiegraad omhoog te jagen en bereikte daarmee precies het omgekeerde. De vaccinatiebereidheid, ook voor alle andere ziekten, is gedaald sinds de coronacrisis. https://t.co/JuVLBTK0pm #vaccinatie #gezondheid #coronacrisis
‘Ik kon het gewoon niet inspuiten’: #huisarts #Roodenburg krijgt de zwaarst denkbare straf 👆 https://t.co/AHomZSOkES Huisarts Frank Roodenburg moet uit het BIG-register worden geschrapt — dat is de harde uitkomst van een opzienbarende tuchtzaak die op dinsdag werd gepubliceerd door het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg #Amsterdam. Roodenburg is daarmee de eerste arts in Nederland die zijn dokterslicentie verliest vanwege zijn houding en handelen rond de #corona #vaccinaties. Een unieke zaak, die diep snijdt in vragen over medische vrijheid, richtlijnconformiteit en de macht van toezichthouders over kritisch denkende artsen. Wat werd Roodenburg precies verweten? De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) diende een klaagschrift in met meerdere onderdelen. Ten eerste zou Roodenburg een drempel hebben opgeworpen voor patiënten die een coronavaccinatie wilden ontvangen. Dit deed hij onder andere via een formulier — afkomstig van de organisatie Artsen voor Waarheid — dat hij in zijn praktijk neerlegde ter informatie. De inspectie stelde dat patiënten dit formulier moesten ondertekenen vóór doorverwijzing naar een vaccinatielocatie. Roodenburg zelf betwistte dit stellig: hij vaccineerde zelf niet, en een handtekening vragen had voor hem dus geen enkel nut gehad. Ten tweede vroeg Roodenburg bij zo’n honderd patiënten, die na vaccinatie met vage klachten zoals extreme vermoeidheid binnenkwamen, een zogenoemde D-dimeer bepaling aan. Dit is een bloedtest die aanwijzingen kan geven voor stolselvorming. Zijn redenering: coronavaccins kunnen via het spike-eiwit stollingsactiviteit opwekken, en omdat het spike-eiwit zelf niet meetbaar was, gebruikte hij de D-dimeer als indirecte indicator. Het tuchtcollege vond dat hij hiermee buiten de geldende richtlijnen opereerde en bij verhoogde waarden patiënten had moeten doorverwijzen of aanvullend onderzoek had moeten aanvragen — wat hij in negen gevallen naliet. Ten derde werden zijn uitlatingen op sociale media en in de spreekkamer hem zwaar aangerekend. Hij sprak openlijk over termen als “biowapen”, “Great Reset” en “depopulatie” in relatie tot de coronavaccins. De inspectie ontving twintig meldingen over zijn gedrag. Ook op een huisartsenpost zou hij in 2023 ongepast hebben gecommuniceerd over vaccinaties — onder meer richting ouders van een baby met koortsstuipen. Roodenburg zelf: “Ik kon het gewoon niet inspuiten” Tijdens de zitting van 30 juni — die integraal werd gefilmd door journalist Rico Brouwer van Potkaars — liet Roodenburg zich onverbloemd uit. Hij vertelde dat hij in veertig jaar praktijk nooit eerder zoiets als “turbokanker” had gezien: een patiënt die op dag één binnenkwam en elf dagen later aan drie gelijktijdige tumoren overleed. Dergelijke ervaringen dreven hem ertoe patiënten actief te wijzen op mogelijke risico’s van de injecties. “Ik kon het gewoon niet inspuiten omdat ik begrijp hoe het werkt,” verklaarde hij voor het tuchtcollege. Hij stelde ook dat de richtlijnen niet waren ingericht op de bijwerkingen van coronavaccins, en dat hij als arts in een spagaat zat: longartsen weigerden zijn patiënten te zien omdat er geen klassieke longemboliesymptomen waren, terwijl de D-dimeerwaarden wél verhoogd waren. Zijn advocaat beriep zich op artikel 10 van het EVRM — de vrijheid van meningsuiting — en verwees naar een zaak waarin het Europese Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat artsen een vergelijkbaar ruim recht op vrije meningsuiting hebben als advocaten. De kern van het conflict: richtlijnen boven klinisch oordeel? Wat deze zaak zo beladen maakt, is de onderliggende vraag die journalist Brouwer scherp verwoordt: mag een arts afwijken van de geldende beslisbomen als die beslisbomen onvolledig zijn of een bepaalde oorzaak buiten beschouwing laten? Roodenburg argumenteerde dat bijwerkingen van coronavaccins simpelweg niet in de huisartsbeslisbomen waren opgenomen — en dat dit hem in een onmogelijke positie bracht. Het tuchtcollege vond echter dat juist dit hem geen vrijbrief gaf om op eigen houtje onderzoek te doen zonder informed consent en zonder de richtlijnen te volgen bij afwijkende uitslagen. De inspectie benadrukte ook dat Roodenburg eerder al tuchtrechtelijk was berispt voor vergelijkbaar handelen — met name het niet doorverwijzen bij verhoogde D-dimeerwaarden — en dat hij desondanks op veel grotere schaal was doorgegaan. Dat woog zwaar mee in het oordeel. Uniek precedent: jaren na de coronacrisis Opvallend is het tijdstip. We schrijven 2026, en nú wordt een arts definitief uit het BIG-register verwijderd vanwege zijn gedrag tijdens de coronaperiode. Andere artsen die publiekelijk kritisch waren, kregen berispingen of boetes — maar verloren hun licentie niet. Roodenburg is de eerste. Zijn advocaat vroeg het college uitdrukkelijk om proportionaliteit en stelde een voorwaardelijke doorhaling voor, eventueel gecombineerd met coaching. Het college ging daar niet in mee. De maatregel van onvoorwaardelijke doorhaling is echter nog niet definitief. Roodenburg is voornemens in beroep te gaan bij het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Zolang die procedure loopt, mag hij zijn praktijk voortzetten. Pas na een onherroepelijk vonnis treedt de doorhaling in werking. Wat zegt dit over de staat van medische vrijheid? De zaak-Roodenburg laat zien dat coronakritische artsen nog steeds worden opgejaagd. Mogen artsen — in hun rol als arts — afwijkende standpunten innemen over medische interventies die door de overheid worden gepromoot? Waar eindigt gewetensbezwaar en begint onverantwoord handelen? En wie bepaalt dat: de beroepsgroep, de inspectie, of de rechter? Het tuchtcollege heeft zijn antwoord gegeven. Roodenburg gaat in beroep. De vraag blijft open. Ondertussen gaat het prikken vrolijk verder. Sinds dinsdag, dezelfde dag dat de uitspraak werd gedaan, ontvangen 70-plussers weer een uitnodiging voor de coronaprik. #MedischeVrijheid #Coronamaatregelen #Huisarts
Wat @Lisawesterveld destijds deed, was meewerken. Instemmen met uitbreiding van het coronatoegangsbewijs. Niet meewerken aan het initiatief Onverdeeld Open om het immorele en ineffectieve onderscheid tussen gevaccineerd en ongevaccineerd eindelijk te stoppen. #coronatoegangsbewijs #vaccinatie #gezondheid
Oud-minister Hugo de Jonge onderbouwde het #coronatoegangsbewijs met de stelling dat de “overgrote meerderheid” van Covid-19 patiënten destijds niet-gevaccineerd waren. Dit is onwaar – met de kennis van toen. Wij zetten de data op een rij voor de Parlementaire enquêtecommissie. https://t.co/aZNYBKALpW #COVID19 #vaccinatie #gezondheidszorg
5 jaar na de start van de coronavaccinaties ken ik nog steeds geen enkele ongevaccineerde patiënt die spijt heeft over die beslissing. Ik ken wel meerdere gevaccineerde patiënten die schade opliepen en zich bedrogen voelen. Dit gaat u niet in uw krant of op TV vernemen. #coronavaccinatie #gezondheid #vaccinatie
Alleen de pensioengerechtigden komen nog voor de corona-prik in aanmerking… https://t.co/FD2eE6GFyr #Corona #Vaccinatie #Pensioen
Ziet u wel? #Myocarditis, #vasculitis en een #dissectie van de aorta bij een volstrekt gezonde jongere. Het werd zijn dood. Dit zijn de pechvogels die meteen overlijden aan de gevolgen daarvan. Maar er is een stuwmeer aan mensen waarbij die vasculitis spontaan weer verdwijnt, maar wel littekens in de hartspier en de aorta heeft achtergelaten. Waardoor die mensen later - op kortere of langere termijn - alsnog overlijden door ernstige hartritmestoornissen, hartfalen of dissecties van de aorta. Waarschijnlijk zijn er al veel mensen hiermee onder de grond of in de oven verdwenen zonder dat die relatie gelegd werd. Ook de initiële vasculitis blijft onder de radar: niet lekker zijn, wat koorts en buik- en/ of rugpijn voor een paar dagen. Precies wat mensen verwachten na een vaccinatie. Er druppelen langzaam case-reports de literatuur binnen met goed histopathologisch onderzoek met de juiste kleuringen op spike en nucleoproteïne. Het zal wel een keer duidelijk worden. Maar het is wel heel zuur dat deze man zijn zoon verloor aan een vaccin waar hij niets van te verwachten had maar waarvan we de negatieve gevolgen niet konden overzien. #Myocarditis #Vasculitis #Vaccinatie
Jongens wat een beerput… Het wordt met de dag duidelijker waarom Anthony Fauci zich 111 keer op ‘the Fifth’ beriep. Want terwijl hij zwijgt, beginnen zijn eigen mails wel met de dag meer en meer te spreken… Er was al gebleken dat hij wist van mogelijke vaccinatierisico’s tijdens de zwangerschap, terwijl we hem daar nooit hebben over gehoord. Wel integendeel. En nu duikt opnieuw een mail op die kan tellen: —> Op 27 mei 2021 schreef Janet Woodcock, hoofd van de FDA, o.a. aan Fauci dat ze meldingen kreeg van mensen -onder wie medische professionals- met “moeilijk te classificeren klachten na COVID-vaccinatie”. —> Ze schreef expliciet dat dit precies het soort bijwerkingen waren dat systemen zoals VAERS niet goed konden detecteren en stelde daarom voor om een cohort van deze mensen te onderzoeken. —> Daarbij schreef ze ook nog: “If you let a problem fester, then it will come back to bite you later.” De Fauci-fans zullen nu zeggen dat nergens staat dat hij die waarschuwing negeerde. Klopt. —> Maar feit is óók dat hij ook hierover nooit publiek iets heeft gezegd en dat deze mail pas vijf jaar later boven water komt. —> Toen temidden van de wereldwijde “100% Safe & Effective” campagne…remember? Maar nòg belangrijker: voor zover uit de huidige informatie blijkt, is er geen enkel spoor van de specifieke cohortstudie waar Woodcock o vroeg… —> Dus de vraag is ook hier heel simpel: Wat is er met haar waarschuwing en haar voorstel tot onderzoek gebeurd? En dat is niet alleen een belangrijke vraag voor Fauci, maar ook voor ‘onze journalisten’. Helaas lijkt het ondertussen alsof ook de media zich op het Vijfde Amendement beroepen en ook hier in België… Terwijl dit soort documenten toch aanleiding zou moeten geven tot zeer grote nieuwsgierigheid, doorgedreven onderzoek en uiterst kritische vragen. Maar nee, in plaats daarvan: grote stilte. Dus laat ons eerlijk wezen, Fauci-fan of niet: ook dát begint stilaan behoorlijk schandalig te worden. P.S. Dit is weer een voorbeeld waarom ik blij ben dat X bestaat, waar zulke documenten wél circuleren en je ze zelf kan bekijken. #Fauci #COVID19 #Vaccinatie
Column: De ene helft houdt de andere in de gaten Max von Kreyfelt George Orwell vergiste zich op één belangrijk punt. Hij dacht dat Big Brother personeel nodig zou hebben. In 1984 keek de staat via beeldschermen mee. Er waren geheime diensten, verklikkers en ambtenaren met sombere jassen. Een kostbare operatie. Dat kan tegenwoordig efficiënter. De ene helft van de bevolking controleert vrijwillig de andere helft. Onbetaald. Iedereen is toezichthouder geworden. De buurman beoordeelt uw afvalscheiding, de collega uw woordkeuze en de voorbijganger fotografeert uw verkeerd geparkeerde auto. Op sociale media draaien permanent volksrechtbanken waarin het bewijs doorgaans arriveert nadat het vonnis al is uitgesproken. De moderne verklikker hoeft niet meer naar een loket. Hij heeft een meldknop. Dat maakt hem geen verklikker, natuurlijk. Hij is bezorgd. Hij bewaakt de sociale veiligheid, bestrijdt desinformatie of helpt mee aan een inclusieve omgeving. Vroeger fluisterde men achter gordijnen. Nu publiceert men de beschuldiging inclusief schermafbeelding en morele verheffing. De overheid hoeft slechts de juiste woorden beschikbaar te stellen. Ongepast. Onveilig. Schadelijk. Radicaal. Zodra het etiket is aangebracht, neemt de bevolking het onderzoek over. Wie nog vragen stelt, bevestigt daarmee zijn verdachte houding. Zo controleert vijftig procent de andere vijftig procent. Welke helft waartoe behoort, wisselt per onderwerp. Bij klimaat controleert de ene buurman uw houtkachel. Bij gezondheid telt de andere uw vaccinaties. Op kantoor registreert iemand uw grap en op internet houdt een onbekende bij welke berichten u ooit leuk vond. We zijn tegelijk cipier en gevangene. Dat is bestuurlijk bijzonder voordelig. De mooiste gevangenis is immers niet die met de hoogste muur, maar die waarin de bewoners elkaar beletten te ontsnappen. Geef iedereen een camera, een morele code en een klein gevoel van macht, en er hoeft nergens meer een bewaker te staan. Big Brother werd daardoor overbodig. Hij hoefde ons niet te onderwerpen. Hij hoefde alleen maar een samenleving te bouwen waarin toezicht werd verkocht als verantwoordelijkheid en verraad als betrokkenheid. Orwell schreef dat Big Brother naar u keek. Hij kon niet voorzien dat wij uiteindelijk voor hem zouden invallen. (Orwells 1984) 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1  #BigBrother #SocialeMedia #Toezicht
Nieuws van de Dag en de illusie van het spontane gesprek Gisteren keek ik naar Nieuws van de Dag en pas later drong volledig tot me door wat mij zo tegenstond aan die uitzending over de boeren. Het ging niet om één domme uitspraak van Lale Gül, Raymond Mens of iemand anders aan tafel. Het ging om de manier waarop vrijwel het hele blok dezelfde richting uit werd opgebouwd. De kijker moest het gevoel krijgen naar een spontaan gesprek over de actualiteit te kijken, terwijl de boeren stap voor stap werden gekoppeld aan gevaar, slachtoffers, historische grensoverschrijding en uiteindelijk zelfs aan de gedachte dat het misschien helemaal niet zo erg is wanneer Nederland minder boeren krijgt. Kijk gewoon naar de opeenvolging. Er is een dodelijk verkeersongeluk rond een boerenactie en vrijwel onmiddellijk verschuift het gesprek naar de verantwoordelijkheid van de boeren. Vervolgens komt de davidster met de B voorbij en Lale Gül trekt direct de Holocaust erbij. Niet veel later vraagt diezelfde Lale of het eigenlijk wel zo’n ramp is wanneer Nederland minder boeren krijgt. Thomas van Groningen levert de voorzetten waarmee het gesprek voortdurend binnen datzelfde kader blijft en Raymond Mens sluit zich vervolgens aan bij de harde lijn van Rob Jetten over boeren op de snelweg. Ieder fragment afzonderlijk kun je wegzetten als “gewoon een mening”. Maar zet ze achter elkaar en je krijgt een heel ander product: boeren worden gevaarlijk, onverantwoordelijk, historisch verdacht en uiteindelijk misschien zelfs overbodig gemaakt. En hier moeten we ophouden naïef te doen over hoe talkshows werken. Dit zijn geen cafés waar toevallig vier mensen binnenlopen en ter plekke ontdekken wat ze ergens van vinden. De uitzending is voorbereid, onderwerpen zijn geselecteerd, invalshoeken zijn besproken, beelden liggen klaar, vragen zijn voorbereid, gasten zijn voorgesproken en opiniemakers weten waarvoor ze komen. Presentatoren werken met een draaiboek en de regie kan tijdens de uitzending onmiddellijk bijsturen. Maar zelfs dat is nog maar de zichtbare laag. Sinds corona weten we hoe omvangrijk narratief beheer vanuit instituties kan worden georganiseerd. Overheidscommunicatie, crisiscommunicatie, ministeries, woordvoerders, deskundigen, gedragscommunicatie en media functioneren niet in volledig gescheiden universums. Boodschappen worden voorbereid, lijnen worden afgestemd, kernboodschappen worden bepaald en media weten ruim vóór de uitzending welke onderwerpen en politieke boodschappen die dag centraal staan. Hoe ver zulke lijnen vervolgens via redacties, voorgesprekken, briefingdocumenten en talkingpoints doorwerken tot presentatoren, deskundigen en opiniemakers is van buitenaf nauwelijks volledig zichtbaar. Ik kan niet bewijzen dat iemand ’s middags letterlijk een mail van de NCTV of AIVD ontvangt met drie zinnen die ’s avonds moeten worden uitgesproken. Maar na corona vind ik het minstens zo naïef om te geloven dat dezelfde formuleringen, dezelfde morele kaders en dezelfde gewenste conclusies avond na avond volledig spontaan en onafhankelijk aan verschillende talkshowtafels ontstaan. De interessantste vorm van sturing is bovendien helemaal niet een geheim briefje waarop exact staat wat iemand moet zeggen. Het is veel efficiënter om mensen te gebruiken van wie je vooraf al weet welke richting hun morele kompas bijna automatisch uitslaat. En daar vind ik Lale Gül bijzonder interessant. Bij haar lijkt virtue signalling inmiddels bijna een vakdiscipline geworden. Of het nu over islam, corona, vaccinaties, Israël of nu de boeren gaat: ze weet opvallend vaak precies de meest institutioneel veilige, moralistisch maximale positie te vinden en die vervolgens te presenteren alsof ze zojuist op eigen kracht een bijzonder moedige gedachte heeft ontdekt. Tijdens corona was uitgesproken vaccinatie-enthousiasme de deugdzame positie. Bij islam krijgt ze ruimte wanneer een scherpe beschuldiging richting moslims gewenst is. Bij Israël staat ze zeer herkenbaar in het debat. En nu boeren politiek onder druk staan, zit zij daar precies op het juiste moment om de Holocaust erbij te halen en vervolgens hardop te vragen of Nederland eigenlijk wel zoveel boeren nodig heeft. Ik neem Lale zo nadrukkelijk als voorbeeld omdat het mechanisme bij haar bijna schaamteloos zichtbaar wordt, maar zij is slechts een extreem herkenbare variant van een veel breder televisiemodel. Ook andere vaste zogenaamde ‘opiniemakers’ weten dat het televisiecircuit snelheid, stelligheid, morele verontwaardiging en herkenbare positionering beloont. Dat levert clips, bereik, uitnodigingen en uiteindelijk marktwaarde op. Virtue signalling is daarmee niet alleen ideologie, maar ook een verdienmodel. De doelgroep kan wisselen, gisteren ongevaccineerden, vandaag boeren, morgen weer een andere politiek verdachte groep, maar de morele pose blijft. En precies die voorspelbaarheid maakt zulke figuren bruikbaar voor het format. De kijker denkt vervolgens: “Lale vindt dit.” Maar de redactie koopt geen verrassing in. Ze koopt een bekend type reactie, een herkenbaar moreel frame en televisie waarvan vooraf duidelijk is welke richting het gesprek ermee op kan. Daar begint narratief beheer: niet noodzakelijk bij een letterlijk uitgeschreven script, maar al bij de selectie van mensen van wie je weet welk soort oordeel, verontwaardiging en legitimatie ze zullen leveren. En precies daar begint narratief beheer. Niet bij één grote leugen, maar bij selectie. Wie zit er aan tafel? Welke gebeurtenis wordt groot gemaakt? Welke associatie wordt onmiddellijk toegevoegd? Wie krijgt het morele gezag? Welke vragen worden eindeloos uitgemolken en welke vragen worden überhaupt niet gesteld? Want kijk naar wat gisteren niet centraal stond. Bij het verkeersongeluk had je uitgebreid kunnen bespreken wat feitelijk al bekend was over de toedracht voordat een hele protestbeweging morele schuld kreeg toegeschoven. Bij de boerenster had je naast de verontwaardiging ook boeren zelf kunnen vragen welk politiek punt zij met dat symbool probeerden te maken. En zodra Lale vraagt of minder boeren wel zo erg is, hoort daar onmiddellijk de veel grotere vraag tegenover te staan: wie produceert straks ons voedsel, wie krijgt de grond, hoe afhankelijk willen we worden van import en welke bedrijven profiteren van een steeds verder geïndustrialiseerde en technologiseerde voedselketen? Maar juist die vragen verstoren het frame. En dat is precies waarom framing zo krachtig is. Je hoeft helemaal niet te liegen. Je kunt uitsluitend ware feiten gebruiken en toch een misleidend totaalbeeld produceren. Je maakt het ene feit enorm, het andere klein, plaatst twee gebeurtenissen bewust naast elkaar, nodigt drie mensen uit die ongeveer dezelfde morele richting vertegenwoordigen en laat één kritische context weg. Vervolgens hoef je de kijker niet eens meer te vertellen wat hij moet denken. Hij maakt de laatste stap zelf. Tijdens corona zagen we hoe effectief dat kan zijn. Dag na dag dezelfde morele categorieën, dezelfde institutioneel geaccepteerde deskundigen, dezelfde angsten, dezelfde oplossingen en dezelfde sociale labels voor afwijkende geluiden. De kracht van dat systeem zat er niet in dat letterlijk niemand iets anders mocht zeggen. Eén kader werd simpelweg zo dominant dat alles daarbuiten automatisch verdacht, onverantwoordelijk of krankzinnig begon te klinken. Nu zie ik hetzelfde mechanisme terug bij de boeren, alleen herkennen veel meer mensen het inmiddels. Daarom vind ik de uitzending van Nieuws van de Dag van gisteren niet gewoon “een talkshow waar ik het niet mee eens was”. Ik vind het een voorbeeld van iets veel fundamentelers: hoe een redactie een politieke en morele werkelijkheid kan construeren terwijl ze de vorm van een spontaan gesprek behoudt. Dat is ook waarom ik tegenwoordig bij een talkshow niet alleen meer luister naar wat er wordt gezegd. Ik kijk vooral naar wat er vóór de eerste zin al is besloten. Waarom zit juist deze persoon daar? Waarom wordt juist dit incident gekozen? Waarom volgt na gebeurtenis A onmiddellijk onderwerp B? Wie levert de emotionele verontwaardiging? Wie levert de rationeel klinkende bevestiging? Welke vraag wordt niet gesteld? Welke conclusie blijft uiteindelijk in het hoofd van de kijker hangen zonder dat iemand haar rechtstreeks heeft hoeven uitspreken? En misschien nog belangrijker: wie profiteert van die conclusie? Welk beleid wordt er gemakkelijker door te verkopen? Welk economisch of politiek belang wordt ermee gediend? Welke agenda krijgt meer ruimte wanneer één groep eerst moreel verdacht is gemaakt? Want framing staat zelden volledig op zichzelf. Zodra een bepaald beeld van de werkelijkheid dominant wordt, worden bepaalde beleidskeuzes vanzelf logischer en andere ineens ondenkbaar. Wie boeren eerst neerzet als gevaarlijk, achterhaald, egoïstisch of zelfs moreel verdacht, heeft de helft van het politieke werk al gedaan voordat beleid dat tot minder boeren leidt überhaupt aan de kijker hoeft te worden verkocht. Daar zit de manipulatie. Niet noodzakelijk in één aantoonbare leugen, maar in het construeren van een context waarin de gewenste conclusie eruitziet alsof hij spontaan uit de werkelijkheid zelf is ontstaan. En dat is precies wat gisteren met de boeren gebeurde. Ze werden niet alleen besproken. Ze werden geframed. Niet toevallig door één ongelukkige uitspraak, maar door de volledige architectuur van het gesprek. Wie dat mechanisme eenmaal herkent, kijkt nooit meer hetzelfde naar een talkshow. #Praatprogramma's #MediaFraming #Politiek
Er is iets raars aan de hand met de media. Ik merkte het voor het eerst in 2020. Tot dat jaar las ik gewoon de krant en dacht dat ik daarmee goed geïnformeerd was. Vanaf Corona en de eenzijdige berichtgeving veranderde dat. De media leken opeens gelijkgeschakeld en spraken met één stem. Ik knapte niet alleen af op de krant, ik raakte de afgelopen jaren ook los van de mainstream media bij andere onderwerpen. Zodra ik de propaganda rond Corona herkende, zag ik datzelfde infantiele toontje terug bij berichten over Oekraïne, klimaat, LHBTQ+ – eigenlijk bij bijna elk groot onderwerp. Toen ik in 2020 nog de krant las, was er nauwelijks gesprek mogelijk met de redactie. Het nieuws werd top-down over de lezers uitgestrooid. Eenrichtingsverkeer: je kunt hoogstens een brief sturen en afwachten of die wordt geplaatst. Langzaam ben ik gaan denken dat de media zoals we die kennen zullen verdwijnen. Net zoals de boekdrukkunst in de Middeleeuwen een revolutie teweegbracht, heeft het internet een kanteling in gang gezet. De oude media reageren daar verkrampt op. Steeds vaker klinkt de roep om censuur, om ophef over afwijkende meningen, om dwang, boetes en straffen. Alsof je een bevolking op die manier kunt sturen. Over heel veel onderwerpen mag je nog maar op één manier denken en spreken. Voorbeelden zijn er genoeg. * Corona was een pandemie die dankzij de maatregelen is bedwongen; critici werden wappies, complotdenkers of antivaxers. Je kon een boete krijgen omdat je te dicht bij elkaar in een park zat. * Klimaatverandering komt door te veel CO₂ en stikstof en kan alleen worden gestopt met maatregelen, zoals minder vliegen en minder vlees. * Rusland is de agressor, de NAVO beschermt ons, en zonder ingrijpen staat Poetin straks aan de Nederlandse grens. Daarom moet er dienstplicht komen en moeten jongeren ‘sneuvelbereid’ worden. Wie pleit voor praten met Rusland wordt meteen Poetin-lover genoemd. Alsof de wens om vrede en normale betrekkingen is een misdaad is. Er loopt in mijn beleving een grote, onzichtbare kloof door Nederland. Een glazen wand waardoor mensen elkaar nog wel kunnen zien, maar niet meer goed naar elkaar luisteren. Aan de ene kant de mensen die nog niet losgeraakt zijn van de media, die het NRC lezen en geloven wat op TV wordt voorgeschoteld. Aan de andere kant mensen die weinig meer geloven, soms naar alternatieve kanalen kijken, soms niet. In de spreekkamer merk ik die kloof nauwelijks; patiënten komen met klachten, niet voor een gesprek over Rusland of klimaat. Maar daarbuiten loop ik er dagelijks tegenaan. Wie bepaalt eigenlijk wat nieuws is, welke stemmen we horen, wat desinformatie is en wat ‘juiste’ informatie? Voor een antwoord is het belangrijk te beseffen dat de media, zonder dat we daarover zijn ingelicht, een andere taak hebben gekregen. Jaren geleden zei oud-generaal Van Kappen bij WNL, met Wierd Duk ernaast, openhartig wat die taak is: “We zitten midden in een periode waarin we te maken hebben met een informatieoperatie, een informatieoorlog. Dat is het manipuleren van feiten en gebeurtenissen, zodat je een preferente werkelijkheid bij je eigen bevolking, bij je tegenstander en bij het internationaal publiek neerlegt. Daar zitten we midden in. […] En alle partijen doen dat.” Dit fragment van vóór 2020 was een eye-opener voor mij. Het verklaart de propaganda die we nu zien. Als de NCTV en de NAVO feiten manipuleren om een gewenste werkelijkheid bij de bevolking neer te leggen, moet dat zo gebeuren dat het niet opvalt. Zodra mensen de truc doorzien, is de controle en de geloofwaardigheid weg. Waarheidsvinding is van ondergeschikt belang. De mainstream media en journalisten hebben als taak 'de narratieven te bewaken'. Ze worden gatekeepers van een gewenste werkelijkheid, die dus niet per se waar is. De woorden van Van Kappen verklaarden voor mij de autoritaire aanpak tijdens Corona én de totale gelijkschakeling van de media. Het woord ‘opiniemaker’ in het profiel van Wierd Duk @wierdduk is in dit opzicht typerend. Hij was journalist, nu maakt hij opinies en beïnvloedt hij de massa. Jonge mensen zijn hier steeds vaker klaar mee. Mijn kinderen lezen geen krant, maar zijn vaak verrassend goed op de hoogte. Veel mensen haken af bij de mainstream media omdat die zijn gaan meedoen aan ‘nudgen’: zorgen dat zo veel mogelijk mensen hetzelfde denken en spreken. De media lopen in de pas met wat inlichtingendiensten zoals de NCTV wensen. Dat is een verbijsterende ontwikkeling; inlichtingendiensten en de NAVO bepalen grotendeels waar het ‘nieuws’ over gaat en sturen de narratieven. Dit heeft weinig te maken met mensen eerlijk informeren. Het lijkt meer op psychologische oorlogvoering (psyop) gericht op burgers, in plaats van bescherming tegen gevaar van buitenaf. Zorgen dat zoveel mogelijk mensen hetzelfde denken is iets heel anders dan onafhankelijke berichtgeving. Het gevaar is dat de samenleving splijt. De media gooien ons dagelijks nieuwe kluifjes toe – afleidingsmanoeuvres zodat we stoppen met zelf denken en vragen stellen. Vragen stellen werd de afgelopen jaren riskant. In mijn geval kreeg ik intimiderende brieven van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Een kritische huisarts met zorgen over de veiligheid van coronavaccins werd gezien als 'gevaar voor de vaccinatiebereidheid’. Dat is vreemd. Er ontstond een kloof tussen hoe toezichthouders volksgezondheid zagen en hoe ik ernaar keek. Mijn eigen pad van de afgelopen jaren is herkenbaar voor velen: eerst verbazing en verbijstering over de eenzijdige Corona-berichtgeving, daarna bedreiging (onder andere door die brieven), angst, en uiteindelijk woede én veel meer bewustwording. Een samenleving die verder versplintert, waarin mensen niet meer weten wat anderen denken of bezighoudt, is onwenselijk en onmenselijk. Het is kwalijk dat inlichtingendiensten hierop hebben aangestuurd met hun hang naar controle. Ik verwacht dat hoe verkrampter de oude media reageren, des te sneller hun ondergang gaat. Dat is niet erg. Er ontstaan nieuwe manieren van informatievoorziening en vooral van informatie-uitwisseling: podcasts, maar ook festivals, lezingen en echte ontmoetingen waar je in de pauze gewoon met elkaar kunt napraten en ideeën kunt uitwisselen. Die initiatieven worden snel volwassen. De oude media onderschatten het internet en hangen nog vast in het pre-internet tijdperk, toen zij de narratieven nog konden bepalen. Veel mensen zijn klaar met de betutteling en de top-downbenadering. Ik in elk geval wel. Als u waardeert wat ik schrijf, kunt u een bijdrage overmaken via https://t.co/5EmgfuiUho Ook zonder die bijdrage blijf ik schrijven, maar elke kleine bijdrage wordt erg gewaardeerd. #media #vrijheidvanmeningsuiting #informatie