Search

Column: Lees vóór gebruik de bijsluiter. Doe het vooral niet vóór gebruik Max von Kreyfelt Daar is hij dan. De bijsluiter. Dat kleine, opgevouwen monumentje voor een tijd waarin vragen stellen nog gold als een bijwerking die onmiddellijk behandeld moest worden. Comirnaty. 30 microgram per dosis. Tozinameran. Een naam die destijds niemand kende en die ook niemand hoefde te kennen, want we hadden Hugo. En Hugo had schoenen. En vertrouwen. Vooral vertrouwen. De overheid had de wetenschap, de wetenschap had de televisie en de televisie had een tafel waaraan iedere avond werd uitgelegd dat twijfel menselijk was, maar in dit geval toch iets voor mensen met een Facebookaccount. Nu ligt daar die bijsluiter. Keuring gedrukt. Zwart op wit. Vermoeidheid. Hoofdpijn. Spierpijn. Koorts. Gewrichtspijn. Niets bijzonders. Dat hoort erbij. Even doorbijten. En ergens verderop, tussen de kleine letters die niemand leest omdat vertrouwen minder vermoeiend is dan lezen, staan myocarditis en pericarditis. Ontsteking van de hartspier. Ontsteking van het hartzakje. Vooral gemeld bij jongere mannen. Vaker na de tweede dosis. Merkwaardig. Want ik herinner mij een tijd waarin mensen die daar vragen over stelden niet werden uitgenodigd voor een rustig gesprek over farmacovigilantie. Ze kregen een etiket. Wappie. Antivaxxer. Complotdenker. Gevaar voor de volksgezondheid. Sommigen verloren hun podium. Anderen hun reputatie. Artsen die te veel vragen stelden, ontdekten dat wetenschappelijke nieuwsgierigheid vooral gewaardeerd wordt zolang zij tot het juiste antwoord leidt. Dat is misschien wel het mooiste aan de moderne wetenschap. Ze verandert voortdurend van inzicht, maar verwacht wel dat u ieder tijdelijk inzicht als eeuwige waarheid behandelt. De bijsluiter zelf is overigens een wonder van bestuurlijke beschaving. Alles staat erin. Daarmee is juridisch gezien iedereen geïnformeerd. Dat u hem pas leest nadat u op televisie, in de krant, op uw werk en soms zelfs binnen uw familie moreel onder druk bent gezet, blijkt een detail. U had hem kunnen lezen. Net zoals u een hypotheekakte kunt lezen terwijl de makelaar achter u staat te roepen dat er nog zeventien andere gegadigden zijn. Vrije keuze. Volledig geïnformeerd. Handtekening graag hier. Het interessante is daarom wat er destijds niet over gezegd mocht worden. Want bijwerkingen waren er natuurlijk altijd. Alleen de maatschappelijke bijwerking van het bespreken ervan bleek ernstiger dan de medische. Een ontstoken hartzakje was een bekend risico. Een ontstoken debat was onaanvaardbaar. En zo werd de bijsluiter misschien wel het eerlijkste document van de hele coronaperiode. Omdat hij, in tegenstelling tot veel bestuurders, tenminste toegeeft dat er risico’s bestaan. Lees voor gebruik de bijsluiter. Een uitstekend advies. Alleen jammer dat het land hem pas mocht lezen nadat de discussie was afgelopen. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #Bijsluiter #Vaccinatie #Gezondheid

De opkomst van AI, zoals de nieuwe beeldgenerator Muse Image van Meta, heeft niet alleen het potentieel om ons menselijke ervaringen te beïnvloeden, maar leidt ook tot groeiend wantrouwen ten opzichte van de authenticiteit van informatie en beelden, wat ons nieuwsgierigheid en kritische denkvermogen ondermijnt. #KunstmatigeIntelligentie #Nieuwsgierigheid #Vertrouwen

Open brief aan John de Mol Beste John, U bent misschien wel de machtigste mediaman van Nederland. U begrijpt kijkcijfers, sentiment, timing en psychologie beter dan bijna wie dan ook. U voelde decennia lang haarfijn aan waar mensen naar wilden kijken en vooral wanneer ze ergens klaar mee waren. Daarom is het interessant dat juist de traditionele media nu massaal het contact met het publiek verliezen. Niet een beetje. Structureel. Het vertrouwen daalt. De interesse verdwijnt. Jongeren lopen weg. En miljoenen mensen zoeken hun informatie inmiddels buiten de klassieke redacties om. Toch klinkt vanuit Hilversum vooral verwarring. Alsof men niet begrijpt wat er gebeurd is. Maar misschien begrijpt u het wél. Want ergens onderweg veranderde journalistiek van nieuwsgierigheid naar opvoedkunde. Van controleren van macht naar begeleiden van publiek gedrag. Van pluriformiteit naar morele choreografie. Niet overal. Niet altijd. Maar vaak genoeg om zichtbaar te worden. Tijdens corona zagen miljoenen Nederlanders iets merkwaardigs ontstaan: vrijwel alle grote redacties dachten ineens hetzelfde, twijfelden op hetzelfde moment aan dezelfde mensen, en nodigden opvallend vaak exact dezelfde experts uit. Dat voelde voor veel burgers niet meer als journalistiek. Dat voelde als afstemming. Daarna volgden Oekraïne, stikstof, migratie, klimaat, censuur, digitale controle, Europese machtsoverdracht — en telkens opnieuw leek het debat smaller te worden naarmate de maatschappelijke impact groter werd. Kritische vragen verdwenen niet letterlijk. Ze werden subtiel sociaal verdacht gemaakt. En juist dát hebben mensen gevoeld. Niet iedereen kon het perfect formuleren. Maar miljoenen burgers herkenden instinctief wanneer informatie niet langer bedoeld was om hen vrij te laten denken, maar om hen binnen acceptabele grenzen te laten blijven. Dus nee: het internet heeft het vertrouwen niet kapotgemaakt. De media zelf hebben dat gedaan. Niet door fouten te maken — fouten horen bij journalistiek. Maar door te stoppen met het serieus toelaten van fundamentele twijfel. En misschien is dat wel de grootste crisis van deze tijd: niet dat mensen “afhaken van nieuws”, maar dat complete instituties hun geloofwaardigheid langzaam hebben ingeruild voor nabijheid tot macht. U kent televisiepsychologie. U weet dat kijkers één ding feilloos aanvoelen: onechtheid. Mensen accepteren een mening. Zelfs propaganda. Maar wat ze uiteindelijk niet verdragen, is het gevoel gemanipuleerd te worden terwijl men ondertussen blijft beweren volledig objectief te zijn. Daarom groeit sociale media. Niet omdat alles daar waar is. Maar omdat daar tenminste nog zichtbaar wordt getwijfeld, gevochten, gezocht en botsend gedacht. Rommeliger. Soms hysterisch. Maar levend. De klassieke media ogen daarentegen steeds vaker als perfect verlichte studio’s waarin niemand nog werkelijk verrast mag worden. Misschien ligt daar juist een historische kans voor iemand als u. Niet nóg een format. Niet nóg een talentenjacht. Maar een platform waar echte journalistieke spanning terugkeert. Waar mensen met fundamenteel verschillende visies elkaar ontmoeten zonder vooraf moreel gesorteerd te zijn. Waar nieuwsgierigheid belangrijker is dan narratiefdiscipline. Nederland snakt daar meer naar dan Hilversum denkt. Met vriendelijke groet, Max von Kreyfelt #journalistiek #media #vertrouwen

Er zijn momenten waarop iemand zichzelf ontmaskert zonder dat het het zelf doorheeft. Niet door wat zij onderzoekt, maar door wie xij wegzet. Niet door wetenschap, maar door arrogantie verpakt als deskundigheid. Jij hebt als psychiater niet simpelweg een mening gegeven over de coronaperiode. Je hebt mensen gedehumaniseerd die kritische vragen stelden over de prikcampagne. Burgers die twijfelden, artsen die waarschuwden, ouders die zich zorgen maakten, jij reduceerde ze tot psychologische dossiers. Alsof maatschappelijke twijfel automatisch een stoornis zou zijn. Alsof kritisch denken ineens behandeld moest worden in plaats van gehoord. Dat is geen psychiatrie. Dat is intellectuele luiheid met een behandelstoel eronder. Je presenteerde jezelf als objectieve professional, maar gedroeg je als een ideologische ordebewaker van het narratief. Een vrouw die vanuit comfortabele studeerkamers verklaarde wat “gezond denken” was, terwijl miljoenen mensen werden buitengesloten, gedemoniseerd en sociaal onder druk gezet. Wat vooral bleef hangen was de neerbuigende toon. Dat constante morele vingertje van iemand die zichtbaar meer geïnteresseerd was in gehoorzaamheid dan in waarheidsvinding. Je sprak niet als arts, maar als een paternalistische bemoeial die zichzelf tot scheidsrechter van acceptabel denken had benoemd. En achteraf? Nu steeds meer feiten, fouten en politieke belangen zichtbaar worden, blijkt vooral hoe oppervlakkig en slecht geïnformeerd veel van die stellige uitspraken waren. Het grote probleem van mediapsychiaters is dat ze zelden twijfelen zolang de camera aanstaat. Het wrange is misschien nog wel dat ik je ooit ruimte gaf bij Café Weltschmerz. Dat ik dacht dat open debat nog mogelijk was. Dat intellectuele nieuwsgierigheid belangrijker was dan kuddegedrag. Terugkijkend voelt dat als het binnenhalen van iemand die vrijheid van denken gebruikte om diezelfde vrijheid bij anderen verdacht te maken. Ik zie geen onafhankelijke denker meer. Ik zie iemand die tijdens maatschappelijke druk exact deed wat machtssystemen nodig hadden: afwijkende stemmen psychologiseren, ridiculiseren en isoleren. Niet ondanks het vak. Maar ermee. https://t.co/MDlYwgrQZ5 #Psychiatrie #KritischDenken #VrijheidVanMeningsuiting

Observaties vanuit het riool, extra editie. De ombudsvrouw van de Volkskrant schrijft over de giftigheid van sociale media. Over haat, bedreigingen en een publiek debat dat ontspoort. De analyse is begrijpelijk, maar vooral onthullend. Want achter het verhaal over X en Facebook verschijnt een ander verhaal. Dat van een krant die een inclusieve samenleving bepleit, maar zichtbaar moeite heeft met een deel van de samenleving dat niet meer binnen het eigen wereldbeeld past. De Volkskrant schrijft veel en graag over diversiteit, representatie en het belang van verschillende stemmen. Dat zijn belangrijke thema’s. Opvallend genoeg verdwijnt die nieuwsgierigheid zodra die stemmen grof, boos of institutioneel wantrouwend worden. Dan zijn ze geen bron van inzicht meer, maar een moderatieprobleem. Dat is geen unieke Volkskrantkwaal. Het is een symptoom van een bredere ontwikkeling. Hoogopgeleide, welvarende milieus verdedigen de open samenleving met grote overtuiging, maar doen dat steeds vaker vanuit sociale en culturele gated communities. Daar wordt gesproken over inclusie, terwijl het contact met mensen buiten die kring steeds beperkter wordt. De ironie is dat de gevolgen van die open samenleving zelden als eerste neerslaan in diezelfde gated communities. De gevolgen van immigratie, woningdruk, concurrentie op de arbeidsmarkt, overbelaste publieke voorzieningen of afnemende sociale cohesie worden meestal het eerst gevoeld door mensen met minder inkomen, minder invloed en minder keuzemogelijkheden. Zeg maar het Volk uit de naam Volkskrant. Dat deel van de naam lijkt tegenwoordig vooral historisch erfgoed. De krant die ooit pretendeerde het land te beschrijven, beschrijft steeds vaker een land zoals de eigen welvarende fans dat zien. De boze reacties onder Facebookberichten of op X worden niet gelezen als signalen uit de samenleving, maar als bewijs dat de samenleving ontspoort. Misschien is dat wel de kern van de huidige polarisatie. Niet dat Nederlanders elkaar haten, maar dat verschillende werelden elkaar nauwelijks nog ontmoeten. De ene kant leest over de andere. De andere kant wantrouwt de eerste. Beide zijn ervan overtuigd dat zij de werkelijkheid beter begrijpen. De open samenleving wordt ondertussen verdedigd vanuit een gated community. Achter een slagboom die vooral bedoeld is om buiten te houden wat men binnen liever niet wil zien. “De kritiek van de Volkskrant op X schept ook verplichtingen op andere sociale media” https://t.co/YSTDVTT2ug #Inclusie #SocialeMedia #Polarisatie

Column: De kunst van het pseudo onderzoek. Max von Kreyfelt Stel dat u een bedrijf runt. Er verdwijnt tientallen miljarden euro’s. Facturen ontbreken. Uitgaven zijn niet meer te reconstrueren. Contracten zijn geheim. Besluiten blijken achteraf discutabel. En een aanzienlijk deel van de administratie blijkt een gatenkaas. Dan volgt normaal gesproken een onderzoek. In Nederland noemen we dat verantwoording. In Den Haag noemen we dat kennelijk een parlementaire enquête. Tenminste, dat dacht ik. Maar nu de contouren van het coronaonderzoek zichtbaar worden, ontstaat een merkwaardige indruk. Hoe groter de financiële schade, hoe kleiner de belangstelling. Hoe meer belastinggeld verdween, hoe minder nieuwsgierigheid er bestaat. Nederland gaf tijdens de coronajaren tientallen miljarden euro’s uit. Steunpakketten, teststraten, vaccins, communicatiecampagnes, noodmaatregelen, subsidies, inhuurconstructies en uitvoeringsorganisaties schoten als paddenstoelen uit de grond. Een historische geldstroom. Juist daarom zou je verwachten dat een parlementaire enquête één centrale vraag stelt: Waar is het geld gebleven? Maar dat lijkt niet de hoofdvraag te worden. Ook de economische nevenschade verdient minder aandacht dan je zou verwachten. Tienduizenden ondernemers zagen hun bedrijf stilvallen. Gezinnen verloren inkomen. Leerachterstanden liepen op. Zorg werd uitgesteld. Mentale problemen namen toe. De maatschappelijke rekening loopt nog jaren door. Toch is de belangstelling voor die schade opvallend beperkt. Nog opmerkelijker is wat níet onderzocht wordt. Niet of maatregelen altijd proportioneel waren. Niet welke afwegingen precies zijn gemaakt. Niet welke informatie bewust wel of niet werd gedeeld. Niet waarom kritische vragen jarenlang buiten het debat werden gehouden. En daarmee dreigt deze enquête precies te worden wat veel burgers al vrezen: Commissieleden die niet gewend zijn hun nek uit te steken en geen relevante vragen stellen. Niet een zoektocht naar waarheid, maar een bevestiging van bestuurlijke rust. Een commissie die onderzoekt zonder intentie diep te graven. Vraagt zonder door te vragen. En concludeert zonder af te rekenen. Want een echte enquête is ingewikkeld. Die volgt het spoor van de feiten, ook als dat uitkomt bij ministers, topambtenaren, adviesorganen of machtige instellingen. Een schijnonderzoek met pseudo-onderzoekers doet het tegenovergestelde. Dat volgt vooral het spoor dat geen risico oplevert. Misschien is dat uiteindelijk de grootste les van de coronajaren. Niet hoe kwetsbaar een samenleving is tijdens een crisis. Maar hoe kwetsbaar de waarheid wordt wanneer de instituties die beslissingen namen vervolgens ook bepalen welke vragen gesteld mogen worden. En dat is waarom veel Nederlanders niet nieuwsgierig zijn naar wat de uitkomst van het onderzoek wordt. Maar wat er buiten het onderzoek gehouden zal worden. 📌 Heeft u mijn bundel al? https://t.co/y64gXJ5yrY 📌 Steunt u mij ook? https://t.co/V2P6pFuNy1 #onderzoek #transparantie #verantwoording

Over de prachtig zwangere @lidewij_devos Wat gisteren zichtbaar werd in de Tweede Kamer rond Lidewij de Vos, was meer dan een stevig politiek debat. Het was een demonstratie van hoe de parlementaire cultuur in Nederland in rap tempo verruwd is geraakt. Niet inhoudelijke nieuwsgierigheid stond centraal, maar het klassieke politieke hinderlaag-denken: formuleringen, frames en suggestieve vragen waarmee iemand in een morele val moet lopen. De oude debattruc; “slaat u uw vrouw nog steeds?” is daarvan het bekendste voorbeeld. Een vraag die zo geconstrueerd is dat elk antwoord schuld impliceert. Precies dat mechanisme zag je gisteren meerdere keren terug. Niet proberen te begrijpen wat iemand werkelijk zegt of bedoelt, maar iemand in een hoek manoeuvreren waar alleen nog beschadiging mogelijk is. En dan is er nog iets anders. Iets cultureels misschien. Iets dat ooit vanzelfsprekend was. Want hoe men politiek ook tegenover elkaar staat: vroeger bestond er een zekere terughoudendheid tegenover zwangere vrouwen. Niet uit zwakte. Niet uit neerbuigendheid. Maar vanuit beschaving. Vanuit het besef dat zwangerschap iets kwetsbaars, zwaars en fundamenteel menselijks is. Dat je iemand in die situatie niet met collectieve agressie tegemoet treedt alsof het een bokswedstrijd betreft. Gisteren leek dat volledig verdwenen. De moderne politieke cultuur kent nog maar één norm: totale gelijkheid in de aanval. Emancipatie is kennelijk zo ver doorgeschoten dat iedere vorm van natuurlijke terughoudendheid inmiddels verdacht wordt gemaakt. Alsof fatsoen hetzelfde zou zijn als seksisme. Alsof elementaire menselijke consideratie ineens ouderwets zou zijn. Maar beschaving herken je juist aan het vermogen onderscheid te maken tussen wat mág en wat gepast is. Natuurlijk kan een zwangere politica deelnemen aan een hard debat. Natuurlijk hoeft niemand haar inhoudelijk te ontzien. En inderdaad: Lidewij de Vos stond zichtbaar stevig overeind. Maar dat ontslaat anderen nog niet van de vraag hoe men zich behoort te gedragen. Want wat gisteren overbleef, was het ongemakkelijke beeld van een Kamer die collectief “met scherp” schoot op een zwangere vrouw, terwijl niemand nog leek stil te staan bij hoe dat er eigenlijk uitzag. En misschien is juist dát het meest veelzeggende van alles. Dr Gert Jan Mulder Vader van 6 kinderen #politiek #zwangerschap #beschaving

Beste Mona, Gisteren in het debat met Lidewij konden wij uw ware aard zien. Dank daarvoor. Een ieder heeft kunnen zien dat het u niet om Nederland gaat, maar om het niet inhoudelijk framen van een 28-jarige vrouw die de omvolking wil stoppen. En waarom koos u daarvoor? Enkel en alleen om stemmen af te snoepen. Want ondanks dat u wel bij elke talkshow mag aanschuiven, staat FVD nog altijd mijlen voor op u. Dit smerige politieke spel heeft jou, net als Gidi Markuszower vorige week, de das om gedaan. Een lachwekkende vertoning van een vrouw die zich profileert als het “sociale” geluid. Maar gelukkig word je gedekt door Nieuws van de Dag, de Telegraaf, De Nieuwe Wereld en alle andere media waar je regelmatig aanschuift. Daarom voelde u zich ook zo vrij om deze interruptie te doen. Zij zullen het toch niet benoemen wat u daar deed, dat weet u zelf ook. En over je vraag of de Joden achter de omvolking zitten, daar kunt u dit interview voor kijken: https://t.co/AzayG3exPB Maar de nieuwsgierigheid zal u ontbreken. Net zoals u pleitte voor de ongeteste vaccinaties, net zoals 5G “Crowd Control” erdoorheen jaste én net zoals u verantwoordelijk was voor de Nota Ruimte. #Politiek #Debat #Nederland

Het artikel van Hassan Bahara in de Volkskrant bespreekt de groeiende invloed van de 'manosfeer' op de belevingswereld van jongeren, terwijl het pleit voor meer empathie en nieuwsgierigheid naar hun ervaringen om deze schadelijke opvattingen over mannelijkheid tegen te gaan. #manosfeer #jongeren #misogynie